|
NOTERLİK KANUNU
Kanun
No : 1512
Kabul
Tarihi : 18.1.1972
Yayın
Tarihi : 5.2.1972 gün 14090 s. Resmi Gazete
B İ R İ N C İ K I S I M
GENEL HÜKÜMLER
NOTERLİK MESLEĞİ :
Madde 1 - Noterlik bir kamu hizmetidir.
Noterler, hukuki güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için
işlemleri belgelendirir ve kanunlarla verilen başka görevleri yaparlar.
NOTERLİKLERİN KURULMASI VE YETKİ ÇEVRESİ :
Madde 2 - Her asliye ve münferit sulh
mahkemesinin bulunduğu yerde, o mahkemenin yargı çevresindeki noterlik
işlerini görmeye yetkili olmak üzere bir noterlik kurulur.
(Ek
ikinci fıkra: 2/3/2005-5309/1 md. ) Ancak asliye mahkemesinin yargı
çevresinin birden çok ilçeyi kapsaması durumunda, gerektiğinde diğer
ilçelerde de noterlik kurulabilir.
Şu kadar ki, bir ilin belediye sınırları içinde birden fazla noterlik
bulunduğu takdirde, her noterlik, bağlı olduğu asliye mahkemesinin yargı
çevresi ile sınırlı olmaksızın, il belediyesi sınırları içindeki bütün
noterlik işlerini görmeye yetkilidir.
(Ek
dördüncü fıkra: 14/7/2004-5219/8 md.) Asliye mahkemesinin kaldırıldığı
ilçelerdeki birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterliklerin faaliyetleri
devam eder. Bu yerlerde birden çok noterlik de kurulabilir. Asliye
mahkemesi bulunmayan ilçelerde faaliyetleri devam eden veya yeniden kurulan
aynı yargı çevresi içerisinde olup aynı belediye hudutları içerisinde
bulunmayan noterlikler hakkında 109 uncu madde hükmü uygulanmaz. (1)
Onuncu kısım hükümleri saklıdır.
(1) 2/3/2005 tarihli ve 5309 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, maddeye ikinci fıkra eklenerek diğer fıkralar yeniden teselsül
ettirildiğinden, üçüncü fıkra olan bu fıkra dördüncü fıkra olarak teselsül
etmiştir.
BİRDEN ÇOK NOTERLİK AÇILMASI VE NOTERLİĞİN
KAPATILMASI :
Madde 3 -
Adalet Bakanlığı, iş yoğunluğunda artış görülen yerlerde
birden çok noterlik açabilir.
Adalet Bakanlığı, bir yerdeki noterliklerin gayri safi gelirlerinin toplamı
ile iş hayatındaki gelişme ve gerilemeleri göz önünde bulundurmak suretiyle
yukarıdaki fıkrada yazılı salahiyetini kullanır.
Mevcut noterliklerden birden fazlasını, boşalmış bulunması kaydıyla
kapatabilir.
Adalet
Bakanlığı birden çok noterlik açma ve noterliklerden birden fazlasını
kapatma yetkisini kullanmadan önce Türkiye Noterler Birliğinin mütalaasını
alır.
(Ek son fıkra:
14/7/2004-5219/8 md.). Asliye mahkemesinin kaldırıldığı ilçelerdeki
birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterlikler ise boşalmış olması halinde,
Türkiye Noterler Birliğinin teklifi üzerine Adalet Bakanlığınca
kapatılabilir.
NOTERLİKLERİN SINIFLANDIRILMASI :
Madde 4 -
Noterlikler dört sınıfa ayrılır.
Birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterlikler, Türkiye Noterler Birliğinin
mütalaası alınarak Adalet Bakanlığınca sınıflandırılır.
Bu sınıflandırmada, her noterliğin yetki çevresi içindeki nüfus, iş
yoğunluğu ve noterlik geliri esas tutulur. Genellikle, aynı mahkemeye bağlı
noterlikler aynı sınıftan sayılır.
Adalet Bakanlığı, her dört yılda bir noterliklerin durumunu inceleyerek,
yeniden yapacağı sınıflandırmayı Resmi Gazete ile ilan eder
Yukarıdaki fıkrada gösterilen dört yıllık süre içinde açılan yeni
noterlikler, sürenin bitimi beklenmeden ikinci fıkraya göre ve tahmini
gayri safi gelirleri de göz önünde tutulmak suretiyle sınıflandırılarak,
Resmi Gazete ile ilan olunur.
Dördüncü sınıf noterliğe indirme hakkındaki 31 inci madde hükmü saklıdır.
Şu kadar ki, dördüncü sınıf noterlikten üçüncü sınıfa geçirilecek olanlar,
her yılın Nisan ayı başında tespit edilerek ilan olunur.
Yeni sınıflandırma ilan oluncaya kadar, eski sınıflandırmaya göre uygulama
yapılır.
NOTERİN SINIFI VE ASGARİ HİZMET SÜRESİ :
Madde 4/a - (16/1/1989 gün 3588 s. Kanunun 1.maddesi ile
eklenmiştir.)
Noterler
üç sınıfa ayrılır. İlk defa üçüncü sınıf bir noterliğe atanarak mesleğe girenlerin,
işe başladıkları tarihte üçüncü sınıf hizmeti başlar.
Noterin ikinci ve üçüncü sınıfta asgari hizmet süresi dörder yıldır. Bu
sürenin sonunda noterin sınıfının yükselebilmesi, Adalet müfettişi
tarafından hakkında düzenlenen son hal kağıdında olumlu kanaat belirtilmiş
olmasına bağlıdır.
Noterliğin sınıfının yükseltilmesi noterin sınıfına tesir etmez.
Sınıfı yükseltilen bir noterlikte hizmet gören noter, sınıflandırmadan
önceki sınıftaki hizmet süresini doldurmamış ise, bu sürenin dolduğu
tarihten itibaren; bu tarihten önce Adalet müfettişi tarafından hakkında
düzenlenen son hâl kağıdında yukarı sınıfa yükselmeye yeteneği olmadığının
belirtilmiş olması halinde de olumlu kanaat belirten sonraki ilk hal
kağıdının düzenlendiği tarihten itibaren, bir üst sınıf hizmeti aynı
noterlikte yapmağa başlar.
İKİNCİ KISIM
NOTERLİK MESLEĞİNE KABUL
NOTERLİĞE KABUL ŞARTLARI :
Madde
5 - Noter olabilmek için, bu kısım hükümlerine göre noterlik
stajını tamamlayarak, noterlik belgesini almış olmak şarttır.
AYRIK
HALLER :
Madde
6 – (Değişik birinci fıkra:14/04/2004 – 5134/1 md.) Adlî veya askerî
yargı hâkimlik yahut savcılıklarına veyahut hukuk fakültesi mezunu olup,
idarî yargı hâkimlik veya savcılıklarına atanmış veya avukat unvanını
kazanmış olan veya Avukatlık Kanununa göre staj ve avukatlık sınavı
şartlarından bağışıklı olarak avukatlığa kabul olunmaya hak kazanmış
bulunanlar, noterlik stajına tâbi değildirler.
Bu gibilerin 9 uncu maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde gösterilen
belgeleri iliştirmek suretiyle Adalet Bakanlığına bir dilekçe ile
başvurmaları üzerine, Bakanlıkça gerekli görülen diğer belgeler de
getirtilerek yapılan inceleme sonunda, noter olmaya engel teşkil eden bir
durumları bulunmadığı anlaşıldığı takdirde, ilgiliye 17 nci maddenin 3 üncü
fıkrasında yazılı belge verilir ve 18 inci maddede gösterilen deftere kaydı
yapılır.
STAJYERLİK ŞARTLARI :
Madde 7 - Noterlik stajına kabul edilebilmek için:
1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı
olmak,
2. (13/6/2000 - 4579/1
md. ile değiştirilmiştir) 21 yaşını bitirmiş ve 40 yaşını doldurmamış
olmak,
3. Türk hukuk fakültelerinin
birinden mezun olmak veya yabancı bir memleket hukuk fakültesinden mezun
olup da, Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan
derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak,
4. (Yürürlükten kaldırılmıştır. 13/6/2000 - 4579/1
md.)
5. (5728 sayılı Yasa ile
değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) 14/7/1965 tarihli
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine göre devlet
memurluğuna atanmaya engel bir mahkûmiyeti bulunmamak,
6. Kesinleşmiş bir ceza veya
disiplin kararı sonucunda hakim, savcı, memur yahut avukat olmak niteliğini
kaybetmiş bulunmamak,
7. Noterlik mesleğine
yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince bilinmiş olmamak,
8. Noterlikle ve noter stajyerliği
ile birleşemeyen bir işle uğraşmamak,
9. Mahkeme kararı ile kısıtlanmış
olmamak,
10. İflas etmiş ise itibarı iade
edilmiş olmak, (Hileli ve taksirli müflisler itibarları iade edilmiş olsa
bile kabul olunmazlar.)
11. Hakkında aciz vesikası
verilmiş ise bunu kaldırmış bulunmak,
12. Noterlik görevini devamlı ve
gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malûl olmamak,
13. Staj yapılacak yerde
ikametgahı bulunmak, gerektir.
(ikinci fıkra 5728 sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Noterlik stajına
engel mahkûmiyeti olanlar, noterliğe kabul edilemezler.
(Üçüncü fıkra 5728 sayılı Yasa ile
değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Staj isteminde
bulunan kişi hakkında noterliğe engel bir suçtan dolayı soruşturma veya
kovuşturma yapılması halinde, stajyerliğe alınma isteği hakkındaki kararın
bu soruşturma ve kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar
verilebilir.
Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne
olursa olsun, stajyerliğe kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde,
sonuç beklenmeden istek karara bağlanır.
STAJYERLİKLE BİRLEŞEMEYEN İŞLER :
Madde 8 -
Bu kanunun 50 nci maddesinin birinci ve ikinci
fıkraları hükümleri ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan ticaret
yapma yasağı ile ilgili hüküm stajyerler hakkında da uygulanır.
STAJYERLİK İÇİN BAŞVURMA :
Madde 9 - Stajyerlik
için başvurma, staj yapılacak yerdeki noterliklerin bağlı bulunduğu noter odasına
verilecek bir dilekçe ile yapılır. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir.
a) Yedinci maddedeki stajyerlik şartlarına ilişkin belgelerin onanmış
ikişer örneği,
b) Yedinci maddenin 5, 8, 10 ve 11 inci bentlerinde gösterilen
engellerin kendisinde bulunmadığına dair bir beyanname,
c) O noter odasında üye olan bir noter tarafından staj isteminde
bulunan kimsenin ahlaki durumu hakkında düzenlenecek tanıtma kağıdı,
d) Tebligata salih ikametgah adresi,
Bu belgelerin birer örneği oda başkanı tarafından onaylanarak,
Türkiye Noterler Birliğine gönderilir. Diğer örnek veya asılları
odadaki dosyasında saklanır.
Staj isteminde bulunan tarafından verilen beyannamenin gerçeğe aykırılığı
ortaya çıktığı takdirde, bu kimse hakkında resmi mercilere yalan beyanda
bulunmak suçundan dolayı ceza kovuşturması yapılır.
STAJIN İLANI :
Madde 10 -
Staj için başvurma istemi yukarıdaki maddede
yazılı hususlarla birlikte istem tarihinden itibaren on gün içinde o yerin
belediye ve adliye dairesinin münasip bir yerinde on beş gün süre ile
asılmak suretiyle ilan olunur.
Açık delil veya vakıalar göstermek şartıyla herkes bu süre içinde kaydın
yapılmaması için odaya itirazda bulunabilir.
RAPOR :
Madde 11 - Oda
başkanı, istemin ilanından önce odaya bağlı noterlerden birini, istemde
bulunanın manevi nitelikleri taşıyıp taşımadığını ve noter stajyerliği ile
birleşmeyen bir işle uğraşıp uğraşmadığını araştırarak bir rapor düzenlemek
üzere görevlendirir.
STAJA KABUL, RET VEYA KOVUŞTURMA SONUNA KADAR BEKLENMESİ KARARI :
Madde 12 -
Oda yönetim kurulu, itiraz süresinin bitmesinden
itibaren bir ay içinde 11 inci maddede yazılı raporu da göz önünde tutarak,
adayın stajyer listesine kabul edilip edilmemesi veya kovuşturma sonuna
kadar beklenmesi hakkında gerekçeli bir karar verir.
Bu karar aleyhine, oda yönetim kurulu üyeleri, kararın verildiği yer
Cumhuriyet savcısı ve alakalı, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde
Türkiye Noterler Birliğine itirazda bulunabilir.
Birinci fıkrada yazılı süre içinde bir karar verilmemiş olması halinde
talep reddedilmiş sayılır. Bu takdirde bir aylık sürenin bitiminden
itibaren on beş gün içinde, staj isteminde bulunan, Türkiye Noterler
Birliğine itiraz edebilir.
Oda yönetim kurulunun kabul kararı ve Türkiye Noterler Birliği Yönetim
Kurulunun itiraz üzerine verdiği karar Adalet Bakanlığının onayı ile
kesinleşir. Adalet Bakanlığı kararı aleyhine staj isteminde bulunan veya
Türkiye Noterler Birliği Danıştay'a başvurabilirler.
STAJIN BAŞLANGICI :
Madde 13 - Noterlik stajı,
listeye kayıt tarihinden itibaren başlar.
İtiraz, kaydın yapılmasını durdurur.
STAJYER ADEDİNİN TESPİTİ VE STAJIN HANGİ NOTER
YANINDA YAPILACAĞI :
Madde 14 - Adalet
Bakanlığı her yılın Aralık ayı içinde, açık veya boşalmış bulunan ve
açılacak veya boşalacak noterliklerin sayısını göz önünde tutmak ve Türkiye
Noterler Birliğinin de mütalaasını almak suretiyle, gelecek yıl içinde kaç
kişinin staja kabul edilebileceğini tespit eder ve keyfiyeti Resmi Gazete
ve stajın yapılabileceği yerlerde çıkan birer gazete ile birer defa yıl
sonuna kadar yayınlar. Türkiye Noterler Birliği, Bakanlığın bu kararı
aleyhine Danıştay'a başvurabilir.
Stajın hangi noter yanında yapılacağı, oda yönetim kurulu tarafından 12 nci
maddeye göre verilecek kararda gösterilir.
Noterliğin boşalması veya noterin iki aydan fazla süreli bir engeli
sebebiyle işinden ayrılması hallerinde oda yönetim kurulu tarafından,
stajyerin başka bir noter yanında stajını tamamlamasına derhal karar
verilir. Şu kadar ki, stajının altı ayını doldurmuş stajyer hakkında
noterliğin kapanması dışındaki hallerde, bu hüküm uygulanmaz.
STAJ SÜRESİ VE STAJYERİN GÖREVLERİ :
Madde 15 - Staj
süresi bir yıldır.
Staj, kesintisiz olarak yapılır. Stajyerin haklı sebeplere dayanarak devam edemediği
günler, engelin kalkmasını izleyen bir ay içerisinde başvurduğu takdirde,
oda yönetim kurulunca tamamlattırılır.
Oda başkanı, haklı engeller halinde, stajyere 15 günü geçmemek üzere izin
verebilir.
Stajyer, staj gördüğü noterlik dairesinde, bu kanun ve yönetmeliğin
gösterdiği işleri yapmakla yükümlüdür.
STAJA AİT RAPORLAR :
Madde 16 - Stajyerin ahlaki gidişi ve mesleki
ehliyeti hakkında, yanında staj yaptığı noter tarafından her üç ayda bir
verilecek rapor, noterin bağlı bulunduğu odaya gönderilir.
Bu raporlardan sonuncusu stajyerin noter olup olamayacağına veya stajın
altı ay daha uzatılması lüzumuna dair kesin kanıyı da kapsar.
14 üncü maddenin son fıkrası gereğince staj yapılan noterliğin
değiştirilmesi halinde, eksik kalan üç aylık rapor, yeni noter yanında
geçirilen ilk üç aylık devreye ait raporla birlikte tanzim edilir. 14 üncü
maddenin aynı fıkrası gereğince staj yerinin değiştirilmemesi veya
stajyerin 33, 34 ve 35 inci maddeler uyarınca başka bir noterlikte vekalet
ile görevlendirilmesi yahut stajın son üç aylık devresi içinde noterliğin
değiştirilmesi hallerinde üç aylık raporlar ve stajın bitimine kadar
noterin görevine dönememesi halinde son rapor, eski raporlar göz önünde
tutulmak ve gerekli bilgi toplanmak suretiyle oda başkanı veya vekili
tarafından düzenlenir.
Noter odası başkanı, stajyerin dosyasını, kendi görüşünü de yazarak,
ikametgah adresi ile birlikte Türkiye Noterler Birliği Başkanlığına
gönderir.
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı, varsa itirazını da ilave etmek
suretiyle dosyayı Adalet Bakanlığına yollar.
ADALET BAKANLIĞININ KARARI :
Madde 17 - Adalet Bakanlığı tarafından,
dosyanın gelmesinden itibaren 15 gün içinde, stajdan beklenen maksadın
hasıl olup olmadığına dair bir karar verilir.
Stajdan beklenen maksat hasıl olmamışsa, bu karar noter yanındaki stajın
altı ay daha uzatılması veya stajyerlikten çıkarma şeklinde olabilir.
Stajdan beklenen maksat hasıl olmuşsa Adalet Bakanlığı tarafından stajyere
bir noterlik belgesi verilir. Bu belge, açık bulunan üçüncü sınıf
noterliklerden birine atanma hakkı verir.
Adalet Bakanlığının bu maddeye göre vereceği kararlar aleyhinde ilgili
stajyer, yanında staj yapılan noter ve Türkiye Noterler Birliği Danıştay'a
başvurabilirler.
NOTERLİK BELGESİNE SAHİP OLANLARIN DEFTERİ :
Madde 18 - Adalet Bakanlığında tutulacak bir deftere,
noterlik belgesine sahip olanlar, belge sıra numaralarına göre kaydedilir.
Defterdeki kaydı silinmiş olanların başvurmaları üzerine yeniden kayıtları,
25 inci maddenin ikinci fıkrası gereğince tespit edilecek başvurma
tarihlerine göre yapılır. Bu durumda olup aynı gün başvuran birden çok
istekli arasında sıralama, belge sıra numaralarına göre yapılır. Aynı gün
kayıtları yapılacaklar arasında, birinci fıkraya göre kaydı gerekenler de
varsa, birinci fıkraya göre yapılacak kayıt öncelik kazanır.
Deftere ilgilinin durumunu gösteren ve yönetmelikte belirtilecek diğer
hususlar da yazılır.
İlgilinin noterliğe atanması, ölümü, noterliğe atanma şartlarını daimi
olarak kaybetmesi ve bu kanunda gösterilen diğer hallerde defterdeki kaydın
silinmesi şekli yönetmelikte gösterilir.
ADRES BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ :
Madde 19 - Noterlik belgesine sahip olup, 18 inci
maddede gösterilen deftere kayıtlı bulunanlar, 9 uncu maddeye göre noter
odasına verdikleri tebligata salih adreslerinde meydana gelen
değişiklikleri de, değişiklik tarihinden itibaren 15 gün içinde Adalet
Bakanlığına bildirmekle yükümlüdürler.
STAJDA ÜCRET :
Madde 20 - Noterlik stajı ücretlidir.
Staj ücreti, Adalet Bakanlığının da mütalaası alınmak suretiyle Türkiye
Noterler Birliğince tespit olunur ve stajın başlangıç tarihinden Adalet
Bakanlığınca noterlik belgesinin verildiği tarihe kadar olmak üzere, Birlik
bütçesinden ödenir.
Stajyerin yönetmelikte gösterilen şekilde belgelendirilecek hastalığı
haline, en çok iki ay süre ile ve 15 inci maddedeki izin süresince ücreti
kesilmez.
Stajın 17 nci maddeye göre uzatılması halinde, uzatılan süre için stajyere
ücret ödenmez.
Stajyerin, stajyerlik şartlarından birini kendi elinde olmaksızın kaybetmesi
hali ayrık olmak üzere, stajı terk etmesi veya stajyerlikten çıkartılması
yahut da noterlik belgesine sahip bir kimsenin noterliğe atanmak için
Adalet Bakanlığınca yapılacak tekliflerden ikisini reddetmesi veya ilan
edilen noterliğe başvurması üzerine atandığı görevine başlamayarak müstafi
sayılması yahut ilk defa atandığı noterlikte en az iki yıl hizmet etmeden
kendi arzusu ile meslekten ayrılması hallerinde stajyerlik ücreti olarak
kendisine ödenen paranın tutarı, ödeme süresine karşılık olan kanuni faizi
ile birlikte İcra ve İflas Kanununun ilamların icrasına ilişkin hükümleri
uyarınca Türkiye Noterler Birliği tarafından kendisinden tahsil olunur.
Türkiye Noterler Birliğinin bu alacağı, yukarıdaki ödeme sebeplerinin vukuu
tarihinden itibaren bir yıl ve herhalde noterlik belgesinin verildiği
tarihten itibaren on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
STAJYERİN SORUMLULUĞU :
Madde 21 - Stajyerler, staj süresi içinde bu kanun ve
yönetmelik hükümleri uyarınca yaptıkları bütün işlerden dolayı, o işin asıl
görevlisi gibi sorumludurlar.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
NOTERLİĞE
ATAMA
BİRİNCİ BÖLÜM
İLAN VE BAŞVURMA USULÜ
İLAN :
Madde 22 - Boşalan, açılan veya
dördüncü sınıftan üçüncü sınıfa geçirilen noterlikler, o yerde, İstanbul ve
Ankara'da ve Adalet Bakanlığınca uygun görülecek diğer yerlerde çıkan birer
gazete ve Resmi Gazete' de birer defa ilan olunur.
Şu kadar ki, yaş tahdidi sebebiyle boşalacak noterliklerin, noterin yaş
tahdidine tabi tutulmasından önce ilanı zorunludur.
Yapılacak ilanda, boşalan ve üçüncü sınıfa
geçirilen noterliğin bir evvelki yıla ait gayrisafi geliri, açılan
noterliğin ise emsallerine göre Adalet Bakanlığınca tahmin edilecek
gayrisafi geliri ve isteklilerin hangi belgelerle birlikte başvurmaları
gerektiği gösterilir.
BAŞVURMA USULÜ :
Madde 23 – (Değişik
1. fıkra 13.06.2000 – 4579/2. md.) İlan
edilen noterliğe başvuranlar, 7 nci maddenin 1, 5 ve sonraki bentlerinde
yazılı şartları kaybetmediklerini gösterir belgeleri ile askerlik hizmetini
yaptıklarına veya askerlik hizmetine elverişli olmadıklarına ilişkin
belgeyi Adalet Bakanlığına veya Bakanlığa gönderilmek üzere bulundukları
yer Cumhuriyet Savcılığına verecekleri dilekçelerine iliştirmek
zorundadırlar.
Adalet Bakanlığınca verilen süre içerisinde noksan belgelerini tamamlamayan
kişilerin istemi nazara alınmaz.
Başvurma tarihinde noter bulunanlar hakkında yukarıdaki fıkralar hükmü
uygulanmaz.
9 uncu maddenin son fıkrası hükmü bu halde de uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
ÜÇÜNCÜ SINIF NOTERLİĞE ATAMA
İLAN ÜZERİNE ATAMA :
Madde 24 - 22 nci maddeye göre ilan edilen üçüncü sınıf noterliğe,
ancak Noterlik belgesini almış olan bir kimse atanabilir.
Adalet Bakanlığı, son ilan tarihinden itibaren bir ay tamamlandıktan ve her
halde 23 üncü maddenin 2 nci fıkrasına göre verilen sürenin bitiminden
sonra isteklilerden 18 inci maddede gösterilen defterdeki sırada en önde
bulunanı, engel bir hali olmamak şartıyla, noterliğe atar.
TEKLİF ÜZERİNE ATAMA :
Madde 25 - (Yürürlükten kaldırılmıştır. 16/11/1989 -
3588/17 md.)
TEKLİFİN REDDEDİLMESİNİN SONUCU :
Madde 26 - (Yürürlükten kaldırılmıştır. 16/11/1989 -
3588/17 md.)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BİRİNCİ, İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ SINIF NOTERLİKLERE ATANMA
ATAMA USULÜ :
Madde 27 - (Değişik: 16.11.1989 – 3588 / 2. md.)
Birinci sınıf noterliğe birinci sınıf, ikinci sınıf noterliğe birinci veya
ikinci sınıf, üçüncü sınıf noterliğe birinci, ikinci veya üçüncü sınıf
noterler arasından, 22 nci maddeye göre yapılan ilanları izleyen bir ay
içinde başvuran isteklilerden birisi, Adalet Bakanı tarafından atanır.
Noterlik belgesi sahiplerinin üçüncü sınıf bir noterliğe atanabilmesi,
üçüncü veya daha üst sınıf noter isteklilerin bulunmamasına bağlıdır.
İkinci ve üçüncü sınıf noterliklere atamada bir üst sınıftan olan
noterlerin atanma isteği diğer isteklilere tercih edilir. Bulunduğu
noterlikte iki yılını doldurmamış bulunan noterlerin atanma isteği nazara
alınmaz.
Atama yapılırken, aynı sınıftan noterlerin
meslekteki kıdemleri, kıdemde eşitlik halinde sicillerine göre yeterlik
dereceleri esas alınır. Aynı kıdem ve yeterlikte olanlardan Almanca,
Fransızca, İngilizce veya İtalyanca dillerinden en az birini bildiğini
yönetmelikte gösterilecek şekilde belgelendirenler diğer isteklilere, bu
dillerden biri ile öğretim yapan yabancı hukuk fakültelerinden birini
bitirmiş olanlar diğerlerine, hukuk doktoru olanlar hepsine tercih edilir.
Buna göre de şartlar eşit olursa hukuk fakültesi mezuniyet tarihindeki
önceliğe bakılır. Hukuk fakültesi mezuniyet tarihi de aynı ise atanacak
olan ad çekilerek belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MÜŞTEREK HÜKÜMLER
ATAMADAN ÖNCE VAZGEÇME :
(5728 sayılı Yasa ile
başlığı ile birlikte yeniden düzenlendi 8 Şubat 2008 R.G.)
MADDE 28- Atanma veya nakil
talebinde bulunan başvuru sahiplerinin, ilan süresinin bitimini müteakip
onbeş gün içinde Adalet Bakanlığına veya Adalet Bakanlığına gönderilmek
üzere Cumhuriyet başsavcılıklarına vazgeçme dilekçesi vermeleri halinde,
atama işleminde değerlendirilir; aksi halde vazgeçme dilekçesi atama
işleminde dikkate alınmaz.
NOTERLİĞİN KAPATILMASI VEYA İSTİFA YOLU İLE NOTERLİKTEN AYRILANLARIN ATANMA
İSTEĞİ:
Madde 29 – (Değişik: 16.11.1989 – 3588 / 3. md.)
Boşalan veya yeniden açılan bir noterliğe yapılan atama
tasarrufunun yargı organı tarafından iptali halinde açıkta kalan noter,
atanmadan önceki noterlik görevine döner; önceki noterliğe başkası atanmış
ise, kendi sınıfından boşalacak veya yeni açılacak ilk noterliğe diğer
bütün isteklilere tercihen atanır. Bu suretle atananların önceki noterlikte
geçen hizmet süresi, yeni atandığı noterlikte geçmiş sayılır.
Bulunduğu noterlikte iki yıllık hizmet süresini doldurduktan sonra istifa
yolu ile meslekten ayrılan bir noter, ilan üzerine başvurması halinde ve
noter olma yeterliğini kaybetmediğini de belgelendirmesi şartı ile
ayrıldığı tarihteki kendi sınıfından veya alt sınıftan bir noterliğe 27 nci
maddede belirtilen esas ve sıra çerçevesinde atanır.
Bulunduğu noterlikte iki yıllık hizmet süresini doldurmadan istifa yolu ile
meslekten ayrılan bir noterin ayrıldığı tarihteki kendi sınıfından bir noterliğe
atanabilmesi, noter olma yeterliğini kaybetmediğini belgelendirmekle
birlikte 24 ve 27 nci maddelerde belirtilen başka isteklinin bulunmamasına
bağlıdır. Ancak, müstafi noter, istediği takdirde kendi sınıfının altındaki
sınıftan bir Noterliğe 27 nci maddenin birinci fıkrasındaki esaslar
çerçevesinde atanır. Her iki durumda isteklilerin birden çok olması
halinde, 27 nci maddenin ikinci Fıkrası hükmü uyarınca tercih yapılır.
İstifa yolu ile meslekten ayrılan bir noter, ayrıldığı tarihten itibaren
altı ay geçmedikçe atanma talebinde bulunamaz.
İkinci defa istifa yolu ile meslekten ayrılanlar, bir daha noterliğe
atanamazlar.
Bu Kanunun yürürlüğünden önce noter yardımcısı olarak atanmış bulunanlar,
bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları hükümlerinden yararlanamazlar; bu
kimseler, istifa yoluyla noterlikten ayrıldıktan sonra, 7 nci maddedeki
nitelik ve yeterliklere sahip olmadıkça yeniden noterliğe atanamazlar.
GÖREVE BAŞLAMA, VAZGEÇME VE İSTİFA ETMİŞ SAYILMA :
Madde 30 - Noter sıfatı, noterliğe atama kararının tebellüğü ile
kazanılır. Kendi sınıfında veya yukarı sınıfta başka bir noterliğe atanan
veya nakledilen noter, atama yahut nakledilme kararını tebellüğ ettiği
tarihte yeni noterlik sıfatını kazanmakla beraber eski noterlik sıfatı da
sona erer.
Bir noterliğe atanan veya nakledilenler, atama veya nakledilme kararının
tebliğinden itibaren bir ay içinde yeni görevlerine başlamak
zorunluluğundadırlar. Atanan veya nakledilen kimsenin bu süre içinde, haklı
bir sebep olmaksızın göreve başlamaması veya atanma yahut nakledilme
isteminden vazgeçme dilekçesinin, atama ve nakil kararının kendisine
tebliğinden sonra Bakanlığa veya Cumhuriyet Savcılığına verilmesi halinde,
bu kimse noterlik mesleğinden istifa etmiş sayılır.
(16/11/1989 - 3588/17 md. ile ikinci fıkranın son cümlesi
yürürlükten kaldırılmış, aynı yasanın 4. md. ile üçüncü ve dördüncü
fıkralar aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.)
Bir noterliğe atanan kişi, atama veya nakil kararının kendisine tebliğinden
önce Bakanlığa veya Cumhuriyet Savcılığına vereceği bir dilekçe ile
isteminden vazgeçtiğini bildirebilir. Bu şekilde üç defa vazgeçenlerin daha
sonraki atanma istekleri nazara alınmaz. Bunlar noterlik belgesi sahibi ise
belgeleri iptal edilir. Atanma kararının tebliğinden önceki vazgeçmelerde
yeniden ilan yapılmaksızın mevcut isteklilerden biri, 24, 27 ve 29 uncu
maddelerdeki esaslara göre o noterliğe atanır.
Meslekte bulunanlar için yeni noterlikte işe başlama süresi, ayrıldıkları
noterliğin devir ve teslim işleminin tamamlandığı tarihten itibaren
işlemeye başlar.
(Ek son fıkra – 13.06.2000 – 4579/3. md.) Noterlik dairesini Adalet Bakanlığınca tespit edilen yer
dışında açan veya çalışmakta olduğu noterliği bu yer dışına nakleden
noterlere, Adalet Bakanlığınca noterlik dairesini tespit edilen yer
sınırları içine taşıması için bir aylık süre verilir. Bu süre içinde
noterliğini tespit edilen yer sınırları içine taşımayan noter, görevinden
istifa etmiş sayılır ve noterlik dairesi Türkiye Noterler Birliğinin
gözetiminde tespit edilen yer sınırları içine nakledilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
DÖRDÜNCÜ SINIF NOTERLİKLER
DÖRDÜNCÜ SINIF NOTERLİĞE İNDİRME :
Madde 31 - Açık bulunan üçüncü sınıf bir noterliğe
noter atanması mümkün olamazsa, bu noterlik, dördüncü maddedeki
sınıflandırma ve ilan hakkındaki hüküm uygulanmaksızın, Adalet Bakanlığınca
dördüncü sınıfa indirilir.
DÖRDÜNCÜ SINIF NOTERLİKLERİN YÖNETİMİ :
Madde 32 - (Değişik birinci fıkra:
2/3/2005-5309/2 md. ) Dördüncü sınıf
noterlikler, o yerin bağlı bulunduğu adalet komisyonunun inhası üzerine, Adalet
Bakanlığınca görevlendirilecek icra müdürü, icra müdür yardımcısı veya
kâtip sınıfından bir adalet memuru tarafından geçici olarak yönetilir.
Bu gibilere, geçici yetkili noter yardımcısı adı verilir.
(Ek fıkra:
2/3/2005-5309/2 md.) Asliye mahkemesinin bulunmadığı ilçelerde
açılacak olan dördüncü sınıf noterlikler için, öncelikle hükûmet
konaklarında imkânlar ölçüsünde yeterli nitelikte yer ayırmakla mülkî
amirler görevlidir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
NOTERE VEKALET VE İMZA YETKİSİ
BOŞALAN NOTERLİĞİN VEKALETEN YÖNETİMİ :
Madde 33 - Her ne sebeple olursa olsun
boşalan birinci, ikinci veya üçüncü sınıf bir noterliği, atanan noter
göreve başlayıncaya kadar o noterlikte çalışan ve stajının altı ayını
tamamlamış olan stajyer, bu durumdaki stajyerler birden fazla ise
kıdemlisi, o noterlikte bu durumda stajyer yoksa noter odasının uygun
bulacağı ve görevlendireceği aynı durumdaki stajyer, bunlardan hiç birisi
bulunmadığı takdirde o noterliğin başkatibi, onun da engelli bulunduğu
hallerde en kıdemli katibi vekaleten yönetir.
(Değişik
2. fıkra: 16.11.1989 - 3588/ m.5) Noterlikte bu işi görecek kâtip bulunmadığı takdirde, Cumhuriyet
Savcılığının bildirmesi üzerine, adalet komisyonu tarafından atanacak
yeterli bir adalet memuruna bu iş gördürülür. (Değişik 1. cümle - 2/3/2005 - 5309/3 md.) Noterlikte bu işi
görecek kâtip bulunmadığı takdirde, Cumhuriyet savcılığının bildirmesi
üzerine, adalet komisyonu tarafından atanacak icra müdürü, icra müdür
yardımcısı veya yeterli bir adalet memuruna bu iş gördürülür. İşin
yürütülmesinde yetersiz kaldığının denetimlerde belirlenmesi halinde vekil
her zaman değiştirilebilir.
Yukarıdaki fıkralar gereğince noterliği yürüten görevliye, kendi aylık veya
ücretinden az olmamak üzere, noter odası tarafından tayin olunacak ücret,
noterlik gelirinden ödenir. Ancak, bu ücret noterliğin aylık safi gelirinin
yarısından fazla olamaz.
(Değişik:
16.11.1989 – 3588/5. md.) Vekilin daire dışında bizzat yapacağı işlemlerden
alınacak yol ödeneği dahil noterliğin, aylık gayri safi gelirinden,
noterlik aidatı, vekilin ücreti ve noterliğin diğer giderleri ayrıldıktan
sonra kalanı, gelir ve giderin müfredatlı listesi ile birlikte en geç
müteakip ayın on beşine kadar vekil tarafından Türkiye Noterler Birliğine
gönderilir.
GEÇİCİ BİR SÜRE İŞTEN AYRILMALARDA VEKALET :
Madde 34 - Noterlerin, tutuklanma, işten el çektirme ve geçici olarak
işten çıkarma gibi sebeplerden dolayı geçici bir süre işlerinden
ayrılmaları halinde görevleri 33 üncü madde uyarınca gördürülür.
Bu takdirde, geçici olarak işten çıkarma hali ayrık olmak üzere diğer
hallerde noterlik aidatı ayrıldıktan sonra safi gelirin noter vekiline
verilen ücretten artan kısmının yarısı notere verilip, diğer yarısı zimmeti
çıktığı takdirde mahsup edilmek, aksi takdirde notere iade olunmak üzere,
soruşturma ve kovuşturma kesin bir kararla sonuçlanıncaya kadar alıkonulur.
Geçici olarak işten çıkarma halinde noter aidatı ve vekile verilen ücretten
artan noterlik safi geliri Türkiye Noterler Birliğine gönderilir.
Geçici yetkili noter yardımcısının birinci fıkrada gösterilen sebeplerle işinden
ayrılması halinde 32 nci maddedeki usule göre yerine bir vekil seçilir.
Vekil noterlik gelirinin tamamını alır.
ENGEL HALİNDE VEKALET :
Madde 35 - Hastalık ve izin gibi haklı engeller sebebiyle
işlerinden ayrılan noterlere, o noterlikte öncelikle imzaya yetkili kimse
vekalet eder.
İmzaya yetkili kimse bulunmaması halinde, stajının altı ayını doldurmuş
bulunan o noterlikteki stajyer, bu durumda stajyer yoksa başkatip veya
kıdemli noterlik katibi, o noterlikte vekalet görevinin verilebileceği bir
kimse bulunmadığı takdirde noter odasının uygun bulacağı yukarıda anılan
nitelikte başka bir stajyer bu işi görür.
(Değişik
üçüncü fıkra: 2/3/2005-5309/4 md.) Bunlardan birisinin bulunmadığı
hallerde, noterin Cumhuriyet savcılığına başvurması üzerine bu görev,
adalet komisyonunca icra müdürü, icra müdür yardımcısı veya yeterli bulunan
bir adalet memuruna, 33 üncü maddenin üçüncü fıkrası uyarınca takdir
edilecek ücret karşılığında gördürülür.
Geçici yetkili noter yardımcılarının 1 inci fıkrada gösterilen engelleri
halinde 34 üncü maddenin son fıkrası hükmü uygulanır.
İMZA YETKİSİ :
Madde 36 - Noter, kendisine yardım etmek üzere, stajının üç ayını
tamamlamış bulunan stajyerine, başkatibine veya diğer bir katibine imza
yetkisi verebilir.
Birden çok kimseye imza yetkisi verilmiş olması halinde, bunlardan
hangisinin öncelikle imzaya yetkili olduğu, yetki belgelerinde belirtilir.
İmza yetkisinin hangi şartlarda ve ne şekilde verilebileceği yönetmelikte
gösterilir.
BEŞİNCİ
KISIM
NOTERLERİN
ANDİÇMESİ, TEMİNATI, İMZA VE MÜHÜR ÖRNEKLERİ
NOTERLERİN ANDİÇMESİ :
Madde 37 - İlk defa noterliğe atananlar, işe başlamadan önce, bağlı
bulundukları asliye hukuk veya münferit sulh mahkemesinde, kendilerine
verilen bu görevi doğru ve tarafsız olarak yapacaklarına dair vicdan ve
namusları üzerine ant içerler. Tutulacak üç nüsha tutanağın bir nüshası
Adalet Bakanlığına gönderilir. Diğer nüshalardan biri Cumhuriyet
Savcılığında, öbürü de noterlikteki dosyasında saklanır.
TEMİNAT :
Madde 38 - Noterlik mesleğine
girenler, göreve başladıkları tarihten itibaren iki ay içinde, noterliğin
bir yıllık gayrisafi gelirinin % 5'i nispetinde teminat verirler
Teminat yalnız para olabilir.
Yeni açılacak olan noterliklerin teminatı noterliğin ilanında
gösterilen tahmini gayrisafi gelir üzerinden ödenir.
Noterler, ilk yılı takip eden yıllarda da bir evvelki yıla ait fiili
gayrisafi gelirlerinin % 1 ini o yılın Şubat ayı sonuna kadar teminat
olarak verirler.
Teminat parası, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bulunan milli
bir bankaya yatırılır. Bu bankalar yönetmelikte gösterilir.
Teminat parası noterlerin görevleri dolayısıyla sebep olabilecekleri
zararlara ve bu yüzden haklarında verilebilecek para cezasına karşılık
teşkil eder. Bu paralar başkasına temlik ve terhin edilemez. Haciz, 49 uncu
madde gereğince, devir işlemi sırasında alıkonulacak miktardan artakalanı
için mümkündür.
Teminat paralarını süresi içinde yatırmayan veya noksan yatıran notere,
Adalet Bakanlığınca teminatını tamamlaması için bir ayı geçmemek üzere
uygun bir süre verilir. Bu süre içinde de teminatını tamamlamayan
noter istifa etmiş sayılır.
İMZA VE MÜHÜR ÖRNEKLERİ :
Madde 39 - Noterler, göreve başladıkları tarihten itibaren 15 gün
içinde, noterlik mührü ile imzalarının üçer örneğini, bulundukları yer
valiliğine göndermekle yükümlüdür.
İmza yetkisi verilenlerin imzalarının birer örneği
de, yetki belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde valiliğe
gönderilir.
ALTINCI
KISIM
NOTERLİK DAİRESİ
DAİRENİN NİTELİĞİ VE KİRALANMASI :
Madde 40 - Noterlik dairesi, resmi daire sayılır. Kira sözleşmesi
daire adına noter tarafından yapılır.
Noterlik dairesinin her türlü gideri notere aittir.
EVRAK VE DEFTERLERİN TEMİNİ VE İMHASI :
Madde 41 - Noterliklerde ve Türkiye Noterler Birliği organlarında
kullanılan evrak ve defterlerle sair büro malzemesinin temini ve evrak ve
belgelerin imhası, yönetmelikte gösterilen usullere göre, Devlet daireleri
hakkındaki hükümlere tabidir.
PERSONEL :
Madde 42 - Noterlik dairesi personeli, noterin emri altında bulunan
işe yeter sayıdaki katip ve hizmetliden meydana gelir.
En az iki katip bulunan noterliklerde, bunlardan biri başkatiplik görevini
yapar.
BAŞKATİP :
Madde 43 - Başkatip noterlik
dairesi personelinin şefidir.
Noterlik dairesinde bulunan evrak, defter ve demirbaş eşyadan noterle
birlikte başkatip sorumludur.
NOTER KATİBİ OLABİLME ŞARTLARI :
Madde 44 - Noter katibi olabilmek için Devlet Memurları Kanununda
yazılı şartlara sahip bulunmak, ceza veya disiplin kararı ile meslekten
çıkarılmış olmamak, altı aylık adaylık süresini geçirmek ve yeterliği noter
tarafından onaylanmak şarttır.
Yeterliği onaylanmayan aday altı ay daha çalıştırılabilir. Yine başarı
göstermezse o noterlikte çalıştırılamaz.
Türkiye Noterler Birliği veya odalar tarafından açılacak kursları bitirenler,
adaylığa öncelikle alınırlar.
SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU :
Madde 45 - Noterler, adayları en az bir yıl süreli bir sözleşme ile
işe alırlar. Sözleşmede açıkça yazılmasa bile noterin, adaylık süresinin
bitimini takip eden 15 gün içinde, adayın yetersizliği sebebiyle feshi
ihbar hakkı saklıdır. Adaylık süresinin uzatılması halinde de aynı hüküm
uygulanır.
Feshi ihbar süresi içinde sözleşme feshedilmemiş veya adaylık uzatılmamış
bulunursa, bu sürenin sonundan itibaren sözleşme, katiplik sözleşmesi
halinde devam eder.
Noter katibi ve adayı ile yapılacak sözleşme dört nüsha olarak düzenlenir
ve düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde bir nüshası noter odasına,
ikinci nüshası bölge çalışma müdürlüğüne gönderilir. Diğer nüshalardan biri
noterde, diğeri katip veya adayda kalır.
Odaya gönderilen nüshaya, adayın Devlet Memurları Kanunundaki şartlara
sahip olduğunu gösteren belgelerin onaylı birer örneği de eklenir.
Katip adayı ile yapılan sözleşmenin ikinci fıkra uyarınca katiplik
sözleşmesi haline geldiği veya sözleşmenin herhangi bir sebeple ortadan
kalktığı hususları da, bu durumların ortaya çıktığı tarihten itibaren 15 gün
içinde noter tarafından odaya bildirilir.
Yukarıdaki fıkralara aykırı hareket eden noterlere, kusursuz oldukları
anlaşılmadığı takdirde, ilk defasında en az kınama cezası verilir.
44 üncü madde hükmüne aykırı hareket edenler hakkında da yukarıdaki fıkra
hükmü uygulanır.
Noter katibi ve adayına verilmiş olan meslekten çıkarma cezasının
kesinleşmesi halinde, katiplik veya adaylık sözleşmesi, kesinleşme
tarihinde kendiliğinden münfesih olur. Katip ve adayın bu sebeple noterden
herhangi bir tazminat talep etmesi mümkün değildir.
HİZMETLİLERİN YAPAMAYACAĞI GÖREVLER :
Madde 46 - Hizmetliler, katip görevinde kullanılamaz.
YILLIK İZİN VE MAZERET İZNİ :
Madde 47 - Noter tarafından, noterlikte en az 1 yıl hizmeti bulunan
katip ve hizmetlilere aşağıdaki esaslara göre yıllık izin verilir.
A) 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) hizmeti bulunanlara 15 gün,
B) 5 yıldan 15 yıla kadar (15 yıl dahil) hizmeti bulunanlara 20 gün,
C) 15 yıldan fazla hizmeti bulunanlara 1 ay.
Yıllık izinlerini noterliğin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek
olanlara, gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere 7
güne kadar ek bir izin verilmesi zorunludur.
Birinci fıkradaki bir yıllık hizmet süresinin hesabında katiplerin adaylık
süresi de nazara alınır.
Haklı bir mazereti bulunmak şartı ile katip ve hizmetlilere, noter
tarafından, gidiş geliş dahil olmak üzere, yılda en çok on gün izin
verilebilir. Bu şekilde alınan izinler toplamı on günü aştığı takdirde,
aşan miktar yıllık izinden düşülür.
Yukarıdaki fıkralara göre izinli bulundukları süre içinde katip ve
hizmetliler ücretlerini tam olarak alırlar.
Bu süreler toplu iş sözleşmeleri ve hizmet akitleri ile artırılabilir.Yıllık
ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
İŞ MEVZUATI HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI :
Madde 48 - Katip ve hizmetlilerle noter arasındaki hizmet akdinden
doğan münasebetler, bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça iş mevzuatına
tabidir.
NOTERLİK DAİRESİNİN DEVRİ :
Madde 49 - Her ne sebeple olursa olsun bir noterliğin boşalması
halinde, durum, o noter veya noterlikte imzaya yetkili kimse tarafından
derhal Cumhuriyet Savcılığına yazı ile bildirilir. Cumhuriyet Savcısı,
keyfiyeti Adalet Bakanlığına, noter odasına ve noter ölmüşse bilinen
mirasçılarına bildirmekle beraber, hesap ve işlemlerini en çok iki aylık
bir süre içinde inceleyerek evrak, defter, belge ve emanetleri bir
tutanakla vekile devreder ve düzenleyeceği raporu tutanağın bir örneği ile
birlikte Adalet Bakanlığına yollar. Noterin bir ilişiği çıkmadığı takdirde,
teminat parası Adalet Bakanlığınca notere veya mirasçılarına iade
ettirilir. İlişiği çıktığı takdirde, bunu karşılayabilecek miktar
alıkonularak, kanunen yetkili makamların incelemesi sonucuna göre işlem
yapılır.
Noterlik dairesindeki notere ait eşya, Cumhuriyet Savcısı ve noter veya
hazır bulunan mirasçıları tarafından tespit olunarak, noter odası
tarafından takdir edilecek ücret karşılığında, yeni noter görevine
başlayıncaya kadar, vekil tarafından kullanılmaya devam olunur.
Birinci fıkranın evrak, defter, belge ve emanetlerin vekile devri
hakkındaki hükümleri, noterlik dairesinin, noterden notere, vekilden notere
ve vekilden diğer bir vekile devri hallerinde de uygulanır.
Noterlik dairesinde mevcut notere ait eşya ve tesislerin, yeni notere devri
halinde, ödenecek miktar üzerinde taraflar anlaşamamışsa, bu miktar oda
tarafından tespit edilir.
Noterliğin devir işinde hazır bulunan Cumhuriyet Savcısı ile bu işte
kendisine yardım etmek üzere görevlendirdiği adalet memurlarına, Harçlar
Kanununa göre tespit edilen yol tazminatı Türkiye Noterler Birliği
tarafından ödenir. Şu kadar ki, devir işinin süresi ne olursa olsun beş
günden fazlası için yol tazminatı verilmez.
YEDİNCİ
KISIM
NOTERLERİN
YÜKÜMLÜLÜK VE HAKLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
NOTERLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
NOTERLİK GÖREVİ İLE BİRLEŞMEYEN VE NOTERLERİN YAPMAKTAN YASAKLI
OLDUKLARI İŞLER :
Madde 50 - Hiçbir hizmet ve görev noterlikle birleşemez; yargı
mercilerinin vereceği işlerle, ilim ve hayır kuruluşları başkan ve üyelikleri,
hakemlik, vasiyeti tenfiz memurluğu ayrıktır.
(İkinci fıkra mülga: 18/6/1997 - 4276/25 md.)
Noterler borsa oyunu oynamak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci
maddesinin 1 inci fıkrasındaki anlamda ticaret yapmak, kefil olmak,
kendilerine ait ücretlerden herhangi bir şekilde indirim yapmak, aracı
kullanmak, reklam ve rekabet niteliğinde bir eylemde bulunmak ve her ne
suretle olursa olsun noterlik ücreti hususunda kendi aralarında sözlü veya
yazılı anlaşma yapmaktan yasaklıdırlar.
NOTERLERİN ÇALIŞMA SAATLERİ :
Madde 51 - Noterlik dairesinde günlük çalışma, o yerdeki diğer
resmi dairelerle birlikte başlar. Noter odaları, odada üye bulunan
noterliklerin günlük çalışma ve tatil saatini odanın her yıl ki olağan
genel kurul toplantısında, bir yıl süre ile uygulanmak üzere tespit eder ve
Türkiye Noterler Birliği ile Adalet Bakanlığına bildirir. Şu kadar ki,
noterlik dairesindeki iş kabulü süresi o yerdeki diğer resmi dairelerden en
çok bir saat daha fazla olabilir. Noter, günlük çalışma süreleri dışında iş
kabul edemez. 52 nci madde hükümleri saklıdır.
NOTERLERİN TATİLDE İŞ YAPMAK YASAKLIĞI VE AYRIK HALLER :
Madde 52 - Noterler tatil günlerinde ve iş günlerinin tatil
saatlerinde ancak vasiyetname tanzim ve tasdiki veya gecikmesinde zarar
umulan noterlik işlemlerini yapabilirler. Tatil gün ve saatlerinde iş
yapılması sebebinin evrakta gösterilmesi ve bu işlemin yevmiye defterinin
tatilden sonraki ilk numarasına kaydedilmesi zorunludur.
EMREDİCİ HÜKÜMLERE UYMA ZORUNLULUĞU :
Madde 53 - Noterler, kanunların emredici hükümlerine aykırı
hususlarda işlem yapamazlar. Bu hüküm, imza onaylaması yapılan işlemlerin
münderecatı hakkında da uygulanır.
MESLEK SIRRI :
Madde 54 - Noter ve noterlik katipleri, görevleri dolayısıyla
öğrendikleri sırları, kanunların emrettiği haller dışında açıklayamazlar.
EVRAK VE DEFTERLERİN GİZLİLİĞİ :
Madde 55 - Noterlik evrak ve defterleri mahkeme, sorgu hakimliği ve
Cumhuriyet savcılıklarınca veya resmi daireler tarafından, konusu da belirtilmek
suretiyle, noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce
incelenebilir.
Noterlik evrak ve defterlerinin daire dışına çıkarılabilmesi, mahkemenin
veya sorgu hakiminin kararı ile mümkündür.
Mahkeme veya sorgu hakimi evrakın dava sonuna kadar dosyada kalmasına karar
verirse, bu takdirde evrakın bir örneği çıkartılıp aslına uygunluğu
onaylanarak, aslının yerinde saklanmak üzere notere verilir.
Noterin bulunduğu yerde inceleme imkanı bulunmaması sebebiyle evrakın başka
bir yere gönderilmesi gerekiyorsa, noterin bulunduğu yer hukuk hakimliğinin
onaylayacağı örnek, aynı şekilde saklanır.
Soruşturma yetkisi bulunan kişilerle Cumhuriyet savcılarının isteyecekleri
örnekler noterlik ücretine tabi değildir. Diğer resmi mercilere verilecek
örneklerden yalnız yazı ücreti alınır.
YAŞ TAHDİDİ :
Madde 56 - Noterler 65 yaşını tamamladıklarında, yaş
tahdidine tabi tutulurlar. Yaşın hesabında Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı Kanununun hükümleri kıyasen uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
İZİN VE HASTALIK
NOTERLERİN İZNİ :
Madde 57 - Noterlerin
yıllık izin süresi, hizmeti altı aydan 10 yıla kadar (On yıl dahil)
olanlar için 30, daha fazla hizmeti olanlar için de 40 gündür. Bu sürelere,
gidiş ve dönüş süreleri dahildir. Yıllık izin Adalet Bakanlığı tarafından
verilir.
Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Bu takdirde önceki
yıllara ait kullanılmamış izin hakları düşer.
Haklı bir engeli bulunmak şartı ile noterlere, noterliğin bulunduğu
yer Cumhuriyet savcısı tarafından, gidiş geliş dahil olmak ve 10 günü
geçmemek üzere, mazeret izni verilebilir. Bu şekilde alınan izinler toplamı
20 günü aştığı takdirde aşan miktar yıllık izinden düşülür.
Şu kadar ki, Türkiye Noterler Birliği organlarında çalışmak, yahut
Türkiye Noterler Birliği veya Adalet Bakanlığınca verilen görevler
dolayısıyla işinin başından ayrılmak zorunluluğunda kalan noter, Cumhuriyet
savcısına haber vermek şartı ile işin gerekli kıldığı süre için izinli
sayılır. Bu izinler hiçbir suretle yıllık izinden indirilemez.
Üçüncü ve dördüncü fıkralar hükmüne göre verilen izinler derhal Adalet
Bakanlığına bildirilir.
İZİN SÜRESİNİN GEÇİRİLMESİ :
Madde 58 - Haklı bir engeli olmaksızın, iznini 15 gün
geçirenler istifa etmiş sayılırlar. İznini bu süreden az geçirmiş veya
görevinden izinsiz olarak ayrılmış olanlar hakkında disiplin cezası
uygulanır. Şu kadar ki, bu sebeple ilk defasında en çok kınama cezası
verilebilir.
NOTERLERİN HASTALIKLARI HALİNDE YAPILACAK İŞLEM :
Madde 59 - Hasta noterler Cumhuriyet savcılığı kanalı ile Hükümet
tabiplerinden veya Devlet hastanesi doktorlarından alacakları rapor
üzerine, hizmet sürelerine göre aşağıdaki esaslar dahilinde izinli
sayılırlar:
1. Beş yıla kadar (Beş yıl dahil) hizmeti olanlara üç aya kadar,
2. Beş yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) hizmeti olanlara altı aya kadar,
3. On yıldan daha çok hizmeti olanlara bir yıla kadar izin verilir.
Bu süreler sonunda hastalıklarının devam ettiği, resmi sağlık
kurullarının raporu ile belgelendirilen noterlerin izinleri, iki katı
kadar daha uzatılabilir. Bu sürelerin sonunda da iyileşemeyen noterlerin
görevlerine Adalet Bakanlığınca son verilir.
SEKİZİNCİ
KISIM
NOTERLERİN GÖREVLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK
NOTERLERİN GENEL OLARAK YAPACAKLARI İŞLER :
Madde 60 - Noterlerin görevleri:
1. Yapılması kanunla başka bir makam, merci veya şahsa verilmemiş olan
her nevi hukuki işlemleri düzenlemek,
2. Kanunlarda resmi olarak yapılmaları emredilen ve mercileri belirtilmemiş
olan bütün hukuki işlemleri bu kanun hükümlerine göre yapmak,
3. Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapmak,
4. Bu kanuna uygun olarak dışarıda yazılıp getirilen kağıtların üzerindeki
imza, mühür veya herhangi bir işareti veya tarihi onaylamak,
5. Bu kanun hükümlerine göre yapılan işlemlerin dairede kalan asıl
veya örneklerinden veya getirilen kağıtlardan örnek çıkarıp vermek,
6. Belgeleri bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya
çevirmek,
7. Protesto, ihbarname ve ihtarname göndermek,
8. Kanunen tescili gereken işlemleri tescil etmek,
9. Bu ve diğer kanunlarla verilmiş sair işleri yapmak.
İKİNCİ BÖLÜM
ÖZEL OLARAK
TESPİT İŞLERİ :
Madde 61 - Noterler bir şeyin veya bir yerin hal ve şeklini, kıymetini,
ilgili şahısların kimlik ve ifadelerini tespit ederler ve davet
edildiklerinde piyango ve özel kuruluşların kur'a, seçim ve
toplantılarında hazır bulunarak durumu belgelendirirler.
EMANET İŞLERİ :
Madde 62 - Noterler, saklanmak veya bir şahsa
verilmek üzere getirilen emanetleri, aşağıdaki hükümlere göre muhafaza
ederler.
Tutanağın bir örneğini emaneti veren alır; bir örneği de emanet kimin
için yatırılmışsa ona tebliğ olunur.
EMANETİN SAKLANMASI :
Madde 63 - Emanetler, noter tarafından uygun şekilde
saklanır.
İlgili isterse, emanet bir muhafazaya konulup, kendisi ile noter tarafından
mühürlenerek milli bir bankada, banka bulunmayan yerlerde demir kasa veya
sağlam bir dolapta saklanır.
EMANETİN PARA OLMASI :
Madde 64 - Emanet para olduğu takdirde, noter bu
parayı en geç ertesi gün bankadaki noterlik emanet cari hesabına hak
sahibinin adı, soyadı ve adresini de göstermek suretiyle yatırır.
Emanet paranın tahsil ve ödenmesinde makbuz kullanılır. Tahsilat
makbuzu iki, ödeme makbuzu bir nüsha olarak düzenlenir. Tahsilat
makbuzunun ilk nüshası emaneti yatırana verilir.
Para hak sahibine, noterlikçe verilecek çek karşılığında bankaca ödenir.
Noter, emanet paraya ait giderler ödendikçe, bankaya ihbarda bulunur.
Bu halde zamanaşımı kesilir.
EMANETLERİN ZAMANINDA ALINMAMASI VEYA GİDERLERİNİN ÖDENMEMESİ
HALİNDE YAPILACAK İŞLEM :
Madde 65 - Emanetin, saklanma süresinin sonunu takip
eden bir yıl içinde alınmaması veya harç ve giderlerin ödenmemesi
halinde noter, emanetin alınmasını veya harç ve giderlerin ödenmesini tevdi
edene, ona tebligat mümkün değilse kanuni haleflerine yahut varsa emanet
lehine yatırılmış olan kimseye tebliğ eder.
Tebliğden itibaren bir ay içinde ilgilisi notere başvurarak harç ve giderleri vermediği
takdirde, noter, emaneti belediye müzayede yerinde, belediye veya müzayede
yeri yoksa elverişli bir yerde satarak durumu bir tutanakla
tespit eder. Satış tutarından, emanet sebebiyle o güne kadar işleyen
noterlik giderleri ile satış giderleri tutarları alıkonulduktan sonra
kalanı bankaya yatırılır.
EMANETİN HAZİNEYE İNTİKALİ :
Madde 66 - Emanet, değersiz veya satış masrafını
korumayacak ise, 65 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca yapılan tebliğin
semeresiz kalması halinde Hazineye devredilir.
Noterler tarafından emanet olarak veya 65 inci maddenin son fıkrası
hükmünün uygulanması sonunda bankaya yatırılan para zamanaşımının
dolmasından sonra Hazineye aktarılır.
EMANETLERDE HAK SAHİBİ :
Madde 67 - Emanetlerin tutanakta yazılı şartlar
dışında bir kimseye verilebilmesi, tarafların muvafakatine veya mahkeme
kararına bağlıdır.
DEFTER ONAYLAMAK :
Madde 68 - Noterler Türk Ticaret Kanunu ve diğer
kanunlar hükümlerine göre tutulması gereken defterleri bu kanunlar uyarınca
onaylarlar.
Yukarıdaki fıkrada anılan defterlerin onaylanmasından sonra noter,
onayladığı defterin nevini, ait olduğu yılı, sayfa sayısını, sözü geçen
kanunların emrettiği şekilde mercilerine, tek tek veya liste halinde
taahhütlü mektupla bildirir.
Bunun için noter, ücret tarifesinde gösterilen yazı ücretini ve kanunun tek
tek bildirmeyi zorunlu kıldığı hallerde ayrıca posta giderini de
ilgilisinden alır.
VASİYETNAME VE ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARLA İLGİLİ İŞLER :
Madde 69 - Noterler açık veya kapalı olarak verilen
vasiyetnameleri saklarlar ve buna dair bir tutanak düzenlerler. Gerek bu
suretle saklanan vasiyetnameleri, gerek noterler tarafından düzenlenen sair
ölüme bağlı tasarrufları yapanların ölümü halinde bilgi verilmesi için,
durumu bunların kayıtlı oldukları nüfus dairelerine yazı ile bildirirler.
Noterler, nüfus idaresi tarafından ölümün ihbarı veya resmi bir belge ile
ispatı halinde, yetkili sulh hakimine verilmek üzere, dairelerinde saklı
bulunan vasiyetnamelerin ve noterlikçe düzenlenmiş ölüme bağlı tasarruf
senetlerinin onaylı örneklerini Cumhuriyet Savcılığına tevdi ederler.
Birinci fıkra uyarınca nüfus dairelerine yazılacak yazı için ücret
tarifesinde gösterilen yazı ücreti ile posta gideri ilgilisinden alınır.
TEBLİGAT İŞLERİ :
Madde 70 - Tebliği istenen her nevi kağıt, Tebligat
Kanunu hükümlerine göre muhatabına tebliğ olunur. Tebliğ tutanağı dairedeki
nüshaya bağlanır. Tebliğin yapıldığı veya yapılamadığı ilgilisine verilecek
nüshasına yazılıp onaylanır.
AYLIK VE YILLIK İŞ CETVELLERİ VERİLMESİ :
Madde 71 - Noterler, her ayın en geç onuna kadar, bir
evvelki ay içinde dairelerine gelen ve çıkan işlerin niteliğini ve sayısını
ve bunlardan aldıkları ücret, harç, vergi ve diğer resimlerin miktarını ve
giderlerini gösterir bir cetvel düzenleyerek Türkiye Noterler Birliğine
gönderirler.
Notere vekalet halinde vekil, birinci fıkrada gösterilen hususlardan başka,
kendisine ödenen ücret tutarı ile 34 üncü madde gereğince noterlik
gelirinden alıkoyduğu ve notere ödediği kısımları ve alıkonulan parayı
yatırdığı bankanın isim ve hesap numarasını da cetvelde gösterir.
Noterler ayrıca her yılın Mart ayı sonuna kadar,
geçen yıla ait gelir, gider ve teminat tutarını gösteren bir cetvel
düzenleyerek, Adalet Bakanlığına ve Türkiye Noterler Birliğine gönderirler.
DOKUZUNCU
KISIM
NOTERLİK
İŞLEMLERİNİN ŞEKLİ
BİRİNCİ BÖLÜM
NOTERLİK İŞLEMLERİNDE UYULMASI GEREKLİ GENEL HÜKÜMLER
HUKUKİ İŞLEMLER VE İLGİLİLERİ :
Madde 72 - Noterler, ilgililerin istemi üzerine,
hukuki işlemleri belgelendirirler. Belgelendirme, bu kısım hükümleri ile
diğer kanunlar ve yönetmelikte gösterilen şekilde yapılır.
İlgili, belgelendirme isteminde bulunan kişidir.
Noter, iş yaptıracak kimselerin kimlik, adres ve yeteneğini ve gerçek
istediklerini tamamen öğrenmekle yükümlüdür.
İLGİLİNİN İŞİTME, KONUŞMA
VEYA GÖRME ÖZÜRLÜ OLMASI :
Madde 73 – (Başlığı ile birlikte değişik madde:
01.07.2005 – 5378/23. md) Noter, ilgilinin işitme, konuşma veya görme
özürlü olduğunu anlarsa, işlemler özürlünün isteğine bağlı olmak üzere iki
tanık huzurunda yapılır. İlgilinin işitme veya konuşma özürlü olması ve
yazı ile anlaşma imkanının da bulunmaması halinde, iki tanık ve yeminli
tercüman bulundurulur.
İLGİLİNİN TÜRKÇE BİLMEMESİ :
Madde 74 - İlgili, Türkçe bilmezse andlı bir tercüman
da bulundurulur.
İMZA YERİNE İŞARET, MÜHÜR VEYA PARMAK İZİ KULLANILMASI :
Madde 75 - İlgililerle tanık, tercüman ve bilirkişi
imza atamadıkları ve imza yerine geçen bir el işareti kullanmadıkları takdirde,
varsa mühür, yoksa sol elinin baş parmağı, bu da yoksa diğer parmaklarından
biri bastırılır ve hangi parmağın bastırıldığı yazılır.
(Değişik
2. fıkra: 01.07.2005–5378/24. md.) Bir noterlik işleminde imza atılmış
veya imza yerine geçen el işareti yapılmış olmasına rağmen, ilgilisi ister
veya adına işlem yapılan ve imza atabilen görme özürlüler hariç olmak üzere
noter, işlemin niteliği, imzayı atan veya el işaretini yapan şahsın durumu
ve kimliği bakımından gerekli görürse, yukarıdaki fıkradaki usul dairesinde
ilgili, tanık, tercüman veya bilirkişinin parmağı da bastırılır. Mühür
kullanılması halinde parmağın da bastırılması zorunludur.
Tanık, tercüman ve bilirkişinin andı noter tarafından Hukuk Yargılama Usulü
Kanunu uyarınca yaptırılır.
YASAKLILIK :
Madde 76 - Noter,
tanık, tercüman ve bilirkişiler aşağıdaki hallerde noterlik işlemine
katılamazlar:
1. Kendisi bizzat ilgili ise veya bir ilgili onun vekili olarak
hareket ediyorsa,
2. Aralarında evlilik birliği kalmamış olsa bile ilgililerden birinin
karı veya kocası ise,
3. İlgililerden biri ile aralarında sıhrî dahi olsa usul veya füru
veya kan hısımlığında üçüncü, sıhrî hısımlıkta ikinci derecede (Bu
dereceler dahil) civar hısımlığı veyahut evlat edinme ilişkisi varsa,
4. İlgililerden biri noterin katip veya hizmetlisi ise,
5. İlgililerden biri aralarında iki, üç ve dördüncü numaralarda yazılı
ilişki bulunan bir şahsın vekili olarak hareket ediyorsa,
6. Noterlik işlemi, kendi yararına veya aralarında iki, üç ve dördüncü
numaralarda yazılı ilişkiler bulunan bir kimse yararına bir tasarrufu
kapsıyorsa.
NOTERLİK İŞLEMİNİ HUKUK HAKİMİNİN YAPMASI :
Madde 77 - Yukarıdaki madde uyarınca noterin
yapamadığı noterlik işlemi o yerde başka bir noter yoksa bu kanun
hükümlerine göre Asliye Hukuk Hakimi, o yerde Asliye Hukuk Hakimliği mevcut
değilse Sulh Hukuk Hakimi tarafından yapılır.
TANIKLAR İÇİN DİĞER YASAKLILIK SEBEPLERİ :
Madde 78 - Aşağıdaki kimseler tanık olamazlar:
1. Reşit olmayanlar
2. Mahcurlar,
3. Hukuk Yargılama Usulü Kanununa göre andlı tanık olarak dinlenmeleri
mümkün olmayanlar,
4. Noterin katip ve hizmetlileri.
BAŞKALARI, ADINA İŞLEM YAPTIRACAKLARDAN ARANACAK
BELGE :
Madde 79 - Vekil, veli, vasi, kayyım, mümessil ve
mirasçı sıfatıyla veya şirket ve dernek gibi tüzel kişiler adlarına
noterlik işlemi yaptırmak isteyenler, sıfat ve yetkilerini ve işlemi
yapmaya izinli olduklarını bildirir belge göstermekle yükümlüdürler.
Belgenin gösterildiği iş kağıdına yazılmakla beraber, işlemle ilgili
kısımlarını ve nereden hangi tarih ve numara ile verilmiş olduğunu
gösteren, birer örneği harçsız ve vergisiz olarak gerek ilgilisine
verilecek ve gerekse dairede saklanacak asıl ve örneklerine bağlanır.
FOTOĞRAF YAPIŞTIRILMASI :
Madde 80 - İlgilinin fotoğrafının yapıştırılması
zorunlu olan işlemler yönetmelikte gösterilir.
Noter, birinci fıkranın kapsamı dışında kalan bir işlemin niteliği,
ilgilinin durumu ve kimliği bakımından gerekli görür veya ilgili isterse, o
işleme ait kağıtlara da ilgilinin fotoğrafını yapıştırabilir.
NOTERLİK İŞLEMLERİNDE ÇIKINTI, DEĞİŞTİRME, FESİH,
İPTAL VE DÜZELTME :
Madde 81 - Noterlik işlemlerinde, ilgilinin imzasını
ve noterin onayını taşımayan çıkıntılar geçerli değildir. Çıkıntılar el
yazısı ile yapılamaz.
Tamamlanmasından sonra bir noterlik işleminin değiştirilmesi veya fesih ve
iptal veyahut evvelki işin nitelik ve değeri değişmemek şartıyla
düzeltilmesi, evvelki işlemin yapıldığı şekilde yeni bir işlemle yapılır.
Yeni işlemin tarih ve numarası, noterlik dairesinde bulunan evvelki işleme
ait kağıda yazılır.
Şu kadar ki, yeni işlem başka bir noterlikte yapılırsa, bu noterlik, yeni
işleme ait kağıdın bir nüshasını, gerekli açıklama yapılarak ilk işleme ait
kağıda bağlanması için o işlemi yapan noterliğe gönderir.
NOTERLİK İŞLEMLERİNİN HÜKÜMLERİ :
Madde 82 - Bu kanun hükümlerine göre belgelendirilen
işlemler resmi sayılır.
Noterler tarafından bu kısmın ikinci bölümünün hükümlerine göre düzenlenmiş
olan hukuki işlemler, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.
Bu kısmın üçüncü bölümü hükümlerine göre noter tarafından yapılan imza
onaylaması, onaylanan imzanın ilgiliye ait oluşunu belgelendirme niteliğinde
bulunup, hukuki işlemlerin içindekileri kapsamaz. Bu işlemlerde imza ve
tarih, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.
İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan noterlik işlemleri aksi
sabit oluncaya kadar geçerlidir.
GÖREVİN DAİRE DIŞINDA YAPILMASI :
Madde 83 - Noterler, noterlik işlemlerini
dairelerinde yaparlar. Şu kadar ki, işlemin dairede yapılması gecikmeye
sebep olur veya başka bir zorluk arz ederse, sebebi iş kağıtlarında
gösterilmek suretiyle daire dışında da işlem yapılabilir.
Aynı yetkiyi, işlemin yapıldığı tarihte öncelikle
imzaya yetkili bulunan kimse de taşır.
İKİNCİ BÖLÜM
DÜZENLEME
ŞEKİL :
Madde 84 - Hukuki işlemlerin noter tarafından düzenlenmesi bir
tutanak şeklinde yapılır.
Bu tutanağın :
1. Noterin adı ve soyadı ile noterliğin ismini,
2. İşlemin yapıldığı yer ve tarihi (Rakam ve yazı ile),
3. (Değişik: 2/4/1998 – 4358 / 3 md.) İlgilinin ve varsa
tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik ve adresleri ile ayrıca ilgilinin
vergi kimlik numarasını,
4. İlgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanını,
5.İşleme katılanların imzalarını ve noterin imza ve mührünü,
Taşıması gereklidir.
Bu şekilde düzenlenen iş kağıdının aslı noterlik dairesinde saklanır ve
örneği ilgilisine verilir.
TUTANAKTA BULUNACAK DİĞER KAYITLAR :
Madde 85 - Tutanak, noterin ilgiliyi tanıyıp
tanımadığını, tanımıyorsa ilgilinin kişiliği hakkında ne yoldan kanı sahibi
olduğunu gösterir kayıtları taşır. Noter böyle bir kanıya ulaşamaz ve
işlemin yapılması da istenirse, keyfiyet ve kimliğin tespiti için getirilen
ispat vasıtası tutanağa yazılır.
TUTANAĞIN OKUNMASI :
Madde 86 - Tutanak, ilgilinin gerçek isteği hakkındaki beyanı
yazıldıktan sonra okuması için kendisine verilir.
İlgili tutanağı okur, içindekiler isteğine uygun ise, bu husus da
yazıldıktan sonra altını imzalar.
İLGİLİNİN OKUMA VE YAZMA İMKANINA SAHİP OLMAMASI :
Madde 87 - İlgili okuma ve yazma imkanına sahip
değilse, hazır bulundurulacak iki tanık huzurunda maksadını notere beyan
eder. Noter, bu beyanı yazdıktan sonra tutanak okunur. Ancak, işlemin tanık
huzurunda yapılmasını emreden diğer kanunların hükümleri saklıdır.
İlgili ve tanıklar, beyanın aynen yazıldığını ifade ettikten ve bu husus
tutanağa geçirildikten sonra altını imza ederler.
TUTANAĞA EKLENECEK BELGELERİN HÜKMÜ :
Madde 88 - İlgili, beyanında bir belgeye dayanır ve
bu, tutanağa bağlanırsa, o belge tutanağın ayrılmaz bir parçası sayılır. Şu
kadar ki, 84 üncü maddenin son fıkrası gereğince tutanak örneğinin
ilgililere verilmesi sırasında, bu belgenin de örneğinin çıkartılması
ilgilinin isteğine bağlıdır.
DÜZENLEME ŞEKLİNDE YAPILMASI ZORUNLU İŞLEMLER :
Madde 89 - Niteliği bakımından tapuda işlem
yapılmasını gerektiren sözleşme ve vekaletnamelerle, vasiyetname, mülkiyeti
muhafaza kaydı ile satış, gayrimenkul satış vaadi, vakıf senedi, evlenme
mukavelesi, evlat edinme ve tanıma, mirasın taksimi sözleşmesi ve diğer
kanunlarda öngörülen sair işlemler bu fasıl hükümlerine göre düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ONAYLAMA
ŞEKİL :
Madde 90 -
Hukuki işlemlerin altındaki imzanın onaylanması
imzayı atan şahsa ait olduğunun bir şerhle belgelendirilmesi şeklinde
yapılır.
İmzası onaylanan iş kağıdının aslı ilgilisine verilir ve imzalı bir örneği
dairede saklanır. Bu örnek harca tabi değildir.
ONAYLAMA ŞARTLARI :
Madde 91 - Onaylama, imzanın noter huzurunda atılması
veya kendisine ait olduğunun ilgili tarafından kabulü ile kabildir.
ONAYLAMA ŞERHİNİN İHTİVA EDECEĞİ HUSUSLAR :
Madde 92 - Onaylama şerhinin:
1. İşlemin yapıldığı yer ve tarihi (Rakam ve yazı ile),
2. (Değişik:2/4/1998 - 4358/3 md.) İlgilinin kimliği,
adresi ve vergi kimlik numarasını,
3. Noter, ilgiliyi tanımıyorsa, kimliği hakkında gösterilen ispat
belgesini,
4. İmza huzurda atılmışsa bu hususu, imza dışarıda atılıp da huzurda
ilgili, imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmişse bu husustaki beyanı,
5. İşleme katılanların imzalarını ve noterin imza ve mührünü,
Taşıması gereklidir.
MÜHÜR, TARİH, PARMAK İZİ VE İŞARETİN ONAYLANMASI :
Madde 93 - Bu bölümdeki hükümler mühür, tarih parmak
izi veya imza yerine geçen el işaretinin noter tarafından onaylanmasında da
kıyasen uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÖRNEK VERME
KİMLERE ÖRNEK VERİLEBİLECEĞİ :
Madde 94 - Noterler tarafından yapılan işlemlerin
örnekleri, ancak ilgililerine,
kanuni mümessil veya vekillerine yahut da mirasçılarına verilir.
Bu örnek, masrafı verilmek suretiyle o yerdeki noter eliyle diğer bir
şehirdeki
noterlikten de getirtilebilir.
Ancak, Türk Kanunu Medenisi hükümlerine göre açılmadıkça, vasiyeti yapandan
veya bu konuda özel yetkiyi kapsayan, noterlikten onaylı vekaletnameyi
taşıyan
vekilinden başkasına, vasiyetnamelerin örneği verilemez.
HAKİMİN İZNİ İLE ÖRNEK VERİLMESİ :
Madde 95 - Yukarıdaki maddede sayılanlardan başkasına örnek
verilmesi, noterliğin bağlı bulunduğu asliye hukuk veya münferit sulh
hakiminin iznine bağlıdır.
Birinci fıkraya göre verilecek örneklerin, konsolosluklarda düzenlenen
evraka ait olması halinde izin, örneği talebeden şahsın Türkiye'deki son
ikametgahı mahkemesince, son ikametgahı tespit edilemeyen hallerde ise
Ankara Asliye Hukuk Mahkemesince verilir.
Bu izin hiçbir harç ve vergiye tabi değildir.
BELİRLİ BİR KISMIN ÖRNEĞİNİ VERMEK :
Madde 96 - İlgili, getirdiği her çeşit kağıdın
tamamının veya bir kısmının örneğinin çıkarılmasını istediği takdirde,
noter aslındaki şekli korumak şartı ile tamamını veya istenilen kısmı aynen
yazar ve iş sahibine istediği kadar örnek verir.
ÖRNEĞİN DAİREDE SAKLANMASI :
Madde 97 - Çıkarılan Örneklerden biri ilgiliye imza
ettirilerek noter dairesinde saklanır.
İlgilisine verilecek örneklere, bir örneğin dairede saklandığı yazılmakla
beraber, geri verilen aslına da bu yolda ayrıca şerh verilerek mühürlenir.
FOTOKOPİ VE BENZERİ USULLERLE ÖRNEK ÇIKARMA :
Madde 98 - Örnek, fotokopi veya benzeri usullerle de
çıkarılabilir. Aslında bir bozukluk varsa, tasdik şerhinde açıklama
yapılır.
YABANCI DİLDEKİ KAĞIDIN ÖRNEĞİ :
Madde 99 - Örneği verilmesi istenen kağıt yabancı
dilde yazılmışsa, evvela tercüme edilir; sonra bu bölüm hükümlerine göre
örnek çıkarılarak her örneğe tercümesi iliştirilir ve bu yolda şerh
verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
DİĞER İŞLEMLER
BÖLÜMÜN KAPSAMI :
Madde 100 - İkinci, üçüncü, dördüncü bölüm hükümleri
dışında kalan noterlik işlemleri, bu bölüm hükümlerine göre yapılır.
TUTANAK :
Madde 101 - Noter tarafından düzenlenecek tutanak:
1. Tutanağın düzenlendiği yeri ve tarihi (Rakam ve yazı ile),
2. (Değişik:2/4/1998 - 4358/3 md.) İlgilinin kimliği,
adresi ve vergi kimlik numarasını
3. İlgili noter tarafından tanınmıyorsa, kimliği hakkında getirilen ispat
belgesini,
4. Tutanağın konusunu,
5. İlgilinin, varsa tercüman, bilirkişi ve tanıkların imzalarıyla noterin
imza ve mührünü,
Kapsar.
Şu kadar ki, emanet tutanağında, emaneti alma ve verme şartları da
gösterilir.
TUTANAK ŞEKLİNDE YAPILACAK İŞLEMLER :
Madde 102 - Bu kanunun 61 ve 62 nci maddelerinde
yazılan işlemler tutanak şeklinde yapılır.
ÇEVİRME İŞLEMİ :
Madde 103 - Bir dilden diğer dile veya bir yazıdan
başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh
verilir.
Bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve
adresini ihtiva etmesi ve altının, noter tarafından tarih yazılıp
imzalanarak mühürlenmesi gereklidir.
ÇEVİRMENİN BAŞKA YERDE YAPTIRILMASI :
Madde 104 - İlgilinin bulunduğu yerde noterlikçe çevirme
yaptırılamazsa, o noterlik aracılığı ile başka yerdeki noterlikte çevirme
yaptırılabilir.
TİCARİ PROTESTO :
Madde 105 - Kabul etmeme ve ödememe protestosu, Türk
Ticaret Kanununda yazılı hükümlere göre yapılır.
İHTARNAME VE İHBARNAME :
Madde 106 - Her türlü hukuki işlemlere ait ihtarname
ve ihbarname:
1. İstemde bulunan ve diğer tarafın ad ve soyadları ile açık
adreslerini,
2. İhtar ve ihbar konusunu,
3. İstemde bulunanın imzasını,
4. Tebliğ şerhini, noterin imza ve mührünü ve tarihi (Yazı ve rakam ile),
Kapsar.
İhtarname ve ihbarnameler ilgili tarafından yazılıp tebliğ için notere
getirebileceği gibi, notere de yazdırılabilir.
DEFTER ONAYLANMASI :
Madde 107 - Noterler, defter onaylamasını özel kanununda gösterilen
şekilde yaparlar.
Özel kanununda hüküm bulunmayan hallerde defter onaylaması, defterin baş ve
son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu yazılmak ve her sayfası
numaralanıp mühürlenmek suretiyle yapılır.
TESCİL :
Madde 108 - Kanunen tescili gereken işlemler; sicil
defterine, sıra numarası altında, işlemin tarih ve numarası, ilgililerin ad
ve soyadları ve işlemin niteliği yazılmak suretiyle tescil edilir.
ONUNCU
KISIM
GELİRLERİ DAĞITILACAK
OLAN İŞLEMLER
NOTERLİKLER ORTAK CARİ HESABI :
Madde 109 – (Değişik: Onuncu kısım başlığı ve başlığı ile
birlikte 109. madde 16.11.1989 – 3588 / 6. md.)
(Bu ibare 5728 sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Bir il, ilçe veya
büyükşehir belediyesi sınırları içinde birden çok noterlik bulunması
halinde, bu yerlerde her yıl,
harç veya damga vergisine tabi değeri, 30.000 gösterge rakamının o yılın
bütçe kanununda gösterilen memur maaş katsayısıyla çarpımı sonucunda
bulunacak meblağdan fazla olan noterlik işlemlerinin yapılmasından elde
edilen her çeşit ücret ve noter hissesi tutarının % 15'ini aşmamak üzere
Noter Odası Yönetim Kurulunca tespit edilecek oranı alıkonulduktan sonra
kalanı işlemi yapan noterlikçe, milli bir bankada açtırılan (Noterlikler
ortak cari hesabı) na en geç işlemin yapıldığı günü takip eden (5) iş günü
içinde yatırılır. Noterlikler ortak cari hesabı, takvim yılı başından önce
o yerdeki noterliklerin bağlı bulunduğu oda yönetim kurulunca açtırılır ve
durum Türkiye Noterler Birliğine bildirilir.
Noterler, yukarıdaki fıkrada gösterilen noterlik işlemlerini, kanuni bir
sebep olmaksızın yapmaktan hiçbir surette kaçınamazlar.
NOTERLİKLER ORTAK CARİ
HESABI :
Madde 110 - (Yürürlükten kaldırılmıştır. 16.11.1989 –
3588 / 17. md.)
GELİRİN DAĞITIMI :
Madde 111 – (Birinci fıkra 5728 sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008
R.G.) Bu Kanunun 109 uncu maddesi uyarınca
yatırılıp ortak hesapta toplanan paralar, her üç ayda bir o yerdeki ilgili
noterlere veya bu Kanuna göre görevlendirilmiş noter vekili varsa vekile,
eşit miktarda ödenir. Ancak, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde,
farklı sınıftan ve birden fazla noterlik bulunması halinde, birinci sınıf
noterlikler için oluşturulan ortak hesap bu sınıfa mensup noterlikler
arasında; diğer sınıf noterlikler için, kuruldukları ilçenin mülkî
sınırları esas alınarak oluşturulan ortak hesap ise bu sınıfa mensup
noterlikler arasında, eşit miktarda dağıtılır. Ödemenin şekli oda genel
kurulunun yıllık olağan toplantısında tespit edilir.
Yukarıdaki fıkrada gösterilen üç aylık süre dolmadan evvel, her hangi bir
sebeple noterlik mesleğinden ayrılan veya başka bir noterliğe naklen atanan
noterin hissesi, sürenin sonu beklenilmeksizin kendisine veya mirasçılarına
derhal ödenir.
ONBİRİNCİ
KISIM
NOTERLERİN ALACAĞI ÜCRET,
VERGİ, HARÇ VE RESİMLERİN TAHSİL ŞEKLİ
BİRİNCİ BÖLÜM
NOTERLERİN ALACAKLARI ÜCRETLER
ÜCRET TARİFESİ :
Madde 112 - Noterlerin yaptıkları işlemlere ait harç
üzerinden hesaplanacak ücretleri ile vasiyetname ve vakıf senedi
düzenlenmesinden alınacak ücretler, yazı, bir dilden diğer dile veya bir
yazıdan diğer yazıya çevirme, karşılaştırma, tescil, emanetlerin saklanması
ve kanunlarında harç, vergi ve resimlerden bağışık olduğu yazılı işlemler
ile defter onaylanmasından ve kanunun ücret almayı öngördüğü sair
işlemlerden alacakları ücretler ve noterlerle imzaya yetkili vekillerinin
yol ödeneğinin miktarı, Türkiye Noterler Birliğinin mütalaası alındıktan
sonra Adalet Bakanlığı tarafından düzenlenecek bir tarife ile tespit
olunur.
Noterlik işleminin başka bir noter aracılığı ile yapıldığı hallerde, aracı
notere ödenecek ücretler de tarifede gösterilir.
Tanıklık ve onaylama şerhlerinden yazı ücreti alınmaz.
(Değişik son fıkra 16.11.1989 – 3588 / 8. md.)Tarifede gerekli
görülecek değişiklikler her yıl Mart ayında yapılır. Yeni tarife yürürlüğe
girinceye kadar eski tarife uygulanır.
SAYFA HESABI :
Madde 113 - Ücretlerin alınmasında sayfa hesabı
Harçlar Kanunundaki esaslara göre yapılır.
GİDERİN AVANS OLARAK ALINMASI :
Madde 114 - Noterlik işleminin gerektirdiği gider
ilgilisinden avans olarak alınır, tahakkuk edecek miktara mahsup edilir.
İşlemin derhal bitirilmesi mümkün olmayan hallerde, alınan avansa karşılık,
ilgilisine pulsuz bir makbuz verilir.
KESİN GİDERİN ALINMASI :
Madde 115 - (Değişik: 16.11.1989 – 3588 / 9. md.)Kesin giderin dökümü,
işleme ait kağıtların dairede kalan aslı ve örnekleri ile ilgilisine
verilen asıl nüshasına, asıl nüsha dairede kalmışsa verilen örneklerden
birine yazılır ve Maliye ve Gümrük Bakanlığınca bastırılacak seri numaralı
özel makbuzdan iki nüsha düzenlenir. Gider dökümü asıl ve örnekler için
ayrı ayrı gösterilir.
Makbuzun birinci nüshası masrafı ödeyen ilgilisine verilir; ikinci nüshası
dairede saklanır.
GİDERİN PAYLAŞTIRILMA ŞEKLİ :
Madde 116 - Aksine bir kanun hükmü veya aralarında
yapılmış bir sözleşme bulunmadığı takdirde, yapılan işlemin gideri ilgililer
arasında eşit olarak paylaştırılır.
FAZLA ALINAN ÜCRETLER :
Madde 117 - (Değişik 1. fıkra: 16.11.1989 – 3588 / 10.
md.) Noterler tarafından fazla ücret alındığı veya sarfına gerek
kalmayan tebligat ücreti bulunduğu harçlara ait zamanaşımı süresi içinde
anlaşılırsa, beher şahıstan fazla alınan kırk gösterge rakamının ücretin
alındığı yılın Bütçe Kanunda gösterilen memur maaş katsayısı ile çarpımı
sonucu bulunacak meblağı aşan ücretler Adalet Bakanlığı tarafından
ilgilisine iade ettirilir ve Bakanlık, ödeme için notere yapılacak
tebligattan Birliğe bilgi verir. Masrafı noter tarafından verilmek
suretiyle yapılan tebligata rağmen ilgilisine bir ay içinde parasını almaz
veya fazla alınmış olan ücretten beher şahsa düşen kısmı yukarıda
gösterilen miktar kadar veya daha az olursa, Türkiye Noterler Birliğine
gönderilir. Para gönderilmediği takdirde Birlik bu husustaki kararını İcra
ve İflas Kanununun ilamların icrası hakkındaki hükümleri uyarınca yerine
getirtir.
Yukarıdaki fıkralar hükümlerinin uygulanması, ayrıca disiplin cezası
verilmesine engel değildir.
İKİNCİ BÖLÜM
HARÇ, VERGİ VE RESİMLERİN TAHSİL ŞEKLİ
MAKBUZ
KARŞILIĞINDA TAHSİL VE NOTER HİSSESİ :
Madde 118 - Noterliklerde yapılan işlemler ve
düzenlenen kağıtlar dolayısıyla özel kanunları uyarınca ödenmesi gereken (Değişik ibare: 30.12.2004 – 5281/43-10-a md) “vergi, resim ve harçlar ile değerli kağıt bedelleri”
makbuz karşılığında tahsil olunur.
Şu kadar ki, noterler tahsil ettikleri vergi,
resim ve harç tutarları üzerinden yüzde üç oranında noter hissesi alırlar.
Bu hissenin noterlere ödenmesi, beyiye aidatlarının
ödenmesine ilişkin hükümler dairesinde yapılır.
HARÇ, VERGİ VE RESİM BEDELLERİNİN YATIRILMASI :
Madde 119 - (Değişik 1. fıkra: 16.11.1989 – 3588
/ 11. md.) Noterler 118 inci
madde uyarınca tahsil ettikleri (Değişik
ibare: 30.12.2004 – 5281/43-10-b md) “vergi,
resim ve harçlar ile değerli kağıt bedellerini” aşağıda yazılı süre içinde
ilgili vergi dairesine bir beyanname ile bildirmek ve aynı süre içinde
yatırmakla yükümlüdürler.
Beyannameler her ayın 1 ile 15 inci ve 16 ile sonuncu günlerine ait iki
devre için hazırlanır ve her ayın 15 inci ve son gününü takip eden 7 iş
günü içinde ilgili dairelere verilir.
(Değişik 3. fıkra:
16.11.1989 – 3588 / 11. md.)Beyannamelerin, ait oldukları döneme
ilişkin (Değişik ibare: 30.12.2004 – 5281/43-10-b md) “vergi, resim ve
harçlar ile değerli kağıt bedelleri tahsilatının” ayrı ayrı
toplamları ile bu dönemde yapılan işlemlerin birinci ve sonuncusunun
yevmiye numarası da yazılmak suretiyle toplam sayısını gösterecek şekilde
ve üç nüsha olarak düzenlenmesi zorunludur.
(Dördüncü fıkra: 16.11.1989-3588/17 md. ile Yürürlükten
kaldırılmıştır.)
Noter, yatırmakla yükümlü olduğu parayı, ikinci
fıkradaki süreler içinde posta veya banka havalesi ile ilgili daireye
gönderebilir. Bu halde, havale makbuzu da beyanname nüshaları ile birlikte
ilgili daireye ibraz edilir.
Noterlerin ilgili dairelere vereceği iki nüsha beyannameden bir nüshası ve
eki makbuz nüshaları o dairede kalır. Diğer nüshaya (Kapsadığı para vezneye
yatırılmıştır) veya (Kapsadığı paranın posta veya banka havalesi ile
gönderildiğine dair makbuz ibraz edilmiştir) şerhleri verilerek, resmi
mühür ve imza ile onaylandıktan sonra, notere geri verilir. Noter bu
nüshayı 71 inci madde uyarınca vereceği aylık cetvel ile birlikte Türkiye
Noterler Birliğine gönderir. Yatırdığı para için ilgili daireden alacağı
makbuz noterlikte saklanır.
Beyannamenin şekil ve düzenleme tarzı ile bu maddenin uygulanma şekli
Adalet ve Maliye Bakanlıklarınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikte
belirtilir.
ZAMLI YATIRMA :
Madde 120 - Noterler 119 uncu maddede gösterilen süre içinde (Değişik ibare: 30.12.2004
– 5281/43-10-c md) “vergi, resim ve harçlar ile değerli kağıt”
bedellerini ilgili daireye yatırmadıkları veya bu süre içinde posta
veya banka aracılığı ile ilgili daireye havale etmedikleri takdirde,
yatırma için tanınan son günü izleyen ilk 30 gün içindeki yatırmalarda %
10, müteakip her 30 gün için ise ayrıca % 2 gecikme zammı öderler. Bu zam
Türkiye Noterler Birliğinin göstereceği milli bir bankadaki hesaba ödenerek
alınacak 2 nüsha makbuzdan biri ilgili daireye ibraz edilmek suretiyle gecikmiş
(Değişik
ibare: 30.12.2004 – 5281/43-10-c md) “vergi, resim ve harçlar ile değerli
kağıt” bedelleri yatırılır. Noterin, bu makbuzu ibraz edememesi halinde,
tahsilatı yapan memur keyfiyeti Türkiye Noterler Birliğine bildirir.
(Değişik ibare:
30.12.2004 – 5281/43-10-c md) “Vergi, resim ve harç ile değerli kağıt
bedelinin” ilgili daireye geç yatırılması veya hiç yatırılmaması hallerine
ilişkin diğer kanunlar hükümleri saklıdır.
ONİKİNCİ
KISIM
NOTERLERİN
SORUMLULUKLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER
GÖZETİM VE DENETİM YETKİSİ :
Madde 121 - Noterlikler, Adalet Bakanlığının ve
Türkiye Noterler Birliğinin gözetim ve denetimi altındadır.
NOTERLİKLERİN TEFTİŞİ :
Madde 122 - Noterlikler, Cumhuriyet savcılarının
devamlı denetimi altında olup, yılda en az bir defa teftiş olunurlar.
Münferit sulh mahkemesi yanındaki noterlikler, bu mahkemenin bağlı
bulunduğu asliye mahkemesinin Cumhuriyet savcılığının teftişine tabidirler.
(Değişik 2. fıkra: 16.11.1989 – 3588 / 12. md.) Noterlikler adalet
müfettişleri tarafından da teftiş edilirler. Teftiş, Adalet Bakanlığı
Teftiş Kurulu Yönetmeliğinde gösterilen usul ve esaslara göre yapılır.
Adalet müfettişleri ve Cumhuriyet savcıları lüzum gördükleri takdirde
noterlik dairelerindeki evrak, defter ve cilt bentleri daire içinde
muhafaza altına alabilirler.
(Ek fıkra: 16.11.1989 – 3588 / 11. md.) Türkiye Noterler Birliği,
gözetim ve denetim görevini, yetkili kılacağı birlik ve Noter Odalarının
yönetim kurulu başkan veya üyeleri veya kuracağı denetleme kurulu
marifetiyle yerine getirir.
İŞTEN EL ÇEKTİRME :
Madde 123 – (Değişik: 13.06.2000 – 4579 / 4. md.)
Suç teşkil eden fiillerden dolayı haklarında
Adalet müfettişi, Cumhuriyet savcısı, sorgu hakimi veya ceza mahkemesi
tarafından soruşturma veya kovuşturma yapılan noterler, soruşturma ve
kovuşturmanın selameti bakımından Adalet Bakanlığı tarafından gerekli
görüldüğü takdirde, soruşturma veya kovuşturma kesin bir karar veya hükümle
sonuçlanıncaya kadar işten el çektirilirler.
Soruşturma veya kovuşturma sırasında işten el çektirilmiş olan noterin, kovuşturma
sonunda 7 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlardan biriyle mahkum
olması halinde işten el çektirme, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder.
Birinci fıkra gereğince soruşturma veya kovuşturma sırasında işten el
çektirilmemiş olup, kovuşturma sonunda ikinci fıkrada gösterilen bir suçtan
hüküm giyen notere, hükmün kesinleşmesi beklenilmeksizin işten el
çektirilir. İkinci fıkra hükmü bu halde de uygulanır.
SORUŞTURMA ŞEKLİ :
Madde 124 - Adalet Bakanlığı, bir noter hakkında
soruşturma yapılmasını gerektiren hallerde, soruşturmayı adalet
müfettişlerine veya Cumhuriyet savcılarına yaptırır.
Adalet müfettişliği ve Cumhuriyet savcılıklarına herhangi bir şikayet
yapılır veya bu merciler, noterin yolsuz bir işleminden haberdar olurlarsa,
derhal gerekli soruşturmayı yaparak düzenleyecekleri evrakı Bakanlığa
gönderirler.
122 nci maddenin 3 üncü fıkrası soruşturma halinde de uygulanır.
Adalet Bakanlığı, yukarıdaki fıkralar gereğince düzenlenen soruşturma
evrakının suç niteliğinde olmayıp disiplin kovuşturmasını gerektiren
eylemlerle ilgili kısımlarının bir örneği, Türkiye Noterler Birliği
Disiplin Kuruluna intikal ettirir.
İKİNCİ BÖLÜM
NOTERLERE UYGULANACAK DİSİPLİN CEZALARI
GENEL OLARAK :
Madde 125 - Meslekin vakar ve onuruna aykırı eylem ve
hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan
yahut da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan
noterler hakkında, noterlik hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacı
ile, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki maddede yazılı
disiplin cezaları verilir.
DİSİPLİN CEZALARI :
Madde 126 - Noterler hakkında verilecek disiplin
cezaları şunlardır :
A) Uyarma : Notere görevinde daha dikkatli davranması gerektiğini yazı ile
bildirmektir.
B) Kınama : Notere, görevinde veya davranışında kusurlu sayıldığını yazı
ile bildirmektir.
C) Para cezası : 250 liradan 5000 liraya kadardır.
D) Geçici olarak işten çıkarma : Noteri, sıfatı saklı kalmak şartıyla bir
aydan altı aya kadar görevinden uzaklaştırmaktır.
E) Meslekten çıkarma: Bir daha atanmamak üzere noterlikten çıkarmaktır.
ESKİ CEZALARIN ETKİSİ :
Madde 127 - Notere, 157 nci maddeye göre iki defa
hüküm giymesi halinde ve kanunun emrettiği diğer hallerde "Meslekten
çıkarma cezası" verilmesi zorunludur.
Bir noter, bir disiplin cezası aldıktan sonra 5 yıl içinde, kendisine aynı
disiplin cezasının verilmesini gerektiren bir eylem ve harekette bulunursa,
126 ncı maddedeki sıraya göre daha ağır olan ceza verilir.
Şu kadar ki, 2 nci fıkra dışında, Disiplin Kurulu vereceği cezayı, sıraya
bağlı olmaksızın serbestçe takdir eder. İkinci fıkradaki halde dahi daha
ağır bir cezanın verilmesi mümkündür.
SAVUNMA HAKKI :
Madde 128 - Noterler hakkında yapılacak disiplin
kovuşturmalarında, isnat olunan hususun ilgiliye açıkça ve yazılı olarak
bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve bu savunma için en az on
günlük bir süre tanınması zorunludur.
NOTER OLMADAN ÖNCEKİ EYLEM VE HAREKETLER VE NOTERLİKLERDEN AYRILANLARIN
DURUMU :
Madde 129 - Bir kimsenin noterliğe atanmasından önceki
eylem ve hareketleri meslekten çıkarma cezasını gerektirmiş olmadıkça,
disiplin kovuşturmasına konu olamaz.
Noterin noterlikten ayrılması, noterliği sırasındaki eylemlerinden dolayı
disiplin kovuşturması yapılmasına engel olamaz.
KOVUŞTURMA MERCİİ VE KOVUŞTURMA KARARI :
Madde 130 - Noterler hakkında disiplin kovuşturması,
Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu tarafından yapılır.
Kurul başkan ve üyelerinden biri hakkında yapılmış olan şikayetler üzerine
ilgili, kurulun bu kovuşturmayla alakalı çalışmalarına katılamaz. Bu yüzden
açılacak üyelikler yedekleri tarafından, onların da engelli olmaları
halinde Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulunda görevli, engeli olmayan
en kıdemli noter tarafından doldurulur.
Şikayetin intikali üzerine kurul evvela şikayet veya ihbar konusunun
kovuşturmaya değer olup olmadığı hakkında bir karar verir.
KARAR ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEM :
Madde 131 - Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu, şikayet veya
ihbar konusunun kovuşturmaya değer olmadığına karar verirse, bu kararı
şikayet olunan noterin çalıştığı yerdeki Cumhuriyet savcısına ve varsa
şikayetçiye tebliğ eder.
Cumhuriyet savcısı veya şikayetçi tebliğden itibaren 15 gün içinde doğrudan
doğruya veya Türkiye Noterler Birliği aracılığı ile Adalet Bakanlığına
verecekleri bir dilekçe ile bu karara itiraz edebilirler. Türkiye Noterler
Birliği kendisine verilen itiraz dilekçelerini derhal Adalet Bakanlığına
intikal ettirir. İtiraz üzerine Bakanlık disiplin dosyasını getirterek
inceler ve bir karar verir. Bakanlığın bu kararı kesindir.
Kurul, şikayet veya ihbar konusunda kovuşturma açılmasına karar vermiş
yahut da kovuşturma açılmasına yer olmadığına dair verilen karar Adalet
Bakanlığınca bozulmuş ise, şikayet olunan noter hakkında kovuşturmaya
geçilir.
Kovuşturma açılmasına yer olmadığına dair verilen kararların kesinleşmesi
halinde, aynı konuda yeniden inceleme yapılabilmesi, yeni delillerin
bulunmasına ve kesinleşme tarihinden itibaren üç yıl geçmemiş olmasına
bağlıdır.
KOVUŞTURMA USULÜ :
Madde 132 -
Kovuşturma açılması kararından sonra Türkiye
Noterler Birliği Disiplin Kurulu, bir üyesini işi incelemek üzere
görevlendirir.
Bu üye, delilleri toplar, gerekli gördüğü kimselerin ifadelerini yeminli
olarak alır ve şikayet olunanın savunmasını da aldıktan sonra dosyayı bir
rapor ile birlikte kurula verir. Bu raporun en geç üç ay içinde kurula
verilmesi şarttır. Ancak işin gerektirdiğine kanaat getirildiği takdirde,
bu süre kurulca iki ay daha uzatılabilir.
Kurul, raporun tevdiinden itibaren en geç iki ay içinde işi sonuçlandırmak zorundadır.
DURUŞMA YAPILABİLMESİ :
Madde 133 - Kovuşturma yapan üyenin incelemesini
tamamlayıp, raporunu Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kuruluna vermesinden
sonra, noter talep etmiş ise, kurul, incelemenin duruşmalı olarak
yapılmasına karar verir. Duruşma gizli olarak yapılır.
Davetiye tebliğine rağmen noter duruşmaya gelmez veya bir vekil
göndermezse, duruşma gıyapta devam eder. Şu kadar ki, gelinmediği takdirde duruşmanın
gıyapta yapılacağını davetiyeye yazılması zorunludur.
Duruşmaya, ilk incelemeyi yapan üyenin raporunu okuması ile başlanır.
DELİLLERİN GÖSTERİLMESİ, TAKDİR VE KARAR ÇOĞUNLUĞU :
Madde 134 - Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu,
delillerin ne suretle gösterileceği ve inceleneceğini, istek veya
vazgeçmeyle yahut evvelce verilmiş kararlarla bağlı kalmaksızın takdir ve
tayin eder.
Kararlar, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile verilir.
TANIK VE BİLİRKİŞİ DİNLENMESİ :
Madde 135 - Tanık veya bilirkişilerin duruşmaya
çağırılmasına veya üyelerden biri tarafından dinlenilmesine yahut yazılı
ifadesinin okunması ile yetinilmesine Türkiye Noterler Birliği Disiplin
Kurulu karar verir.
Ancak, inceleme konusu olayın delili, yalnız bir tanığın kişisel
bilgisinden ibaret ise, bu tanık her halde dinlenir.
DURUŞMA TUTANAĞI :
Madde 136 - Duruşma tutanağı, başkanın görevlendirdiği
bir üye tarafından tutulur. Duruşmadan önce veya duruşma dışında dinlenilen
kimselere ait tutanakların duruşmada okunması zorunludur.
İSTİNABE TALİMATININ YERİNE GETİRİLMESİ :
Madde 137 - İstinabe yolu ile verilen talimat,
dinlenilmesi istenilen kimsenin bulunduğu yere en yakın noter odası başkanı
veya bunun görevlendireceği bir noter tarafından yerine getirilir.
TANIK
VE BİLİRKİŞİLERİN ÇAĞIRILMASI :
Madde 138 – (Madde 5728 sayılı
Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Tanıklar ve bilirkişiler Tebligat Kanunu hükümlerine göre
çağırılır.
Usulüne göre çağırılıp da gelmeyen veya kanuni
bir sebep olmaksızın tanıklık yahut bilirkişilikten veya yemin etmekten
çekinen kimseler hakkında Ceza Muhakemesi Kanununun tanıklıkla ilgili
hükümleri uygulanır. Bu fıkra hükmüne göre gerekli kararları vermeye Ankara
Sulh Ceza hâkimi yetkilidir. Sulh ceza hâkimi bu kararları disiplin
kurulunun tutanak örneği üzerinden verir.
Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulunca,
132 nci maddeye göre görevlendirilen üye de, çağrıya rağmen gelmeyen
tanığın zorla getirilmesi hususunda sulh ceza hâkiminden karar istemeye
yetkilidir.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ DİSİPLİN KURULU BAŞKAN VE ÜYELERİNİN REDDİ VE
İSTİNKAFI :
Madde 139 - Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu Başkan ve
üyeleri, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda yazılı sebeplerle reddedilebilir
ve istinkaf edebilirler.
Red istemi, reddi istenen üyeden başkalarının katılması ile incelenir.
Red ve istinkaf sebebiyle Kurulun toplanamaması halinde 130 uncu maddenin 2
nci fıkrası uyarınca işlem yapılır.
KARAR VE İTİRAZ :
Madde 140 - Duruşmalı veya duruşmasız olarak yapılan
inceleme sonunda Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu tarafından
verilen kararın birer örneği ilgililere ve noterin bulunduğu yer Cumhuriyet
savcısına tebliğ olunur.
İlgililer veya Cumhuriyet savcısı tebliğden itibaren 15 gün içinde,
doğrudan doğruya veya Türkiye Noterler Birliği aracılığı ile Adalet
Bakanlığına verecekleri bir dilekçe ile bu karara itiraz edebilirler.
İTİRAZI İNCELEME MERCİİ VE KARARLARIN ONAYI :
Madde 141 - Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu, itiraz süresi
sonunda, dosyanın tamamını Adalet Bakanlığına yollar; Kurul kararına itiraz
edilmiş ise, itiraz dilekçesi de Bakanlığa gönderilir.
Karar Adalet Bakanlığının onayı ile kesinleşir.
Bakanlık, yukarıdaki fıkralara göre vereceği kararları, ilgilisine ve
Türkiye Noterler Birliğine tebliğ eder ve dosyayı derhal Türkiye Noterler
Birliğine gönderir.
Bakanlık kararlarına karşı ilgili veya Türkiye Noterler Birliği Danıştay’a
başvurabilirler.
Kurul, Bakanlığın bozma kararına uymak zorundadır. Bozma üzerine verilecek
karardan sonra da birinci ve ikinci fıkralar hükümleri uygulanır. Kurulun
Bakanlığın bozması üzerine eski kararında ısrar niteliğinde bir karar
vermesi halinde, Bakanlık gerekli disiplin kararını resen verir. Bu karar
kesindir. Şu kadar ki, dördüncü fıkrada gösterilenler karara karşı
Danıştay’a başvurabilirler. 164 üncü madde hükmü saklıdır.
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde disiplin dosyalarını Türkiye Noterler
Birliğinden getirterek inceleyebilir.
CEZA SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARININ DİSİPLİN CEZALARINA ETKİSİ :
Madde 142 - Noterin bir ceza kovuşturması sonunda
hüküm giymiş yahut beraat etmiş olması, hakkında disiplin cezası
uygulanmasına engel teşkil etmez.
Ancak, disiplin işlem ve kararına konu teşkil eden fiilinden dolayı ceza
soruşturması açılmış bulunan noter hakkındaki disiplin kovuşturması, söz
konusu soruşturma kesin bir karar veya hükümle sonuçlanıncaya kadar
bekletilir.
DİSİPLİN CEZALARININ UYGULANMASI :
Madde 143 - Disiplin cezalarına dair kararlar
kesinleşmedikçe uygulanmaz.
TANIK VE BİLİRKİŞİ GİDERLERİ :
Madde 144 - Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu
tarafından çağırılan her tanık ve bilirkişiye, kaybettiği zaman ve sarf ettiği
çalışmaya karşılık uygun bir ücret verilebilir. Çağrıya uymak için seyahat
etmek zorunluluğunda kalanlara yol masrafı ve yevmiye ödenir.
Bu giderler sonradan haksız çıkan taraftan alınır. Bir kimseye
yükletilemeyen giderler Türkiye Noterler Birliği uhdesinde kalır.
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLMESİ, PARA CEZASI VE SAİR GİDERLERİN
ÖDENME ŞEKLİ :
Madde 145 - Para cezaları dışındaki disiplin cezaları Adalet
Bakanlığı tarafından yerine getirilir.
Para cezasına veya giderlerin ödenmesine dair Türkiye Noterler Birliği
Disiplin Kurulu kararları, İcra ve İflas Kanununun ilamların icrası
hakkındaki hükümleri uyarınca Türkiye Noterler Birliği tarafından yerine
getirilir. Bunlar Türkiye Noterler Birliğine gelir yazılır.
İcra takibi, genel hükümler uyarınca Birlik Başkanının vekalet vereceği bir
avukat tarafından yürütülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
NOTER STAJYERLERİNE UYGULANACAK DİSİPLİN CEZALARI
DİSİPLİN CEZALARI :
Madde 146 - Noter stajyerleri hakkında verilecek
disiplin cezaları şunlardır :
A) Uyarma: Stajyere, görevinde daha dikkatli davranması gerektiğini yazı
ile bildirmektir.
B) Kınama: Stajyere, görevinde veya davranışında kusurlu sayıldığını
yazı ile bildirmektir.
C) Ücretten kesme: Stajyerin aylık net ücretinin yarısını geçmeyen bir
kısmının kesilmesidir.
D) Stajyerlikten çıkarma : Stajyerin, bir daha staja alınmamak ve noterlik
meslekine atanmamak üzere stajyerlikten çıkartılmasıdır.
127 nci madde hükmü noter stajyerleri hakkında da, kıyasen uygulanır.
DİSİPLİN CEZASINI VERECEK KURUL VE İTİRAZ :
Madde 147 - Noter stajyerleri hakkındaki disiplin
cezaları da Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu tarafından verilir.
Noterlerin disiplin işlem ve kararları ile ilgili hükümler stajyerler
hakkında da aynen uygulanır. Şu kadar ki, noterlerin meslekten çıkarma
cezasını, bu bölümde stajyerlikten çıkarma cezası karşılar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
NOTER KATİPLERİ VE KATİP ADAYLARINA UYGULANACAK DİSİPLİN
CEZALARI
DİSİPLİN CEZALARI :
Madde 148 - Noter katipleri ve katip adayları hakkında
verilecek disiplin cezaları şunlardır: A) Uyarma : Katip veya adaya
daha dikkatli davranması gerektiğini yazı ile bildirmektir.
B) Kınama: Katip veya adaya, görevinde veya davranışında kusurlu
sayıldığını yazı ile bildirmektir.
C) Ücretten kesme: Katibin veya adayın, aylık net ücretinin yarısını
geçmeyen bir kısmının kesilmesidir.
D) Meslekten çıkarma : Katibin veya adayın, bir daha noter katibi veya
katip adayı atanmamak üzere meslekten çıkartılmasıdır.
127 nci madde hükmü noter katipleri ve adayları hakkında da kıyasen
uygulanır.
DİSİPLİN CEZASINI VERME YETKİSİ :
Madde 149 - Noter katiplerine veya adaylarına disiplin
cezaları, yanında çalıştığı noter tarafından verilir.
Noter, karardan evvel katip veya adayın savunmasını almak zorundadır.
İTİRAZ :
Madde 150 - Noter, herhangi bir katibi veya katip
adayı hakkında verdiği kararı, ilgiliye ve Cumhuriyet Savcısına tebliğ
eder.
Bu karara karşı, ilgili katip veya aday ve Cumhuriyet Savcısı 15 gün içinde
Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kuruluna itiraz edebilirler. İtiraz
yapılmasa dahi, noter, itiraz süresi sonunda karara ait dosyayı incelenmek
üzere Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kuruluna yollar. Kurulun vereceği
kararlar kesindir.
İlgililerin bu karar hakkında Danıştay’a başvurma hakkı saklıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
NOTERLER, GEÇİCİ YETKİLİ NOTER YARDIMCILARI, NOTER VEKİLLERİ İLE
KATİPLERİN VE KATİP
ADAYLARININ
İŞLEYECEKLERİ VE BUNLARA KARŞI İŞLENECEK SUÇLAR
GÖREVLE İLGİLİ SUÇLAR :
Madde 151 – (Birinci fıkra 5728
sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Noterler, geçici yetkili noter yardımcıları, noter vekilleri
ile noter kâtipleri ve kâtip adayları noterlikteki görevleri, Türkiye
Noterler Birliği organlarında görev alan noterler ise ayrıca bu görevleri
ile bağlantılı olarak işledikleri suçlardan dolayı Türk Ceza Kanununun
uygulanması bakımından kamu görevlisi sayılırlar.
Türkiye Noterler Birliği Genel Sekreterliğine veya saymanlığına noter
olmayan bir kişinin seçilmesi halinde, yukarıdaki fıkra hükmü bu kimseler
hakkında da uygulanır.
GÖREVLİLERE KARŞI İŞLENEN
SUÇLAR :
Madde 152 – (5728 sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Yukarıdaki maddede gösterilen kişilere karşı, aynı maddede
yazılı görevleri yerine getirmeleri sırasında veya görevleri sebebiyle
işlenen suçlarla ilgili olarak Türk Ceza Kanununun uygulanması bakımından
kamu görevlisi sayılırlar.
KOVUŞTURMA IZNI :
Madde 153 – Noterlerin, görevden doğan veya görev
sırasında işledikleri suçlarından dolayı kovuşturma yapılabilmesi Adalet
Bakanlığının iznine bağlıdır.
KOVUŞTURMA USULÜ :
Madde 154 – Adalet
müfettişleri veya mahalli Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen dosya,
Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne tevdi olunur. İnceleme
sonunda kovuşturma yapılması gerekli görüldüğü takdirde dosya, suçun
işlendiği yer Ağır Ceza Mahkemesine en yakın bulunan Ağır Ceza Mahkemesi
Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.
Cumhuriyet Savcısı beş gün içinde, iddianamesini
düzenleyerek dosyayı son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer
olmadığına karar verilmek üzere Ağır Ceza Mahkemesine verir.
İddianamenin bir örneği, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri
uyarınca, hakkında kovuşturma yapılan notere tebliğ olunur. Bu tebliğ
üzerine noter, kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin toplanmasını
ister veya kabule değer bir istemde bulunursa nazara alınır. Gerekirse
soruşturma Başkan tarafından derinleştirilir.
Haklarında son soruşturmanın açılmasına karar
verilen noterlerin duruşmaları, suçun işlendiği yer Ağır Ceza mahkemesinde
yapılır.
İTIRAZ HAKKI :
Madde 155 – 154 üncü maddede
yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın
açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet Savcısı veya
sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir.
Bu itiraz, suçun işlendiği yer Ağır Ceza Mahkemesi
hariç olmak üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın Ağır Ceza
Mahkemesinde incelenir.
SUÇÜSTÜ HALİ :
(5728 sayılı Yasa ile
başlığı ile birlikte yeniden düzenlendi 8 Şubat 2008 R.G.)
MADDE 156- Ağır ceza
mahkemesinin görev alanına giren bir suçtan dolayı suçüstü halinde
soruşturma genel hükümlere göre yapılır.
YASAKLARA AYKIRI HAREKETTE BULUNMAK :
Madde 157 – (5728 sayılı Yasa ile
değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) 50 nci maddenin
üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı hareket eden noterlere ilk defasında bin
Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.
Eylemin tekrarı halinde verilecek ceza üçbin Türk Lirasından aşağı olamaz.
Noterin yukarıda yazılı eyleminde aracılık
yapan kimseye de beşyüz Türk Lirasından ikibin Türk Lirasına kadar idarî
para cezası verilir.
Aracı, Türk Ceza Kanununun uygulanmasında kamu
görevlisi sayılan bir kimse veya noter katibi yahut kâtip adayı ise,
birinci fıkra uyarınca cezalandırılır.
Noterler arasında rekabete sebep olacak eylem
ve harekette bulunan, noterlik işlemlerini şahsına veya mensup olduğu
kuruluşa menfaat sağlayan bir noterde yaptıran kişiler ve özellikle bu
Kanunun 166 ncı maddesinin (12) numaralı bendi uyarınca düzenlenen
protokole taraf teşkil eden resmi ve özel kuruluşlar memur vesair
görevlilerinden protokoldeki esaslara aykırı eylem ve harekette
bulunanlarla bu fiile iştirak eden noterler, eylem ve hareketleri suç
oluşturmadığı takdirde, bu maddenin birinci fıkrası gereğince
cezalandırılırlar.
NOTERLERİN İŞLEMLERİNDE
TAHRİFAT YAPMALARI :
Madde 158 – (5728 sayılı Yasa ile
değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Eski tarihle evrak
düzenleyen, yevmiye defterinde numara ayıran, harç, damga, kontrato veya
sair vergiler ödemelerine esas olarak düzenlediği beyannamelerde yahut
bunlara eklenen makbuzlarda tahrifat yapan noter görevlileri ile kâtipleri
ve kâtip adayları, Türk Ceza Kanununun belgede sahtecilik suçuna ilişkin
hükümlerine göre cezalandırılır.
ONUNCU KISIM HÜKÜMLERİNE
AYKIRI EYLEMLER :
Madde 159 – (Değişik I ve II numaralı fıkralar:
16.11.1989 – 3588/13. md.)
I
– 109 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca ortak işlemlere ait
gelir tutarının ortak hesaba yatırılacak kısmını süresi içinde yatırmayan
noterler, birinci defasında 126 ncı maddenin (B) bendi gereğince cezalandırılır
ve cezalandırılmalarına konu olan işlemden elde ettikleri ücret ve noter
hissesi tutarının tamamı alınarak bankadaki Noterlikler ortak cari hesabına
yatırılır.
II – a) (5728 sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) 109 uncu maddenin birinci fıkrasında belirlenen görevleri
yerine getirmeyen Noter Odası yönetim kurulu başkan ve üyeleri hakkında
Türk Ceza Kanununun 257 nci maddesi hükümleri uygulanır.
b) 109 uncu maddenin son fıkrasına aykırı hareket eden noter, (I)
numaralı fıkra gereğince cezalandırılır.
(III numaralı fıkra
5728 sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır. 8 Şubat 2008 R.G.)
GÖZETİM VE DENETİMDEN DOĞAN
CEZA SORUMLULUĞU :
Madde
160 – Noterlik dairesinde çalışan katiplerin ve katip
adaylarının görevlerinden dolayı işledikleri suçlara iştiraki bulunmayan
hallerde noter, bu kimseler üzerindeki gözetim ve denetim görevini yerine
getirmediği sabit olduğu takdirde, Türk Ceza Kanununun (5728 sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) 257 nci maddesinin
ikinci fıkrası hükmüne göre cezalandırılır.
AYRIK HÜKÜMLER :
Madde 161 – 153 - 155 inci maddeler hükümleri noterlerden gayri
görevliler hakkında uygulanmaz.
ALTINCI BÖLÜM
NOTERLERİN HUKUKİ
SORUMLULUKLARI
Madde 162 – Stajyer, katip ve
katip adayları tarafından yapılmış olsa bile noterler, bir işin
yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş
olanlara karşı sorumludurlar.
Noter, birinci fıkra gereğince ödediği miktar
için, işin yapılmaması, hatalı yahut eksik yapılmasına sebep olan stajyer
veya noterlik personeline rücu edebilir.
ONÜÇÜNCÜ KISIM
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ
GENEL OLARAK :
Madde 163 – Noterlik mesleğinin
amaçlarına uygun bir şekilde görülmesini, mesleğin gelişmesini ve
meslektaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak üzere, kamu kurumu
niteliğinde ve tüzel kişiliğe sahip, Türkiye Noterler Birliği kurulur.
Birliğin merkezi Ankara'dır.
(Değişik 2. fıkra: 18.06.1997 – 4276/26. md.) Birlik ve organları,
kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
Birlik, amacına uygun işlerde kullanılmak üzere menkul
ve gayrimenkul edinebilir.
Birlik, protokol kurallarına uygun olarak resmi
törenlere katılır.
Oda Başkanlığı ve oda yönetim kurulu üyeliği
görevleri ücretsiz görülür. Bu işlerde ilgili olan yolculuk ve ikamet giderleri
ile diğer zaruri giderler Birlik bütçesinden ödenir.
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı, başkan
yardımcılığı, genel sekreterliği ve saymanlığı görevleri ücretlidir. Birlik
Yönetim Kurulunun Başkanlık Divanında görev almamış üyeleri ile disiplin
kurulu başkan ve üyelerine katıldıkları toplantılar için huzur hakkı
ödenir.
Bu kimselerden Ankara'dan başka illerden
seçilenlere yolculuk ve ikamet giderleri ile diğer zaruri giderler Birlik
Bütçesinden ödenir. Bunların miktarı Kongrece belli edilir.
ADALET BAKANLIĞININ GÖZETIM VE DENETIMI, ORGANLARIN GÖREVDEN
UZAKLAŞTIRILMASI VE GÖREVLERINE SON VERILMESI :
Madde 164 – (Değişik: 14.02.1984
– 2980 / 2. md.)
Adalet
Bakanlığı, Türkiye Noterler Birliği ile Birliğin mahalli organları olan
odalar üzerinde gözetim ve denetim hakkına sahiptir. Birlik ve odaların her
türlü faaliyetleri ile hesap ve işlemleri adalet müfettişleri veya
Cumhuriyet savcılarınca denetlenir. Denetleme usulü yönetmelikte
gösterilir.
(Değişik 2. fıkra: 18.06.1997 – 4276/27. md.)Amaçları dışında
faaliyet gösteren Türkiye Noterler Birliğinin merkezdeki sorumlu organları
ile noter odalarının başkan ve yönetim kurullarının görevlerine son
verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine, Adalet Bakanlığının veya
bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki
asliye hukuk mahkemesince basit usule göre yargılama yapılarak karar
verilir ve dava en geç üç ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen organların yerine en geç
bir ay içerisinde yenileri seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini
tamamlarlar.
Adalet Bakanlığının bu Kanun uyarınca Birlik
organlarının karar ve işlemleri hakkındaki tasarruflarına, Birliğin merkez
ve mahalli organları tarafından uyulması zorunludur. Bakanlık
tasarruflarını, idari yargı merciinin yürütmenin durdurulmasına veya
esasına ilişkin kararı veya kanuni bir sebep olmaksızın yerine getirmeyen
veya eski kararda direnme niteliğinde yeni bir karar veren veya Kanunun
zorunlu kıldığı işlemleri Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen
birlik organları hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin kanunda
yazılı ceza sorumlulukları saklıdır. Bu organların yukarıdaki fıkra
gereğince görevlerine son verilmesine neden olan tasarrufları hükümsüzdür.
(Bu fıkra 18/6/1997 tarih ve 4276 sayılı Kanunun 27 nci
maddesiyle altıncı ve yedinci fıkralarının birleştirilmesi suretiyle
altıncı fıkra olarak yeniden düzenlenmiştir.) Ancak, milli
güvenliğin, kamu düzeninin suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin
yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, Birliğin
merkezindeki organları ile odaların başkan ve yönetim kurulları vali
tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört
saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını kırksekiz saat
içinde açıklar; aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten
kalkar.
ÜYELİK :
Madde 165 – Noterler, Türkiye Noterler Birliğinin tabii üyeleridir.
Yaş tahdidine tabi tutulan noterler, Birliğin fahri üyesi olurlar.
Birlik Yönetim Kurulu, mesleğe yararlı olmuş
kişilerin fahri üyeliğe kabulüne karar verebilir.
TÜRKİYE
NOTERLER BİRLİĞİNİN GÖREVLERİ :
Madde 166 – Türkiye Noterler Birliğinin görevleri
şunlardır:
1. Meslektaşlar arasında birlik ve yardımlaşmayı sağlamak,
2. Meslekin gelişmesi için kitap ve dergi yayınlamak, konferanslar
düzenlemek, milletlerarası toplantılara katılmak ve sair gerekli
çalışmalarda bulunmak,
3. Noter katiplerini yetiştirmek için kurslar açmak,
4. Noterliği ilgilendiren konularda görüşünü yetkili mercilere
kendiliğinden veya istek üzerine bildirmek,
5.
Uyulması zorunlu meslek kurallarını tespit ve tavsiye etmek,
6. Noter ve katiplerine, yönetmelikte gösterilecek belirli bir süre ve
tutarda borç para vermek,
7. Üyelerinin ev sahibi olmaları, çocuklarının tahsillerini iyi
şartlarla yapabilmeleri ve sair sosyal hizmetlerden faydalanmaları konusunda
tedbirler almak,
8. Her adli yılın açılmasından evvel kendi çalışmaları ve mesleki
ihtiyaçları hakkında Adalet Bakanlığına rapor vermek,
9. Noterliklere ait evrakın korunması ve saklanması için ortak
tedbirler almak,
10. Birliğin taşınır ve taşınmaz malları ile paralarını Birlik
amaçlarına uygun şekilde yönetmek ve işletmek,
11. Noterlerle katip ve hizmetliler arasında yapılacak sözleşmeler için
tek tip sözleşme örneği hazırlamak,
12. Noterlik işlemlerinin bu kanuna uygun şekilde yapılmasını sağlamak
ve özellikle kambiyo senetlerinin (Çek, poliçe ve emre muharrer senet)
protestoları ile sair konularda noterler arasında rekabeti önlemek amacı
ile ilgili resmi ve özel kuruluşlarla temas etmek, gerekirse varılan
sonuçları tarafların uymakla yükümlü olduğu bir protokole bağlamak (İlgili
resmi ve özel kuruluşlar, Türkiye Noterler Birliği ile gerekli temasta
bulunmaktan ve protokol düzenlemekten kaçınamazlar),
13. Noterlerin genel menfaatlerini ve meslekin ahlak, düzen ve
geleneklerini korumak,
14. Noter odalarının üye sayısı ve faaliyeti göz önünde bulundurulmak
suretiyle noter odalarına Birlikçe verilecek ödenek miktarını ve ödeme
şeklini belli etmek,
15. (5728 sayılı Yasa ile
değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) 109 uncu madde
hükümleri saklı kalmak üzere, her nevi ortak hesap paylaşım esaslarını
belirlemek,
16. Kanunlarla verilmiş
diğer görevleri yapmak,(1)
(1) 2/3/2005 tarihli
ve 5309 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, (15) numaralı bent eklenmiş olup,
mevcut (15) numaralı bent olan bu bent (16) olarak teselsül ettirilmiştir.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİNİN ORGANLARI :
Madde 167 – Türkiye Noterler Birliği, görevlerini
organları vasıtasıyla yapar.
Birliğin organları şunlardır:
1. Türkiye Noterler Birliği Başkanı,
2. Türkiye Noterler Birliği Başkanlık Divanı,
3. Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulu,
4. Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu,
5. Türkiye Noterler Birliği Kongresi,
6. Noter odaları.
TÜRKIYE NOTERLER BIRLIĞI BAŞKANININ GÖREVLERI :
Madde 168 – Türkiye Noterler Birliği Başkanının görevleri
şunlardır:
1. Türkiye Noterler Birliğini mahkemeler ve diğer merciler önünde ve
protokolde temsil etmek,
2. Başkanlık Divanına ve Yönetim Kuruluna başkanlık etmek ve kararlarını
yerine getirmek,
3. 172 nci maddeye göre verilecek yetki dairesinde, Birlik adına iltizam ve
iktisapta bulunmak, yüklenmelere girişmek, birliğe yapılan bağışları kabul
etmek ve bütçeyi uygulamak,
4. Yabancı noter birlikleri ve hukuk kurumları ile ilişkiler kurmak ve
yürütmek,
5. Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak.
TÜRKIYE NOTERLER BIRLIĞI BAŞKANLIK DIVANI :
Madde 169 – Birlik Başkanı, Başkan Yardımcısı, Genel
Sekreter ve Sayman, Başkanlık Divanını meydana getirirler.
Başkanlık Divanı, Yönetim Kurulunun toplantı halinde olmadığı zamanlarda,
bu kurulun vereceği yetki dairesinde çalışır.
Genel Sekreter ve Sayman, dışarıdan ücretle tutulmuş bir kimse olabilir.
Birlik Başkanlık Divanı üyelerinden biri süresi dolmadan önce ayrılırsa,
kalan görev süresi için, bir ay içinde yenisi seçilir.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda veya Başkanlığın herhangi bir sebeple
boşalması halinde, Başkana ait yetkilerin kullanılması ve görevlerin yerine
getirilmesi Başkan Yardımcısına, onun da yokluğunda Birlik Yönetim
Kurulunun meslekte en kıdemli üyesine aittir.
Birlik Genel Sekreteri, Birlik Yönetim Kurulu toplantılarına ait
tutanakları düzenler, Birliğin iç çalışmaları ile yazı işlerini yönetir;
Birlik kalemine gerekli direktifleri verir ve kalemin çalışmasını denetler.
Birlik Saymanı, Birliğin mallarını Birlik Başkanlık Divanının kararları
gereğince yönetmeye ve para alıp vermeye, bütçenin uygulanmasına dair her
türlü gözetimi yapmaya yetkilidir. Birlik Saymanı, para alma ve vermede
düzenlenen kağıtları Birlik Başkanı ile birlikte imza eder.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ YÖNETİM
KURULU :
Madde 170 – Türkiye Noterler
Birliği Yönetim Kurulu yedi üyeden kurulur ve dört yıllık bir süre için
Türkiye Noterler Birliği Kongresi tarafından seçilir. Kurulun dört de yedek
üyesi bulunur.
Aynı noter, Birlik Yönetim Kurulu, Birlik Disiplin
Kurulu ve Oda Yönetim Kurulu üyeliklerinden birden fazlasına seçilemez.
Yönetim Kurulu, seçimini takip eden ilk toplantısında
aralarında gizli oyla, bir başkan, bir başkan yardımcısı ve dışardan atama
yapmayacaksa bir de genel sekreter ile sayman seçer. Seçilen başkan aynı
zamanda Türkiye Noterler Birliği Başkanıdır.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ YÖNETİM KURULUNUN SEÇİLME
USULÜ VE SEÇİM DÖNEMİ :
Madde 171 – Yönetim Kurulu,
meslekte en az beş yıl kıdemli olan noterler arasından seçilir.
Haklarında noterliğe engel bir suçtan dolayı son soruşturma
açılmasına karar verilmiş veya geçmiş beş yıl içinde Disiplin Kurulunca
verilerek kesinleşmiş bir kararla para veya geçici olarak işten çıkarma
cezalarıyla tecziye edilmiş olanlar Yönetim Kurulu üyesi seçilemezler.
(Üçüncü fıkra Mülga: 14/2/1984 - 2980/6 md.)
Oy pusulasına, seçilecek asıl üye tam sayısının
yarısından en az bir fazla isim yazılması zorunludur. Bundan noksan isim
yazılmış oy pusulaları geçerli değildir. Oy pusulasına seçilecek asıl üye
sayısından fazla ad yazıldığı takdirde, sondan başlanarak fazla adlar
hesaba katılmaz.
Adaylar, aldıkları oyların sayısına göre sıralanır. En
çok oy alandan başlanmak üzere önce asıl sonra yedek üye seçilmiş olanlar
bu sıraya göre tespit edilir. Oylarda eşitlik halinde meslekte kıdemi fazla
olan aday, kıdemler de eşit ise bunların daha yaşlı olanı sırada öncelik
kazanır. Yedek üyeler aldıkları oy sayısına göre bulundukları sıra göz
önünde tutularak kurulda göreve çağırılır.
Seçim yeterliğini kaybeden Yönetim Kurulu üyelerinin
görevi kendiliğinden sona erer.
Süresi dolan üye yeniden Yönetim Kuruluna seçilebilir.
Şu kadar ki, asıl ve yedek üyelerin yarısı iki yılda bir yenilenir. İlk
seçimden iki yıl sonra ayrılacak üyeler ad çekme ile belli olur.
Yeni seçilen yedek üyeler aldıkları oy sayısına göre
sıralanarak eski yedek üyelerin altına ilave edilir.
Seçim dönemi bitmeden önce ayrılan Yönetim Kurulu
üyesinin yeri en çok oy almış yedek üye ile doldurulur ve bundan sonra
yapılacak ilk kongrede bir yedek üye seçilir.
Yönetim Kurulu üyelerinden biri hakkında seçilmeye engel
bir suçtan dolayı kamu davası açılmış ise, dava sonuna kadar bu üye Yönetim
Kurulu çalışmalarına katılamaz, yeri yedek üye ile doldurulur.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ YÖNETİM
KURULUNUN GÖREVLERİ :
Madde 172 – Yönetim
Kurulunun görevleri şunlardır:
1. Her odanın kendisine ait bütçe tekliflerini
inceleyerek, Türkiye Noterler Birliğinin bütçesini düzenlemek ve bunu
kongrenin onayına sunmak ve yürütmek,
2. Kongreye, çalışmaları hakkında rapor vermek ve
kongre kararlarını yerine getirmek,
3. Türkiye Noterler Birliğinin mallarını idare etmek, iktisap
ve iltizam hususlarında Başkana yetki vermek,
4. Yönetim Kurulu üyelerinin istifaları hakkında karar
vermek,
5. Birlik kongresi gündemini hazırlamak,
6. Birliğin ücretli memurlarının özlük işlerini
düzenlemek ve yürütmek,
7. Noter odaları ve noterler üzerinde gözetim ve
denetimde bulunmak,
8. Yerli ve yabancı kongrelere gidecek delegeleri
seçmek,
9. Meslek hakkında ilgili makamlara rapor vermek,
10. Yetkili organı gösterilmeksizin Türkiye Noterler
Birliğine kanunla verilen görevleri yapmak,
11. Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ YÖNETİM
KURULU TOPLANTILARI VE KARAR YETER SAYISI :
Madde 173 – Birlik Yönetim
Kurulu ayda bir defa olağan toplantı yapar. Başkan veya Yönetim Kurulu
üyelerinden birinin isteği ile Kurul, acele hallerde her zaman olağanüstü
toplantıya çağırılabilir.
Her toplantı sonunda, gelecek toplantının günü
kararlaştırılır. Toplantı günü, üyelere çağrı mektubu ile bildirilir.
Engeli olanlar, bunu en az yedi gün önce ve yazı ile Başkanlık Divanına
bildirirler.
Belgeye bağlanmış haklı bir engele dayanmaksızın üst
üste üç toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır.
Birlik Yönetim Kurulu, üye tamsayısının salt çoğunluğu
ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Şu
kadar ki, Yönetim Kurulunda karar verilebilmesi için, en az dört üyenin bir
oyda birleşmesi şarttır. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf
üstün sayılır.
TÜRKIYE NOTERLER BIRLIĞI DISIPLIN KURULU :
Madde 174 – Türkiye Noterler
Birliği Disiplin Kurulu, Birlik Kongresi tarafından kendi üyeleri arasından
gizli oyla seçilen beş üyeden kurulur. Ayrıca üç de yedek üye seçilir.
Kurul, seçimden sonraki ilk toplantısında kendi üyeleri
arasından bir başkan seçer.
Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu üyeleri dört
yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir.
171 inci maddenin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 9 ve 10 uncu
fıkraları hükümleri burada da kıyasen uygulanır.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ DİSİPLİN KURULUNUN
GÖREVLERİ VE TOPLANTILARI :
Madde 175 – Türkiye Noterler
Birliği Disiplin Kurulu bu kanunla ve yönetmelikle kendisine verilmiş olan
işleri görür.
Kurul ayda bir defa olağan olarak toplanır. Birlik
Başkanının veya Disiplin Kurulu Başkan yahut üyelerinden birinin isteği ile
kurul acele hallerde her zaman olağanüstü toplantıya çağırılabilir.
173 üncü maddenin 2 ve 3 üncü fıkraları Disiplin Kurulu
hakkında da kıyasen uygulanır.
Disiplin Kurulu, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile
toplanır ve en az üç üyenin bir oyda birleşmesi ile karar verilir. Oylarda
eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün sayılır.
TÜRKİYE NOTERLER BİRLİĞİ
KONGRESİ :
Madde 176 – Türkiye Noterler
Birliğinin en yüksek organı Birlik Kongresidir.
Birlik Kongresi, noter odaları genel kurulları tarafından
seçilen ikişer noter ile noter odaları başkanlarından kurulur. Noter sayısı
10 dan fazla olan noter odaları, 10 dan fazla her 10 noter için ayrıca bir
delege seçerler. Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri
delege seçilemez. Ancak, bunlar kongrenin tabii üyesi olup, Yönetim
Kurulunun faaliyet raporu ile ilgili kararlarda oylamaya katılamazlar.
İmkan olduğu takdirde aynı sayıda yedek üye de seçilir.
Oda Yönetim Kuruluna seçilme yeterliği bulunmayan noterler,
delege seçilemezler.
Birlik Kongresi her yıl Haziran ayının ilk haftası
içinde toplanır. Toplantı günü, yeri ve gündem Türkiye Noterler Birliği
Başkanı tarafından en az otuz gün önce gazetelerle ilan edilir; ayrıca
noter odalarına da bildirilir.
Birlik Kongresi, Adalet Bakanlığının ve birlik üyesi
noterlerin onda birinin yazılı istemi üzerine olağanüstü toplantıya
çağrılır. Birlik Yönetim Kurulu da gerekli gördüğü takdirde, kongreyi
olağanüstü toplantıya çağırabilir. Olağanüstü toplantı istemlerinin, bu
kanunda yazılı görevlere uygun görüşme konusunu kapsaması şarttır.
KONGRENİN TOPLANTI VE KARAR YETER SAYISI :
MADDE 177 – Birlik
Kongresinin toplanabilmesi için, delegelerin çoğunluğunun hazır olması
lazımdır. Toplantı günü çoğunluk olmazsa, ertesi günü mevcut delegelerle
toplantı yapılır. Şu kadar ki, üyelerinin en az dörtte biri katılmadıkça
toplantı ve görüşme yapılamaz.
Birinci fıkrada yazılı yeter sayının elde
edilememesi halinde, toplantı bir ayı gedmemek üzere başka bir güne
bırakılır. Bu ikinci toplantıya da üyelerin en az dörtte biri katılmadığı
takdirde, toplantı bu sayı elde edilinceye kadar bir ay sonraki tarihlere
bırakılır.
(Ek 3. fıkra: 14.02.1984 – 2980 / 3.
md.) Birlik Kongresinin seçimle ilgili toplantısına katılmak
ve oy kullanmak zorunlu olup geçerli bir mazereti olmaksızın katılmayanlar
ile oy kullanmayanlar Birlik Disiplin Kurulunca cezalandırılırlar.
Birlik Kongresi Başkanlık Divanı, bir başkan, bir
başkan vekili ve dört katipten kurulur. Birlik Yönetim Kurulu Başkan ve
üyeleri Birlik Kongresi Başkanlık Divanına seçilemezler.
Birlik Kongresi toplantıya katılanlar sayısının
salt çoğunluğu ile karar verir. Şu kadar ki, 166 ncı maddenin 10 uncu
bendinde gösterilen konudaki kararlar ancak Birlik Kongresi üye
tamsayısının salt çoğunluğu ile alınabilir. Oylarda eşitlik halinde Birlik
Kongresi Başkanının bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır.
KONGRENIN GÖREVLERI :
Madde 178 – Birlik
Kongresinin görevleri şunlardır:
1. Yönetim Kurulunun faaliyet raporunu incelemek,
kabul etmek ve faaliyetini tasvip etmediği takdirde yeniden seçim yapmak,
2. Bütçeyi görüşmek ve onaylamak,
3. Türkiye Noterler Birliğinin görevlerine giren
diğer işleri, gündeme dayanarak veya üyelerin teklifi üzerine görüşüp
karara bağlamak,
4. Birlik Yönetim ve Disiplin Kurulu üyelerini
seçmek,
5. Noterlerin ödeyecekleri giriş paralarını ve
aidatı tespit etmek,
6. Birlik Başkanı, Başkan Yardımcısı, Genel
Sekreter ve Saymanın ücretleri ile Yönetim ve Disiplin Kurulları üyelerine
verilecek huzur hakları miktarını ve ödeme şeklini tespit etmek.
7. Kanunlarla verilmiş
diğer görevleri yapmak.
NOTER ODALARI :
Madde 179 – Üç veya daha fazla noterlik bulunan
her belediye hududu içinde bir noter odası kurulur.
Adalet Bakanlığı, noter odası kurulamayan
yerlerdeki noterliklerin hangi odaya bağlanacağını tayin eder ve 10 dan az
noter bulunan yerlerdeki noterleri zorunlu gördüğü hallerde başka bir odaya
bağlıyabilir.
ODAYA KAYDOLMA ZORUNLULUĞU :
Madde 180 – Noter odaları,
Türkiye Noterler Birliğinin bölgesel organlarıdır.
Her noter, bölgesi içinde bulunduğu noter odasına kaydolmak
zorunluluğundadır.
NOTER ODALARININ GÖREVLERİ :
Madde 181 – Noter odalarının
görevleri şunlardır:
1. Mesleğin gelişmesi için gereken tedbirlere
girişmek,
2. Noterlerle katip, katip adayı ve hizmetliler
arasındaki hizmetle ilgili anlaşmazlıkları ilgililerden birinin başvurması
üzerine çözümlemeye çalışmak,
3. Açılacak noterliklerin yerinin tespitinde ve
mevcut bir noterliğin yerinin değiştirilmesinde Adalet Bakanlığına
düşüncesini bildirmek,
4. Noterlik dairelerinin iç düzeninin yönetmelik
hükümlerine uygunluğunu temin etmek için yardımlarda bulunmak,
5. Ölen noterlerin mirasçılarının haklarını
korumak bakımından noterlik dairesinin devir ve tesellümünde gereken
tedbirlere başvurmak,
6. Birlik Kongresine delege göndermek,
7. Türkiye Noterler Birliğinin vereceği görevleri
yapmak,
8. Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yerine
getirmek.
NOTER ODALARININ ÖRGÜTÜ :
Madde 182 – Noter odaları:
1. Noter odası başkanı,
2. Noter odası yönetim kurulu,
3. Noter odası genel kurulundan meydana gelir.
NOTER ODASI BAŞKANININ GÖREVLERI :
Madde 183 – Noter Odası
Başkanının görevleri şunlardır:
1. Türkiye Noterler Birliği Başkanının vereceği
yetkiye dayanılarak her türlü merciler önünde birliği temsil etmek,
2. Protokolde Odayı temsil etmek,
3. Noter Odası Yönetim Kuruluna Başkanlık etmek ve
verilecek kararları uygulamak.
NOTER ODASI YÖNETIM KURULU :
Madde 184 – Noter Odası Yönetim
Kurulu, noter odası başkanı ile iki üyeden kurulur.
Başkan ve üyeler genel kurul tarafından verilen
oyların çoğunluğu ile ve iki yıl için seçilir. Üçten fazla noter bulunan
odalarda bir, 10 dan fazla noter bulunan odalarda da iki yedek üye seçilir.
Başkanlığa ve yönetim kurulu asıl ve yedek
üyeliğine seçilebilmek için noterliğe engel bir suçtan dolayı hakkında son
soruşturma açılmasına karar verilmiş bulunmamak veya beş yıl içinde
noterlik mesleğinde geçici olarak işten çıkarma cezası almış olmamak
gereklidir. Başkan ve üyelerden birinin seçim devresi içinde kesinleşmiş
bir geçici olarak işten çıkarma cezası ile tecziyesi halinde bu görevi
kendiliğinden sona erer.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda veya başkanlığın
herhangi bir sebeple boşalması halinde, başkana ait yetkilerin kullanılması
ve görevlerin yerine getirilmesi oda yönetim kurulunun meslekte en kıdemli
üyesine aittir. 171 inci maddenin 9 ve 10 uncu fıkraları hükümleri oda
yönetim kurulu üyeleri hakkında da kıyasen uygulanır.
NOTER ODASI YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ :
Madde 185 – Noter odası yönetim
kurulunun görevleri şunlardır:
1. Odanın gider bütçesi teklifini düzenlemek ve
bunu genel kurulun onayına sunmak,
2. Noter odası genel kuruluna çalışmaları hakkında
rapor vermek ve genel kurul kararlarını yerine getirmek,
3. Yetkili mercii gösterilmeksizin odaya verilen
görevleri yerine getirmek,
4. Kanunlarla verilmiş diğer görevleri
yapmak,
NOTER ODASI GENEL KURULU :
Madde 186 – Noter odası genel kurulu odaya kayıtlı
noterlerden ibarettir.
(Değişik 2. fıkra ilk cümlesi: 16.11.1989 –
3588 / 14. md.) Genel kurul her sene Nisan ayı içinde toplanır. Toplantı
yeri ve zamanı ile gündemi, en az bir ay önce üyelere noter odası başkanı
tarafından bildirilir.
Genel kurul, Adalet Bakanlığının veya odaya
kayıtlı noterlerden beşte birinin yazılı istemi üzerine olağanüstü
toplantıya çağrılır. Şu kadar ki, toplantı isteminde bulunan noterlerin
sayısı ikiden aşağı olamaz.
Yönetim kurulu da gerekli gördüğü hallerde genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
176 ncı maddenin son fıkrası hükmü oda genel
kurulu hakkında da uygulanır.
NOTER ODASI GENEL KURUL TOPLANTISI :
Madde 187 – Toplantının
yapılabilmesi için üyelerin çoğunluğunun hazır bulunması lazımdır. Toplantı
günü çoğunluk olmazsa ertesi günü mevcut üyeler ile toplantı yapılır.
(Değişik 2. fıkra: 14.02.1984 – 2980 / 4.
md.) Noter Odası Genel Kurulunun seçimle ilgili toplantısına
katılmak ve oy kullanmak zorunlu olup geçerli bir mazereti olmaksızın
katılmayanlar ile oy kullanmayanlar Birlik Disiplin Kurulunca
cezalandırılırlar.
Gündem dışında başkan ve yönetim kurulu üyelerinin
seçilmesi ve 188 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca üyelerin
tekliflerinin görüşülebilmesi için odaya kayıtlı üyelerin çoğunluğunun
hazır bulunması lazımdır.
Genel kurul başkanlık divanı, bir başkan ve iki
katipten teşekkül eder. Şu kadar ki, üye sayısı (10) dan az olan odaların
genel kurulunda, başkanlık divanı bir başkan ve bir katipten kurulur.
(Değişik son fıkra: 14.02.1984 – 2980 / 4. md.)177 nci maddenin son
fıkrası hükmü, noter odası genel kurulu hakkında da uygulanır.
NOTER ODASI GENEL KURULUNUN GÖREVLERİ :
Madde 188 – Noter odası genel
kurulunun görevleri şunlardır:
1. Noter odası yönetim kurulunun çalışma raporunu
incelemek, kabul etmek ve çalışmasını onaylamadığı takdirde yeniden seçim
yapmak,
2. Odanın gider bütçesi teklifini görüşmek ve
onaylamak,
3. Odanın görevlerine giren diğer işleri gündeme
dayanılarak veya üyelerin teklifi üzerine görüşülüp karara bağlamak,
4. Oda yönetim kurulunu seçmek,
5. Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak.
TÜRKIYE NOTERLER BIRLIĞININ GELIRLERI :
Madde 189 – Türkiye Noterler Birliğinin
gelirleri şunlardır:
1. Her üyenin vereceği giriş parası,
2. Aylık gayrisafi gelirin % 1 inden aşağı olmamak
üzere ödenecek aidat,
3. Bağış,
4. Boşalan noterliklerden elde edilen gelir,
5. Noterlerin geçici olarak işten çıkarma cezası
almaları halinde 34 üncü madde uyarınca elde edilecek gelir,
6. 117 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca
gönderilecek paralar,
7. Noter emanet paralarının faizleri ile bu
paralarla ilgili sair gelirler,
8. 120 nci madde uyarınca ödenecek zamlar,
9. 126, 146 ve 148 inci maddelerin (C) bentleri
uyarınca tahsil edilecek paralar,
10. Birlik neşriyatının ve taşınmaz mallarının
getireceği gelir,
11. Türkiye Noterler Birliğinin bu kanun hükümleri
uyarınca girişeceği işlerden sağlanacak diğer gelirler.
TEBLIĞ USULÜ :
Madde 190 – Türkiye Noterler Birliği ve odaların tebligatı, Tebligat
Kanunu hükümleri uyarınca yapılır.
ONDÖRDÜNCÜ KISIM
YABANCI MEMLEKETLERDE NOTERLİK İŞLERİ
YETKİLİ MERCİ :
Madde 191 – Yabancı memleketlerde
noterlik işleri, konsoloslar tarafından görülür.
DAİRE :
Madde 192 – Yabancı memleketlerde
noterlik görevi bu kanunun noterlik işlemlerine ilişkin hükümleri uyarınca
konsolosluk binası içinde görülür.
UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER :
Madde 193 – Bu kanunun 41, 51,
53, 54, 55, 60, 61, 68 ila 70, 72 ila 76, 78 ila 108, 113 ila 116 ncı
maddeleri ile ondördüncü kısımdaki maddeler dışında kalan hükümleri,
konsoloslar hakkında uygulanmaz.
NOTER ÜCRETININ ALINMAMASI :
Madde 194 – Yabancı memleketlerde noterlik görevi
yapanlar, noter ücreti alamazlar.
İMZA VE MÜHÜR ONAYLANMASI :
Madde 195 – Yabancı memleketlerde usulü uyarınca yapılan
noterlik işlemlerinin altındaki o memleketin yetkili merciinin imza ve
mühürü, konsolos tarafından onanır. Özel kanun hükümleri saklıdır.
ONBEŞİNCİ KISIM
ÇEŞITLI HÜKÜMLER
GÖREVE
SON VERME :
Madde 196 – (Değişik: 16.11.1989 – 3588 / 15. md.)
Noterin,
7 nci maddenin ikinci bendi hariç olmak üzere, bu maddede yazılı yetenek ve
şartlardan birini kaybetmiş olması veya Adalet müfettişleri tarafından yapılan
teftişler sonunda hakkında düzenlenen, birbirini izleyen son iki hal
kağıdında meslekte yeterli olmadığı belirtilmiş ve son teftişten itibaren
en az altı ay hizmet gördükten sonra yaptırılacak üçüncü teftişte de Adalet
Müfettişinin meslekte yeterli olmadığı kesin kanısına varmış olması halinde
Adalet Bakanlığınca görevine son verilir.
NOTERLERE AIT HÜKÜMLERIN UYGULANMASI :
Madde 197 – Noterlere ait hükümler, aşağıdaki hususlar ve
kanundaki diğer ayrıcalıklar saklı kalmak üzere, bu kanun uyarınca
görevlendirilen noter vekilleri ile geçici yetkili noter yardımcıları
hakkında da uygulanır.
(Değişik ikinci fıkra: 2/3/2005-5309/6 md.) Noterlere vekalet
eden icra müdürü, icra müdür yardımcısı ve adalet memurları ile geçici
yetkili noter yardımcıları hakkında noterlik görevlerinden dolayı verilen
meslekten çıkarma cezası, bunların esas görevlerinden de çıkarılmalarını
gerektirir.
Notere vekalet eden noter stajyeri hakkında 146 ncı ve noter katibi
hakkında 148 inci maddede yazılı disiplin cezaları uygulanır.
Noter vekilleri, normal noterlik işlemlerinin görülmesi dışında, noterin
yazılı muvafakati alınmadıkça noterliğin durumuna ve noterin mamelekine
tesir edecek şekilde bir tasarrufta bulunamazlar.
(Değişik beşinci fıkra: 2/3/2005-5309/6 md.) Bu Kanunun
noterlerin atanması, Türkiye Noterler Birliği, topluluk sigortası, hastalık
ve izne ilişkin hükümleri icra müdürü, icra müdür yardımcısı ve adalet
memurlarından tayin edilen noter vekilleri ile geçici yetkili noter
yardımcıları hakkında uygulanmaz.
YÖNETMELİK :
Madde 198 – Noterlik Kanununun uygulanması hususlarını
gösteren yönetmelik ile aşağıdaki hususlar düzenlenir:
1. Noterlik dairesinin yerinin tespiti ve değiştirilmesi,
2. Noterlik dairesinin iç düzeni,
3. Noterlik dairesinin çalışma şekli,
4. Tutulacak defterler,
5. Evrak belge ve defterlerin korunması,
6. Noterlikte kullanılacak mühürün şekli ve kullanma tarzı,
7. Noterlik stajının şekli,
8. Stajyerlerin görevleri,
9. Stajyer defteri ve defterlerden kaydın silinmesi,
10. Stajyere, başkatibe ve katiplere imza yetkisinin ne şekilde verileceği,
11. Noterlik teminatının yatırılacağı bankalar,
12. Katip ve hizmetlilerin görevleri,
13. Noterler ortak cari hesabı ile bu hesaptaki gider ve gelirlerin
dağıtımı,
14. Noterlerin teftişlerinin ne suretle yapılacağı, raporda ve hal
kağıdında nelerin bulunacağı, Cumhuriyet savcıları tarafından düzenlenen
raporların Adalet Bakanlığına gönderilmesi gereken süre,
15. Noter ve katiplerine borç para verilmesi,
16. Kanunda düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılan veya kanun hükümlerinin
uygulanmasını sağlamak için yönetmelikte düzenlenmesi gereken diğer
hususlar.
İMZA VE MÜHÜR ONAYLANMASI :
Madde 199 – Türkiye'de usulüne
uygun olarak yapılan ve yabancı bir memlekette kullanılacak olan işlemin altındaki
noterin imza ve mühürünü, noterliğin bulunduğu yer valiliği onaylar.
İŞLEMLERIN FORMÜLLERI :
Madde 200 – Noterlik işlemlerinin
formülleri noter odalarının ve Maliye Bakanlığının mütalaası alınarak
Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulu tarafından hazırlanır ve Adalet
Bakanlığınca onaylandıktan sonra Türkiye Noterler Birliğince bütün
noterliklere dağıtılır.
Birinci fıkraya göre hazırlanan formüller tasdik
tarihinden itibaren dört yıl süre ile geçerli olup, bu sürenin sonunda,
aynı süre ile yürürlükte kalması veya değiştirilmesi, Birlik Kongresinin
süre bitiminden önceki son toplantısında kararlaştırılır.
TOPLULUK SIGORTASINA GIRMEK ZORUNLULUĞU :
Madde 201 – 202 nci maddenin
kapsamı dışında kalan noterlerin topluluk sigortasına girmeleri zorunludur.
Ancak, bu zorunluluk (Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası) bakımından olup
(iş kazaları ve meslek hastalıkları), (hastalık) ve (Analık) sigortalarına
girmek noterin isteğine bağlıdır.
Topluluk sigortasına tabi olan noterler hakkında,
bu kanundaki özel hükümlere aykırı olmamak kaydıyla, 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanunu ile 5 Ocak 1961 gün ve 228 sayılı Kanun ve bu kanunların
ek ve tadilleri hükümleri uygulanır.
TOPLULUK SIGORTASINA GIREMIYEN NOTERLER :
Madde 202 - Bu kanunun geçici 15 inci maddesi ve
19 Mart 1969 gün ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun geçici 2 nci maddesi
hükümlerinden faydalananlar ile T.C. Emekli Sandığından emeklilik veya
malûllük aylığı almakta olan yahut 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa
göre yaşlılık veya malûllük sigortasından yahut aynı kanunun geçici 20 nci
maddesindeki şartlara uygun olarak faaliyette bulunan sandıklardan
faydalanmış bulunan noterler topluluk sigortasına giremezler.
TIP SÖZLEŞMESININ HAZIRLANMASI VE DEĞIŞTIRILMESI :
Madde 203 – Noter odalarıyla
Sosyal Sigortalar Kurumu arasında yapılacak sözleşmelere esas teşkil eden
tip sözleşme, Çalışma Bakanlığı, Türkiye Noterler Birliği ve Sosyal
Sigortalar Kurumu arasında yapılan görüşmelerle tespit edilir. Tip
sözleşmenin değiştirilmesi de aynı usule tabidir.
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra kurulacak
olan odalar da, kuruluşlarını takip eden bir ay içinde tip sözleşmeye göre
topluluk sigortası sözleşmesi yapmak üzere Sosyal Sigortalar Kurumuna
başvururlar. Yeni kurulan odaya kayıtlı noterler, evvelce bağlı
bulundukları odada iken girdikleri topluluk sigortası ile
kazandıkları haklar saklı kalmak üzere, yeni girdikleri odanın topluluk
sigortasına girerler.
PRIM BORCUNU VE NOTER AIDATINI ÖDEMEMENIN SONUCU*:
*( Madde başlığı 16.11.1989 gün ve 3588 sayılı Kanunun 16. maddesi ile bu
şekli almıştır.)
Madde 204 – Topluluk sigortası
primlerini, topluluk sözleşmesinde gösterilen zamanda ödemeyen notere, birikmiş
prim borcunu sözleşmedeki şartlar dairesinde ödeyinceye kadar işten el
çektirilir.
Noter odası başkanı, prim borcunu süresi içinde
ödemeyen noterin adını derhal Adalet Bakanlığına bildirir.
Topluluk sigortası primini ödememenin sonucu, prim
borçlusu noterin şahsına münhasır olup, bu sonucun aynı topluluk
sigortasına katılmış olan diğer noterlere veya noter odasına sirayeti
hakkında bir hüküm sözleşmeye konulamaz.
(Ek fıkra: 16.11.1989 – 3588 / 16. md.) Türkiye Noterler
Birliğine olan noter aidatı borcunu Birlikçe yapılan tebligata ve verilen
süreye rağmen ödemeyen noterler, Birliğin talebi üzerine aidat borcunun
tamamının faiziyle birlikte ödenmesine kadar Adalet Bakanlığınca işten el
çektirilir. Yalnızca bu sebeplerden dolayı işten el çektirme halinde o
dönemin noterlik aidatı ve vekilin ücreti ayrıldıktan sonra kalan safi
noterlik geliri, vekil tarafından birikmiş aidat borcunun ödenmesinde
kullanılır ve artan olursa bu miktar notere verilir.
EMEKLILIGE TABI GÖREVDEN ÖNCEKI NOTERLIGIN KIDEME SAYILMASI :
Madde 205 – Bu kanun gereğince
topluluk sigortasına girmiş olup sigortalılığı devam eden bir noter
emekliliğe tabi bir görev veya hizmete atandığı yahut seçildiğinde,
sigortalılığına esas alınan noterlik süresinin üçte ikisi kıdemine
eklenerek intibakı yapılır ve görev veya hizmet aylığı ile emeklilik
keseneğine esas aylığı yükseltilir.
MESLEK DEĞİŞTİRME :
Madde 206 – Bu kanun veya
Avukatlık Kanununa göre topluluk sigortasına tabi bulunan kimselerin,
kendilerine ihtiyarlık sigortası aylığı bağlanmadan, Noterlik veya
Avukatlık mesleklerinin birinden ayrılıp diğerine geçmeleri halinde, yeni
girdikleri meslekteki sigortalılıkları, ayrıldıkları meslekte geçen
sigortalılıklarının devamı sayılır. Şu kadar ki, ilgili yeni mesleğe
girdiği tarihten itibaren, o mesleğe ait topluluk sigortası sözleşmesi
hükümlerine tabi olur.
Yukarıdaki fıkra hükmü, bu kanunun geçici 14 üncü
maddesi veya Avukatlık Kanununun geçici 1 inci maddesinden faydalanabilecek
durumda olup bu maddelerdeki en az sigortalılık süresini ve prim ödeme
yükümlülüğünü tamamlayamadan meslek değiştirenler hakkında da uygulanır.
HARÇLAR KANUNUNUN DEĞİŞEN MADDESİ :
Madde 207 – 2 Temmuz 1964 gün ve
492 sayılı Harçlar Kanununun 72 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Konsoloslarca yapılacak noter işlemleri
Madde 72 – Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde, bu Kanunun
noter harçlarına ait hükümleri uygulanır.
(Yapılan bu değişiklik 2/7/1964 tarih ve 492 sayılı Harçlar
Kanununun 72 nci maddesine işlenmiştir.)
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN KANUN VE HÜKÜMLER :
Madde 208 – Bu kanunun geçici
maddelerindeki intikal hükümleri saklı kalmak üzere 3456 sayılı Noterlik
Kanunu ile onu değiştiren kanunlar ve 2 Temmuz 1964 gün, 492 sayılı Harçlar
Kanununun 48 ve 51 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
SEÇİMLERİN YAPILMASI :
Ek Madde 1 – (Ek: 14/2/1984 -
2980/5 md.)
Türkiye Noterler Birliğinin merkez organları ile
noter odalarının yönetim kurulu ve başkanlarının bu Kanuna göre gizli oyla
yapılacak seçimlerine ilişkin işlemler, aşağıdaki esaslara göre yargı
gözetimi altında gerçekleştirilir.
Seçim yapılacak kongre ve genel kurul toplantısından en
az 15 gün önce, seçime katılacak noterleri belirleyen liste, toplantının
gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci
toplantıya ilişkin hususları belirten bir yazı ile birlikte üç nüsha olarak
o yer ilçe seçim kurulu başkanı olan hakime tevdi edilir. Bir yerde birden
fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde görevli hakim Yüksek Seçim
Kurulunca belirlenir. Toplantı tarihleri, gündemde yer alan diğer konular
göz önünde bulundurularak, görüşmelerin bir Cumartesi akşamına kadar
sonuçlanmasını ve seçimlerin ertesi gün olan Pazar gününün dokuz-onyedi
saatleri arasında yapılmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur.
Hakim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de
getirip incelemek suretiyle varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime
katılacak noterleri belirleyen liste ile yukarıdaki fıkrada belirtilen
diğer hususları onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer
hususlar adalet dairesi ile birlik veya ilgili odanın ilan yerinde asılmak
suretiyle üç gün süre ile ilan edilir.
İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar
hakim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara
bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya
ilişkin diğer hususlar onaylanarak Türkiye Noterler Birliğine veya Noter
Odasına gönderilir.
Hakim, kamu görevlileri veya aday olmayan noterler
arasından bir başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu atar.
Aynı şekilde ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu
başkanının yokluğunda kurula yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim sandık kurulu, seçimlerin kanunun öngördüğü
esaslara göre yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup, bu
görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız olarak devam
eder.
Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler, ilçe
seçim kurulundan sağlanır ve sandıkların konacağı yerler hakim tarafından
belirlenir.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla
tespit edilip, seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır.
Tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim
sonuçları ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir
örneği ile birlikte üç ay süre ile saklanmak üzere ilçe seçim kurulu
başkanlığına tevdi edilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile
tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına
yapılacak itirazlar, hakim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak
karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara
bağlanmasından hemen sonra hakim, yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları
ilan eder ve ilgili noter odasına ve Türkiye Noterler Birliğine bildirir.
Oy verme işlemi, gizli oy açık tasnif esaslarına
göre yapılır. Listede adı yazılı bulunmayan noter oy kullanamaz. Oylar, oy
verenin kimliğinin noter odası, Türkiye Noterler Birliği veya resmi
kuruluşça verilen belge ile ispat edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki
yerin imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, üzerinde ilçe seçim kurulu
mührü bulunan ve oy verme sırasında, sandık kurulu başkanı tarafından her
seçim için ayrı ayrı verilecek kağıtlara yazılmak ve mühürlü zarflara
konulmak suretiyle kullanılır. Bunların dışındaki kağıtlara yazılan veya
mühürsüz zarflara konulan oylar geçersiz sayılır.
Hakim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir
usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle seçimlerin iptaline karar verdiği
takdirde, süresi bir aydan az ve iki aydan fazla olmamak üzere
seçimin yenileneceği Pazar gününü tespit ederek ilgili odaya veya Türkiye
Noterler Birliğine bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim
işlemleri bu madde ile kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak
yürütülür.
İlçe seçim kurulu başkanı, hakim ve seçim sandık
kurulu başkanı ile üyelerine, "Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanun" da belirtilen esaslara göre ücret ödenir. Bu
ücret ve diğer seçim giderleri, Türkiye Noterler Birliği bütçesinden
karşılanır.
Seçimler sırasında sandık kurulu başkanı ve
üyelerine karşı işlenen suçlar, Devlet memurlarına karşı işlenmiş gibi
cezalandırılır.
Seçimlerin düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde
yürütülmesi amacıyla hakimin ve sandık kurulunun aldığı tedbirlere
uymayanlara, eylemin ağırlığına göre bu Kanunda yazılı disiplin cezaları
verilir.
YURT DIŞINA ÇIKMA İZNİ :
Ek Madde 2 – (Ek: 14/2/1984 -
2980/5 md.)
Birlik ve odaları temsil etmek üzere uluslararası
toplantı ve kongrelere katılmak Adalet Bakanlığının iznine tabidir.
GEÇİCİ MADDELER
Geçici Madde 1 – Bu kanunun 3 üncü
maddesi hükmü, Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulu faaliyete
başladıktan sonra uygulanır.
Geçici Madde 2 – Bu kanunun yürürlük
tarihinden itibaren üç ay içinde, Adalet Bakanlığı, Türkiye Noterler
Birliğinin mütalaasının alınmasına dair hükmü uygulamaksızın, 4 üncü madde
uyarınca noterlikleri sınıflandırarak keyfiyeti ilan eder.
Bu sınıflandırma, Türkiye Noterler Birliğinin
kurulmasını takip eden bir yıl içinde yapılacak ikinci sınıflandırmaya
kadar geçerlidir.
Geçici Madde 3 – Mülga 3456 sayılı Noterlik Kanununun 9 uncu
maddesi gereğince atanmış olup, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte
görevde bulunan noter yardımcıları, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren
(Noter) sıfatını kazanırlar ve bu kanunun noterler hakkındaki bütün hak ve
yükümlülüklerine tabidirler.
Şu kadar ki, bu kimselerin yukarı sınıftaki bir
noterliğe atanmaları, 7 nci maddenin (3) numaralı bendindeki niteliğe sahip
başka bir isteklinin bulunmaması halinde mümkündür.
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce noterlik
veya noter yardımcılığı ehliyetnamesi almış olup da tayin işlemleri
sonuçlanmamış olanlar, mülga 3456 sayılı Kanun uyarınca tayin olunurlar.
Ancak, bu gibilerin ehliyetnamelerinin, mülga 3456 sayılı Noterlik
Kanununun 12 nci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince, hükümden düşmemiş
olması gereklidir.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tayin olunmamış
bulunanlar ise, 18 inci maddedeki Bakanlıkta tutulacak noterlik belgesine
sahip olanlar defterine kaydedilir ve 24 üncü madde uyarınca ilan üzerine
atamaları yapılır.
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce, noter
yardımcılığı görevinde bulunmuş olanlar da, geçici 14, 15, 16 ve 17 nci
maddelerdeki esaslar dahilinde, bu kanunun sağladığı sosyal güvenlik
haklarından yararlanırlar.
Geçici Madde 4 – Bu kanunun
yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmeli olarak bir noterlikte çalışmakta olan
noter memurları, bu kanunun 44 üncü maddesindeki niteliklere sahip
olmasalar dahi, noterlik personeli olarak görevlerine devam ederler.
Şu kadar ki, bunlardan, bu kanunun yürürlük
tarihinden sonra her ne sebeple olursa olsun görevlerinden ayrılanların
tekrar noterlik personelliği görevine alınabilmeleri 44 üncü maddedeki
nitelikleri kazanmış olmalarına bağlıdır.
Birinci fıkrada gösterilenlerin noterle yaptıkları
hizmet sözleşmeleri, 166 ncı maddenin 11 inci bendi gereğince hazırlanacak
tek tip sözleşme örneğinin ilgili noter odasına gelişi tarihinden itibaren
altı ay içinde, bu kanun hükümlerine uygun şekilde yeniden düzenlenir. Bu
fıkra hükmünü yerine getirmeyen noterler hakkında 45 inci maddenin 6 ncı
fıkrası uygulanır.
Geçici Madde 5 – 112 nci maddede gösterilen tarife, Türkiye
Noterler Birliği Yönetim Kurulunun faaliyete başladığı tarihi izleyen altı
ay içinde yürürlüğe konur.
Birinci fıkrada gösterilen tarife hazırlanıncaya
kadar, mülga 3456 sayılı Kanun uyarınca hazırlanan son tarife ve 2/7/1964
gün, 492 sayılı Harçlar Kanununun 51 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü
uygulanır.
Geçici Madde 6 – 198 inci maddede gösterilen Yönetmelik,
Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanıp, Adalet Bakanlığınca
onaylanarak yürürlüğe konur.
Yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar, mülga 3456
sayılı Noterlik Kanununun hükümlerine ve Bakanlık genelgelerinde tespit
edilecek esaslara göre işlem yapılır.
Geçici Madde 7 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren bir yıl içinde Adalet Bakanlığınca yapılacak tebliğ üzerine,
Türkiye Noterler Birliği kurulur.
Adalet Bakanlığı tebliğinde, noter odalarının
kurulacağı ve Birlik Kongresinin ilk toplantısına gönderilecek delegelerin
seçileceği tarih ve kongrenin toplantı yeri ile tarihi ve lüzumlu diğer
hususlar gösterilir.
Türkiye Noterler Birliğinin kurulmasına ilişkin
tebliğ, ilan, kırtasiye ve baskı giderleri ile ilk kongrenin toplanacağı
salon kirası gibi giderlerin tamamı Noter Yardım Sandığı ihtiyat akçasından
ve Noter Yardım Sandığı Tüzüğü hükümlerine göre ödenir. Bu giderler
Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay vizesine tabi
değildir.
Geçici Madde 8 – Bu kanunla Türkiye Noterler Birliğine
verilmiş olan görevlerden mülga 3456 sayılı Noterlik Kanunu gereğince
Adalet Bakanlığı ve sair merci ve kurullar tarafından görülenler, yetkili
birlik organları göreve başlayıncaya kadar mülga kanundaki hükümlere göre
yetkili merci ve kurullarca görülmeye devam olunur. Şu kadar ki, Türkiye
Noterler Birliğinin ilgili organı göreve başladığı anda henüz tamamlanmamış
bulunan işlemler de mülga kanun hükümlerine göre tamamlanır.
Geçici Madde 9 – Bu kanunun onuncu kısım hükümleri Türkiye
Noterler Birliği Yönetim Kurulunun göreve başladığı tarihten itibaren
uygulanır.
109 uncu maddenin ikinci fıkrasında gösterilen
tespit ve ilan ile 110 uncu maddedeki avansın tespit ve yatırılması işi,
Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulunun göreve başladığı tarihi izleyen
aybaşından itibaren bir ay içinde tamamlanır ve bu görevlendirme o takvim
yılının sonuna kadar devam eder.
Geçici Madde 10 – Mülga 3456 sayılı Noterlik Kanununun Noter
Yardım Sandığı ile ilgili sekizinci babında yer alan 83 ila 88 inci
maddeleriyle, aynı kanunun 88 inci maddesi uyarınca
hazırlanan Noter Yardım Sandığı Tüzüğü hükümleri, Türkiye Noterler Birliği Yönetim
Kurulunun göreve başladığı tarihe kadar yürürlükte kalır. Şu kadar ki, bu
kanunun 33, 34, 117 nci maddeleri gereğince Türkiye Noterler Birliğine
gönderilecek paralar, Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulunun göreve
başladığı tarihe kadar Noter Yardım Sandığı ihtiyat akçesine gelir
kaydolunur.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3
ay içinde Noter Yardım Sandığına yazılı olarak başvurmaları ve havale
giderleri kendilerine ait olmak şartıyla, noter ve noter yardımcılarına,
geçici 12 nci madde uyarınca tahakkuk edecek alacaklarına mahsuben Noter
Yardım Sandığının kesinleşmiş son bilançosuna göre, Sandıktan alacaklı
oldukları miktarın % 50 si oranında bir ödeme yapılır. Ödemenin usulü 3456
sayılı Noterlik Kanununun 83 ila 88 inci maddeleri ile Noter Yardım Sandığı
Tüzüğü hükümlerine tabidir. Ancak, Noter Yardım Sandığı Yönetim Kurulu,
Sandık Tüzüğündeki usule göre Adalet Bakanı tarafından atanacak Ankara'nın
en kıdemli iki noterinin de ilavesi ile beş kişiden kurulur.
Geçici Madde 11 – Adalet Bakanlığı,
geçici 10 uncu maddenin birinci fıkrasındaki intikal süresinin son bulduğu
tarihten itibaren bir ay içinde, Noter Yardım Sandığına pasif ve aktifini
ve özellikle mevcuda göre noter ve noter yardımcılarının sandık
hisseleriyle aidat paraları, noter memurları hesabı, ihtiyat akçesi ve
malûllük fonunu gösteren bir kesin hesabı sandık muhasebecisine
hazırlatarak, Bakanlık Teftiş Kurulunun denetiminden sonra onaylar ve
sandığın bu kesin hesaba göre tespit edilecek pasif ve aktifi, Bakanlıkça
onaylı bir listeye bağlı sandık evrak ve defterleri ve demirbaş eşyası ile
birlikte Türkiye Noterler Birliğine devredilir
Yukarıdaki fıkrada gösterilen bir aylık süre
içinde, Sandık bütçesinden herhangi bir ödeme yapılamaz. Bu süre içinde
sandıktan alacağı doğanların istihkakı, devri takiben Türkiye Noterler
Birliği tarafından ödenir.
Geçici Madde 12 – Noter ve noter yardımcılarının geçici 11 inci
maddede gösterilen Kesin hesaba göre, Türkiye Noterler Birliğine devredilen
hisse ve aidat paralarının, kendilerine ne şekilde ödeneceği Türkiye
Noterler Birliği Kongresinin, geçici 11 inci maddeye göre sandık mevcudunun
Birliğe devrini izleyen bir ay içinde yapacağı olağanüstü toplantıda
kararlaştırılır.
Geçici Madde 13 – Bu kanunun yürürlük tarihinde noterlikte
görevli bulunan noter memurlarının geçici 11 inci maddede gösterilen devir
tarihine kadarki hizmeti üzerinden, mülga 3456 sayılı Noterlik Kanununun 70
ve 85 inci maddeleri ile mülga Noter Yardım Sandığı Tüzüğünün 18 ve 19 uncu
maddeleri uyarınca hesaplanacak tazminatı, sözü geçen 70 inci maddedeki beş
yıllık en az hizmet süresi şartı aranmaksızın, mülga kanun maddelerine göre
hak sahibi olanlara Türkiye Noterler Birliğince sandık mevcudunun
devralınmasından sonra ödenir.
Bu kimselerin hizmet yıllarının hesabında, mülga
3456 sayılı Noterlik Kanununa göre, Noter Yardım Sandığından tazminat
aldıkları eski hizmetleri nazara alınmaz.
Geçici
Madde 14 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 86 ncı maddesi gereğince noter odaları
ile Sosyal Sigortalar Kurumu arasında yapılacak sözleşmelere esas teşkil
eden ilk tip sözleşme, bu kanunun geçici 7 nci maddesi uyarınca Türkiye
Noterler Birliğinin yapacağı ilk toplantıyı takip eden üç ay içinde Çalışma
Bakanlığı, Türkiye Noterler Birliği ve Sosyal Sigortalar Kurumu arasında
yapılacak görüşmelerle tespit edilir. Hazırlanan tip sözleşme, Türkiye
Noterler Birliği Yönetim Kurulu tarafından bir hafta içinde
bütün noter odalarına gönderilir. Topluluk
sigortasına girmeye mecbur olan noterlerin
bağlı bulundukları noter odaları, tip
sözleşmeye göre topluluk
sigortası sözleşmesi yapmak üzere tip sözleşmenin noter odasına
gelişi tarihinden itibaren iki ay içinde Sosyal Sigortalar Kurumuna
başvururlar. Sözleşmeler, noter odasının başvurma tarihinden itibaren en
geç üç ay içinde yürürlüğe konur.
A) Topluluk sigortasına tabi oldukları tarihte 30
yaşını geçmiş bulunan noterlerden, 55 yaşını doldurmakla beraber 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununun 60 ncı maddesinde yazılı şartları yerine getiremediklerinden
yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanamayan ve;
a) Sigortalılıklarının başladığı tarihten önceki
on yıl içinde en az 2 000 gün noter veya baro levhasında kayıtlı avukat
olduklarını belgelendiren,
b) Sigortalılık süresince her yıl en az ortalama
200 gün sigorta primi ödemiş olan,
c) En az beş yıl sigortalı bulunan noterlere,
sigortalılık süresi 15 yılı doldurmuş olanlar gibi Sosyal Sigortalar
Kanununun 61 inci maddesindeki esaslara göre yaşlılık aylığı bağlanır.
(a) Bendinde sözü geçen noterlik süresi Adalet
Bakanlığından, avukatlık süresi ise ilgili barolardan, noterin
sigortalılığının başladığı tarihten itibaren en az iki yıl içinde alınarak
Sosyal Sigortalar Kurumunca verilecek belgelerle tespit edilir.
Barolar bu çalışma belgelerini düzenlemekten
kaçınırlarsa, sigortalı noterlerin ilgili baro yönetim kurulu başkan ve
üyelerinden zarar ve ziyan istemek hakları saklıdır.
Avukatlık süresini gösteren belgelerin gerçeğe
uymadığı bir hükümle tespit edildiği takdirde gerek bunu düzenleyenler,
gerekse ilgili sigortalılar, Sosyal Sigortalar Kurumunun bu yüzden
uğrayacağı zararları yüzde elli fazlasıyla ve kanuni faizi ile birlikte adı
geçen kuruma ödemekle yükümlüdür.
Bu gibiler hakkında ayrıca ceza kovuşturması
yapılır.
B) Topluluk sigortasına tabi oldukları tarihte 30
yaşını geçmiş bulunan noterlerden 50 yaşını doldurup, erken yaşlanmış oldukları
tespit edilen ve Sosyal Sigortalar Kanununun 60 ncı maddesinde yazılı
şartları yerine getiremediklerinden aylık bağlanmasına hak kazanamayanlara
(A) fıkrasındaki şartlarla, sigortalılık süreleri 15 yılı doldurmuş olanlar
gibi, Sosyal Sigortalar Kanununun 61 inci maddesindeki esaslara göre
yaşlılık aylığı bağlanır.
Geçici Madde 15 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte T. C.
Emekli Sandığındaki emekliliğe esas teşkil eden hizmetleri toplamı en az 15
yıl olanlardan;
A) Emekli keseneği ödedikleri memuriyet veya
hizmetten bu kanun yürürlüğe girdiği tarihten önce her ne sebeple olursa
olsun ayrılmış olan noterler, kendilerine emeklilik veya malûllük aylığı
bağlanmamış olmak şartıyla, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen
noterlik ve fiili avukatlık sürelerinin tamamını veya bu sürelerin
emekliliğe esas olan eski hizmetlerinin süresi ile birlikte 25 yılı
doldurmaya yetecek kısmını aşağıdaki hükümlere göre borçlanabilirler.
Noterlik ve fiili avukatlık sürelerinin tamamını
borçlananlardan aşağıdaki (B) bendi hükümlerine göre T.C. Emekli Sandığı
ile ilgilerini devam ettirmek istemeyenlere ve noterlik ve fiili avukatlık
hizmetlerinin bir kısmını borçlanmak suretiyle emekliliğe esas hizmet
sürelerini 25 yıla çıkarmış olanlara aşağıdaki hükümlere göre emekli aylığı
bağlanır.
B) Emekli keseneği ödedikleri memuriyet veya
hizmetten bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte veya daha sonra her ne
sebeple olursa olsun ayrılarak noterliğe atananlar, toplam süre 30 yılı
geçmemek üzere, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilerini devam
ettirebilirler.
(A) bendine göre borçlanabilmek için ilgilinin,
bağlı bulunduğu noter odasının topluluk sigortasına katıldığı tarihten
itibaren üç ay içinde noter odası aracılığı ile T.C. Emekli Sandığına
yazılı olarak başvurması zorunludur. Borçlanılacak miktar, ilgilinin T.C.
Emekli Sandığına evvelce kesenek ödediği memuriyet veya hizmetteki son
kıdeminden itibaren o memuriyet veya hizmetin en az yükselme süresi nazara
alınarak 2 veya 3 yılda bir terfi etmiş sayılmak suretiyle, bu kanunun
yürürlüğe girdiği tarihe kadarki noterlik ve fiili avukatlık süreleri için
ödenmesi gereken keseneklerin (kurum hissesi dahil) tamamıdır. Ancak,
kesenekler ve kurum hissesi ait oldukları geçmiş yıllarda yürürlükte
bulunan T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre hesaplanır.
Borçlanılan süre ile T.C. Emekli Sandığına tabi
eski memuriyet veya hizmet süreleri toplamı 30 yılı geçemez. Noterlik
süresinin bu miktarı aşan kısmı için borçlanmak mümkün değildir.
Borçlanılacak miktar, ilgilinin talebine göre, T.C
Emekli Sandığı tarafından yapılacak tebligat üzerine en geç bir ay içinde
toptan veya 10 yıl içinde 10 eşit taksitle ödenir. T. C. Emekli Sandığına
tabi eski memuriyet ve hizmetlerinden ayrılırken keseneklerini almış
olanlar, bunun tamamını kanuni faizi ile birlikte, borçlanılan miktarın
tamamının veya ilk taksitinin ödenmesi süresi içinde sandığa iade ile
yükümlüdürler, kesenekleri süresi içinde iade etmeyenlerin bu madde
hükümlerinden faydalanmaları mümkün değildir.
Borçlanan kimseler, emekliye esas olan eski
memuriyet veya hizmet sürelerine, borçlandıkları sürenin eklenmesi
suretiyle hesaplanacak süre üzerinden ve borçlandıkları miktarın tamamını
ödedikleri tarihten itibaren emekli aylığına hak kazanırlar. Emekli
aylığına hak kazanabilmek için toplam sürenin 25 yıl olması yeterlidir.
Taksitle ödemede, borcun tamamını ödeyemeden ölen
veya 5434 sayılı Kanuna göre malûl olan noterlere veya hak sahibi
mirasçılarına ölüm veya malûliyeti takip eden ay başından itibaren malûllük
yahut dul ve yetim aylığı bağlanır. Şu kadarki, ödenmemiş yıllık
taksitlerin her biri 12 eşit parçaya bölünerek o yılın malûllük veya dul ve
yetim aylıklarından kesilir ve artan miktar hak sahiplerine ödenir.
Taksitle ödemede, bir taksiti zamanında ödemeyen
ve T. C. Emekli Sandığınca yapılan tebligat üzerine bir ay içinde borcunu
yerine getirmeyenlerin borçlanma durumlarına son verilir ve ödedikleri
miktara tekabül eden sürenin eski memuriyet veya hizmetlerine eklenmesi
suretiyle hesaplanacak süre üzerinden T.C. Emekli Sandığı Kanunu
hükümlerine göre işlem yapılır.
Yukarıdaki fıkralar gereğince kendilerine veya hak
sahibi mirasçılarına emekli, malûllük veya dul ve yetim aylığı
bağlananlara, borçlanmadan önceki fiili memuriyet veya hizmetlerinin tutarı
üzerinden emekliliğe tabi memuriyet veya hizmetten son defa ayrıldıkları
kurumlarca ikramiye ödenir.
(B) bendinden faydalanabilmek için, ilgilinin
noterliğe atandığının kendisine tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde
T. C. Emekli Sandığına dilekçe ile başvurması ve kendisine emekli aylığı
bağlanmamış veya kesenekleri iade edilmemiş olması gereklidir. (A) bendinin
ikinci fıkrası delaletiyle (B) bendinden faydalananlar için bu süre
borçlanma taleplerinin kabul edildiğinin Sandıkça kendilerine tebliği
tarihinden itibaren başlar.
(B) bendinden faydalanmak dileğiyle yapılan
başvurmanın T. C. Emekli Sandığınca kabul edildiğinin ilgiliye
tebliğini takip eden ay başından itibaren Sandığa kesenek ödeme yükümlülüğü
doğar. Kesenekler (kurum hissesi dahil) her ayın ilk haftası içinde
doğrudan doğruya veya T. C. Emekli Sandığının belirteceği bir banka
aracılığı ile Sandığa ödenir.
Kesenek ve kurum hissesi, ilgilinin T. C. Emekli
Sandığına kesenek ödediği evvelki memuriyet veya hizmette son iktisap
ettiği kıdeminden başlamak üzere, o memuriyet veya hizmetin en az yükselme
süresine göre iki veya üç yılda bir yükseliyormuşçasına yürütülecek maaş
dereceleri üzerinden hesaplanır.
(B) bendi uyarınca T. C. Emekli Sandığı ile
ilgileri devam edenlerin emekliliğe esas sürelerinin 30 yılı doldurduğu,
Sandıkla ilgilerinin kesilmesini yazılı olarak istedikleri, öldükleri yahut
5434 sayılı Kanuna göre malûl duruma girdikleri veya bu maddenin borçlanma
hükümlerinde gösterildiği üzere sandık tarafından verilen bir aylık süre
içinde ödememekte temerrüt ettikleri takdirde, bu durumların husule geldiği
tarihi takip eden aybaşından itibaren sandıkla ilgileri kesilir ve toplam
süreleri üzerinden kendilerine yahut hak sahibi mirasçılarına emekli,
malûllük veya dul ve yetim aylığı bağlanır. Bu kimselere ödenecek ikramiye
hakkında, borçlanma ile ilgili hükümler kıyasen uygulanır.
Geçici
16 ncı madde uyarınca borçlandıkları süre ile emekliliğe esas hizmetleri
tutarı 15 yıl veya daha fazla olanlar da bu maddenin (B) bendi hükmünden
faydalanabilirler.
Bu madde hükmünden faydalananların (A) bendi
uyarınca borçlandıkları veya (B) bendi uyarınca T.C. Emekli Sandığı ile
ilgilerini devam ettirdikleri sürelerin tamamı, emekliliğe tabi görevden
son defa ayrıldıkları maaş veya ödenekteki kıdemlerine eklenmek suretiyle,
bu görevin en az yükselme süresine göre 2 veya 3 yılda bir terfi etmiş veya
ediyormuşçasına intibakları yapılır.
Geçici Madde 16 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte T. C. Emekli
Sandığına tabi bir görev veya hizmette bulunanların emeklilik keseneği
ödedikleri görev veya hizmetten önce noterlikte geçirdikleri sürelerin
evvelce başka kanunlarla borçlandıkları süreler ile birlikte onbeş yılı
geçmeyecek kısmı, 5434 sayılı Kanuna 23 Şubat 1965 gün ve 545 sayılı
Kanunun 5 inci maddesiyle eklenen maddedeki esaslara göre borçlanmaları
şartıyla, emekliliğe esas hizmetlerine eklenir. Şu kadar ki, bu kimselerin
adlarına borç kaydedilecek miktar, borçlandırılan sürenin geçtiği
tarihlerde kesilen kesenek ve karşılıklar oranına göre tespit olunur.
Bu maddeye ve 23 Mart 1969 gün ve 1136 sayılı
Avukatlık Kanununun geçici 3 ve 4 üncü maddelerine göre borçlanma
istemlerinin birlikte yapılması halinde, borçlanılacak süre evvelce başka
kanunlar uyarınca borçlanılan süreler ile birlikte 15 yılı geçemez.
Yukarıdaki fıkra uyarınca borçlanılarak emekliliğe
esas hizmetlere eklenen sürelerin üçte ikisi, ilgililerin halen bulundukları
görevin veya hizmetin en az yükselme süresine göre 2 veya 3 yılda bir
değerlendirilmek suretiyle intibakları yapılır ve böylece görev veya hizmet
aylıklarıyla emeklilik keseneğine esas aylıkları yükseltilir.
Bu madde hükmünden faydalanmak için, ilgilinin, bu
kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde T.C. Emekli
Sandığına yazı ile başvurması şarttır.
Geçici Madde 17 – Bu kanun yürürlüğe
girdikten sonra ölen veya malûl olan ve ölüm yahut malûliyet tarihinde tabi
olduğu Sosyal Sigortalar Kanunu veya T. C. Emekli Sandığı hükümlerine göre
kendilerine aylık bağlanamayan noter ve noter katiplerine yahut hak sahibi
mirasçılarına, noterler için ölüm halinde 10000, malûliyet halinde 7500
lira, noter katipleri için ölüm halinde 5000, malûliyet halinde 3000 lira
toptan ödeme Türkiye Noterler Birliği Bütçesinden yapılır. Ancak, bu
kanunun yürürlüğü tarihi ile Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulunun
faaliyete geçtiği tarih arasında vuku bulacak ölüm ve malûliyet hallerinde
doğan istihkaklar birlik yönetim kurulunun faaliyete geçmesinden sonra
ödenir.
Malûliyet durumunun belgelendirilmesi ve ölüm
halinde kendilerine ödeme yapılacak şahıslar ile hisselerinin tespiti, ölen
veya malûl olan kimsenin tabi bulunduğu sigorta kurumuna göre Sosyal
Sigortalar Kanunu veya Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunundaki
esaslar uyarınca yapılır.
Bu madde gereğince yapılacak ödemeler her türlü
vergi ve harçtan muaftır.
Geçici Madde 18 – Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce Siyasal
Bilgiler Okulu veya Fakültesinden mezun olup da eksik kalan derslerden
Hukuk Fakültesinde fark sınavı vermiş olanlar, bu kanunun uygulanmasında
Hukuk Fakültesi mezunu sayılırlar.
Geçici Madde 19 – Bu kanunun 27 nci maddesi uyarınca yukarı
sınıftan bir noterliğe atanmak isteğiyle başvuran noterlerden evvelce
adalet müfettişleri tarafından 122 nci maddede yazılı esaslara uygun şekilde
teftişe tabi tutulmamış bulunanların yukarı sınıfa atanma yeteneği olup
olmadığı atamaya esas olmak üzere Bakanlıkça, adalet müfettişi marifetiyle
tespit edilir. Adalet müfettişinin yukarı sınıfa atanma yeteneği konusunda
müspet bir kanıya varabilmesi için, ilgili noter hakkında evvelce müfettiş
tarafından düzenlenmiş bulunan hal kağıtlarının son ikisinde mesleki
yeterliğinin en az orta derecede değerlendirilmiş olması gereklidir.
Geçici Madde 20 – Bu kanunun yürürlüğe
girmesinden önce ilan edilmeleri hususunda Bakanlık onayı alınmış bulunan
açık veya boşalmış noterliklere atama, mülga 3456 sayılı Noterlik Kanunu
hükümlerine göre yapılır.
YÜRÜRLÜK MADDELERİ
Yürürlük tarihi :
Madde 209 – Bu kanun yayımından üç ay sonra yürürlüğe
girer.
Yürüten Makam :
Madde 210 – Bu kanunun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
18/1/1972 TARİHLİ VE 1512
SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER:
14.02.1984 GÜN 2980 SAYILI KANUNUN GEÇiCİ MADDESİ :
Geçici Madde – Seçim dönemleri ve görev sürelerinin sona ermiş olup
olmadığına bakılmaksızın Türkiye Noterler Birliğinin merkezdeki organları
ve noter odalarının yönetim kurulu ve başkanları ile Türkiye Noterler
Birliği Kongresini oluşturacak delegelerin seçimi 1 Aralık 1983 tarihinden
itibaren 3 ay içinde tamamlanır.
Birinci fıkraya göre yapılan genel kurul toplantıları ile kongreler ve
seçimler 1984 yılının, Kanunda öngörülen aylarında yapılmış sayılır ve
kanuni süreler buna göre hesaplanır.
16/11/1989 TARİH VE 3588 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ MADDELERİ :
Geçici Madde
1 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce görevde bulunan
noterlerin sınıfı, kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla, hizmette
geçirdikleri her dört yıl için bir sınıf yükseltilmek suretiyle belirlenir.
Artan süreleri son belirlenen sınıfında geçmiş sayılır. Ancak, Adalet
müfettişleri tarafından haklarında düzenlenen hal kağıtlarında yukarı
sınıfa atanmaya yeteneği bulunmadığı belirtilen noterlerin, bu olumsuz hal
kağıtlarının düzenlendiği tarih ile önceki kanaat belirten hal kağıtlarının
düzenlendiği tarihe kadar geçen süreleri, sınıflarının belirlenmesinde
nazara alınmaz.
Geçici Madde
2 – Noterlik Kanununun 112 nci maddesinin son fıkrası gereği
tarifede gerekli görülecek değişiklikler, Mart 1991 tarihinde yapılacak
değişikliğe kadar geçerli olmak üzere, bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren bir ay içinde yapılır.
Geçici Madde
3 – Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce münhal bulunduğu ilan
olunan noterliklere yapılacak atamalar, Kanunun, değişikliğinden önceki
hükümlerine göre yapılır.
1512 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No.
Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler
giriş tarihi
_____________________________________________________________________________
2258
—
23/02/1980
2980
—
18/02/1984
3588
—
23/11/1989
4276
—
20/06/1997
4358
—
04/04/1998
4579
—
16/06/2000
5134
6
14/04/2004
5219
2 ve
3
21/07/2004
5281
118,119 ve
120
31/12/2004
5309
2, 32, 33, 35, 166 ve
197
08/03/2005
5378
73, 75
07.07.2005
1512 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK
YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE
HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten
Kaldırılan
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Kanun veya
Kanun Hükümleri
Tarihi
Sayısı Maddesi
1512 sayılı Kanunun; 25,26,28 ve 110
uncu Maddeleri ile
30 uncu Maddenin İkinci Fıkrasının Son
Cümlesi ve 119
uncu Maddenin Dördüncü
Fıkrası
16/11/1989
3588
17
1512 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin
ikinci fıkrası
18/06/1997
4276
25
|