|
NOTERLİK KANUNU
Kanun
No : 1512
Kabul
Tarihi : 18.1.1972
Yayın
Tarihi : 5.2.1972 gün 14090 s. Resmi Gazete
B İ R İ N C İ K I S I M
GENEL HÜKÜMLER
NOTERLİK MESLEĞİ :
Madde 1 - Noterlik bir kamu hizmetidir.
Noterler, hukuki güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için
işlemleri belgelendirir ve kanunlarla verilen başka görevleri yaparlar.
NOTERLİKLERİN KURULMASI VE YETKİ ÇEVRESİ :
Madde 2 - Her asliye ve münferit sulh
mahkemesinin bulunduğu yerde, o mahkemenin yargı çevresindeki noterlik
işlerini görmeye yetkili olmak üzere bir noterlik kurulur.
(Ek
ikinci fıkra: 2/3/2005-5309/1 md. ) Ancak asliye mahkemesinin yargı
çevresinin birden çok ilçeyi kapsaması durumunda, gerektiğinde diğer
ilçelerde de noterlik kurulabilir.
Şu kadar ki, bir ilin belediye sınırları içinde birden fazla noterlik
bulunduğu takdirde, her noterlik, bağlı olduğu asliye mahkemesinin yargı
çevresi ile sınırlı olmaksızın, il belediyesi sınırları içindeki bütün
noterlik işlerini görmeye yetkilidir.
(Ek
dördüncü fıkra: 14/7/2004-5219/8 md.) Asliye mahkemesinin kaldırıldığı
ilçelerdeki birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterliklerin faaliyetleri
devam eder. Bu yerlerde birden çok noterlik de kurulabilir. Asliye
mahkemesi bulunmayan ilçelerde faaliyetleri devam eden veya yeniden kurulan
aynı yargı çevresi içerisinde olup aynı belediye hudutları içerisinde
bulunmayan noterlikler hakkında 109 uncu madde hükmü uygulanmaz. (1)
Onuncu kısım hükümleri saklıdır.
(1) 2/3/2005 tarihli ve 5309 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, maddeye ikinci fıkra eklenerek diğer fıkralar yeniden teselsül
ettirildiğinden, üçüncü fıkra olan bu fıkra dördüncü fıkra olarak teselsül
etmiştir.
BİRDEN ÇOK NOTERLİK AÇILMASI VE NOTERLİĞİN
KAPATILMASI :
Madde 3 -
Adalet Bakanlığı, iş yoğunluğunda artış görülen yerlerde
birden çok noterlik açabilir.
Adalet Bakanlığı, bir yerdeki noterliklerin gayri safi gelirlerinin toplamı
ile iş hayatındaki gelişme ve gerilemeleri göz önünde bulundurmak suretiyle
yukarıdaki fıkrada yazılı salahiyetini kullanır.
Mevcut noterliklerden birden fazlasını, boşalmış bulunması kaydıyla
kapatabilir.
Adalet
Bakanlığı birden çok noterlik açma ve noterliklerden birden fazlasını
kapatma yetkisini kullanmadan önce Türkiye Noterler Birliğinin mütalaasını
alır.
(Ek son fıkra:
14/7/2004-5219/8 md.). Asliye mahkemesinin kaldırıldığı ilçelerdeki
birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterlikler ise boşalmış olması halinde,
Türkiye Noterler Birliğinin teklifi üzerine Adalet Bakanlığınca
kapatılabilir.
NOTERLİKLERİN SINIFLANDIRILMASI :
Madde 4 -
Noterlikler dört sınıfa ayrılır.
Birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterlikler, Türkiye Noterler Birliğinin
mütalaası alınarak Adalet Bakanlığınca sınıflandırılır.
Bu sınıflandırmada, her noterliğin yetki çevresi içindeki nüfus, iş
yoğunluğu ve noterlik geliri esas tutulur. Genellikle, aynı mahkemeye bağlı
noterlikler aynı sınıftan sayılır.
Adalet Bakanlığı, her dört yılda bir noterliklerin durumunu inceleyerek,
yeniden yapacağı sınıflandırmayı Resmi Gazete ile ilan eder
Yukarıdaki fıkrada gösterilen dört yıllık süre içinde açılan yeni
noterlikler, sürenin bitimi beklenmeden ikinci fıkraya göre ve tahmini
gayri safi gelirleri de göz önünde tutulmak suretiyle sınıflandırılarak,
Resmi Gazete ile ilan olunur.
Dördüncü sınıf noterliğe indirme hakkındaki 31 inci madde hükmü saklıdır.
Şu kadar ki, dördüncü sınıf noterlikten üçüncü sınıfa geçirilecek olanlar,
her yılın Nisan ayı başında tespit edilerek ilan olunur.
Yeni sınıflandırma ilan oluncaya kadar, eski sınıflandırmaya göre uygulama
yapılır.
NOTERİN SINIFI VE ASGARİ HİZMET SÜRESİ :
Madde 4/a - (16/1/1989 gün 3588 s. Kanunun 1.maddesi ile
eklenmiştir.)
Noterler
üç sınıfa ayrılır. İlk defa üçüncü sınıf bir noterliğe atanarak mesleğe girenlerin,
işe başladıkları tarihte üçüncü sınıf hizmeti başlar.
Noterin ikinci ve üçüncü sınıfta asgari hizmet süresi dörder yıldır. Bu
sürenin sonunda noterin sınıfının yükselebilmesi, Adalet müfettişi
tarafından hakkında düzenlenen son hal kağıdında olumlu kanaat belirtilmiş
olmasına bağlıdır.
Noterliğin sınıfının yükseltilmesi noterin sınıfına tesir etmez.
Sınıfı yükseltilen bir noterlikte hizmet gören noter, sınıflandırmadan
önceki sınıftaki hizmet süresini doldurmamış ise, bu sürenin dolduğu
tarihten itibaren; bu tarihten önce Adalet müfettişi tarafından hakkında
düzenlenen son hâl kağıdında yukarı sınıfa yükselmeye yeteneği olmadığının
belirtilmiş olması halinde de olumlu kanaat belirten sonraki ilk hal
kağıdının düzenlendiği tarihten itibaren, bir üst sınıf hizmeti aynı
noterlikte yapmağa başlar.
İKİNCİ KISIM
NOTERLİK MESLEĞİNE KABUL
NOTERLİĞE KABUL ŞARTLARI :
Madde
5 - Noter olabilmek için, bu kısım hükümlerine göre noterlik
stajını tamamlayarak, noterlik belgesini almış olmak şarttır.
AYRIK
HALLER :
Madde
6 – (Değişik birinci fıkra:14/04/2004 – 5134/1 md.) Adlî veya askerî
yargı hâkimlik yahut savcılıklarına veyahut hukuk fakültesi mezunu olup,
idarî yargı hâkimlik veya savcılıklarına atanmış veya avukat unvanını
kazanmış olan veya Avukatlık Kanununa göre staj ve avukatlık sınavı
şartlarından bağışıklı olarak avukatlığa kabul olunmaya hak kazanmış
bulunanlar, noterlik stajına tâbi değildirler.
Bu gibilerin 9 uncu maddenin (a), (b) ve (d) bentlerinde gösterilen
belgeleri iliştirmek suretiyle Adalet Bakanlığına bir dilekçe ile
başvurmaları üzerine, Bakanlıkça gerekli görülen diğer belgeler de
getirtilerek yapılan inceleme sonunda, noter olmaya engel teşkil eden bir
durumları bulunmadığı anlaşıldığı takdirde, ilgiliye 17 nci maddenin 3 üncü
fıkrasında yazılı belge verilir ve 18 inci maddede gösterilen deftere kaydı
yapılır.
STAJYERLİK ŞARTLARI :
Madde 7 - Noterlik stajına kabul edilebilmek için:
1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı
olmak,
2. (13/6/2000 - 4579/1
md. ile değiştirilmiştir) 21 yaşını bitirmiş ve 40 yaşını doldurmamış
olmak,
3. Türk hukuk fakültelerinin
birinden mezun olmak veya yabancı bir memleket hukuk fakültesinden mezun
olup da, Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan
derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak,
4. (Yürürlükten kaldırılmıştır. 13/6/2000 - 4579/1
md.)
5. (5728 sayılı Yasa ile
değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) 14/7/1965 tarihli
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine göre devlet
memurluğuna atanmaya engel bir mahkûmiyeti bulunmamak,
6. Kesinleşmiş bir ceza veya
disiplin kararı sonucunda hakim, savcı, memur yahut avukat olmak niteliğini
kaybetmiş bulunmamak,
7. Noterlik mesleğine
yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince bilinmiş olmamak,
8. Noterlikle ve noter stajyerliği
ile birleşemeyen bir işle uğraşmamak,
9. Mahkeme kararı ile kısıtlanmış
olmamak,
10. İflas etmiş ise itibarı iade
edilmiş olmak, (Hileli ve taksirli müflisler itibarları iade edilmiş olsa
bile kabul olunmazlar.)
11. Hakkında aciz vesikası
verilmiş ise bunu kaldırmış bulunmak,
12. Noterlik görevini devamlı ve
gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malûl olmamak,
13. Staj yapılacak yerde
ikametgahı bulunmak, gerektir.
(ikinci fıkra 5728 sayılı Yasa ile değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Noterlik stajına
engel mahkûmiyeti olanlar, noterliğe kabul edilemezler.
(Üçüncü fıkra 5728 sayılı Yasa ile
değiştirildi 8 Şubat 2008 R.G.) Staj isteminde
bulunan kişi hakkında noterliğe engel bir suçtan dolayı soruşturma veya
kovuşturma yapılması halinde, stajyerliğe alınma isteği hakkındaki kararın
bu soruşturma ve kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar
verilebilir.
Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne
olursa olsun, stajyerliğe kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde,
sonuç beklenmeden istek karara bağlanır.
STAJYERLİKLE BİRLEŞEMEYEN İŞLER :
Madde 8 -
Bu kanunun 50 nci maddesinin birinci ve ikinci
fıkraları hükümleri ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan ticaret
yapma yasağı ile ilgili hüküm stajyerler hakkında da uygulanır.
STAJYERLİK İÇİN BAŞVURMA :
Madde 9 - Stajyerlik
için başvurma, staj yapılacak yerdeki noterliklerin bağlı bulunduğu noter odasına
verilecek bir dilekçe ile yapılır. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir.
a) Yedinci maddedeki stajyerlik şartlarına ilişkin belgelerin onanmış
ikişer örneği,
b) Yedinci maddenin 5, 8, 10 ve 11 inci bentlerinde gösterilen
engellerin kendisinde bulunmadığına dair bir beyanname,
c) O noter odasında üye olan bir noter tarafından staj isteminde
bulunan kimsenin ahlaki durumu hakkında düzenlenecek tanıtma kağıdı,
d) Tebligata salih ikametgah adresi,
Bu belgelerin birer örneği oda başkanı tarafından onaylanarak,
Türkiye Noterler Birliğine gönderilir. Diğer örnek veya asılları
odadaki dosyasında saklanır.
Staj isteminde bulunan tarafından verilen beyannamenin gerçeğe aykırılığı
ortaya çıktığı takdirde, bu kimse hakkında resmi mercilere yalan beyanda
bulunmak suçundan dolayı ceza kovuşturması yapılır.
STAJIN İLANI :
Madde 10 -
Staj için başvurma istemi yukarıdaki maddede
yazılı hususlarla birlikte istem tarihinden itibaren on gün içinde o yerin
belediye ve adliye dairesinin münasip bir yerinde on beş gün süre ile
asılmak suretiyle ilan olunur.
Açık delil veya vakıalar göstermek şartıyla herkes bu süre içinde kaydın
yapılmaması için odaya itirazda bulunabilir.
RAPOR :
Madde 11 - Oda
başkanı, istemin ilanından önce odaya bağlı noterlerden birini, istemde
bulunanın manevi nitelikleri taşıyıp taşımadığını ve noter stajyerliği ile
birleşmeyen bir işle uğraşıp uğraşmadığını araştırarak bir rapor düzenlemek
üzere görevlendirir.
STAJA KABUL, RET VEYA KOVUŞTURMA SONUNA KADAR BEKLENMESİ KARARI :
Madde 12 -
Oda yönetim kurulu, itiraz süresinin bitmesinden
itibaren bir ay içinde 11 inci maddede yazılı raporu da göz önünde tutarak,
adayın stajyer listesine kabul edilip edilmemesi veya kovuşturma sonuna
kadar beklenmesi hakkında gerekçeli bir karar verir.
Bu karar aleyhine, oda yönetim kurulu üyeleri, kararın verildiği yer
Cumhuriyet savcısı ve alakalı, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde
Türkiye Noterler Birliğine itirazda bulunabilir.
Birinci fıkrada yazılı süre içinde bir karar verilmemiş olması halinde
talep reddedilmiş sayılır. Bu takdirde bir aylık sürenin bitiminden
itibaren on beş gün içinde, staj isteminde bulunan, Türkiye Noterler
Birliğine itiraz edebilir.
Oda yönetim kurulunun kabul kararı ve Türkiye Noterler Birliği Yönetim
Kurulunun itiraz üzerine verdiği karar Adalet Bakanlığının onayı ile
kesinleşir. Adalet Bakanlığı kararı aleyhine staj isteminde bulunan veya
Türkiye Noterler Birliği Danıştay'a başvurabilirler.
STAJIN BAŞLANGICI :
Madde 13 - Noterlik stajı,
listeye kayıt tarihinden itibaren başlar.
İtiraz, kaydın yapılmasını durdurur.
STAJYER ADEDİNİN TESPİTİ VE STAJIN HANGİ NOTER
YANINDA YAPILACAĞI :
Madde 14 - Adalet
Bakanlığı her yılın Aralık ayı içinde, açık veya boşalmış bulunan ve
açılacak veya boşalacak noterliklerin sayısını göz önünde tutmak ve Türkiye
Noterler Birliğinin de mütalaasını almak suretiyle, gelecek yıl içinde kaç
kişinin staja kabul edilebileceğini tespit eder ve keyfiyeti Resmi Gazete
ve stajın yapılabileceği yerlerde çıkan birer gazete ile birer defa yıl
sonuna kadar yayınlar. Türkiye Noterler Birliği, Bakanlığın bu kararı
aleyhine Danıştay'a başvurabilir.
Stajın hangi noter yanında yapılacağı, oda yönetim kurulu tarafından 12 nci
maddeye göre verilecek kararda gösterilir.
Noterliğin boşalması veya noterin iki aydan fazla süreli bir engeli
sebebiyle işinden ayrılması hallerinde oda yönetim kurulu tarafından,
stajyerin başka bir noter yanında stajını tamamlamasına derhal karar
verilir. Şu kadar ki, stajının altı ayını doldurmuş stajyer hakkında
noterliğin kapanması dışındaki hallerde, bu hüküm uygulanmaz.
STAJ SÜRESİ VE STAJYERİN GÖREVLERİ :
Madde 15 - Staj
süresi bir yıldır.
Staj, kesintisiz olarak yapılır. Stajyerin haklı sebeplere dayanarak devam edemediği
günler, engelin kalkmasını izleyen bir ay içerisinde başvurduğu takdirde,
oda yönetim kurulunca tamamlattırılır.
Oda başkanı, haklı engeller halinde, stajyere 15 günü geçmemek üzere izin
verebilir.
Stajyer, staj gördüğü noterlik dairesinde, bu kanun ve yönetmeliğin
gösterdiği işleri yapmakla yükümlüdür.
STAJA AİT RAPORLAR :
Madde 16 - Stajyerin ahlaki gidişi ve mesleki
ehliyeti hakkında, yanında staj yaptığı noter tarafından her üç ayda bir
verilecek rapor, noterin bağlı bulunduğu odaya gönderilir.
Bu raporlardan sonuncusu stajyerin noter olup olamayacağına veya stajın
altı ay daha uzatılması lüzumuna dair kesin kanıyı da kapsar.
14 üncü maddenin son fıkrası gereğince staj yapılan noterliğin
değiştirilmesi halinde, eksik kalan üç aylık rapor, yeni noter yanında
geçirilen ilk üç aylık devreye ait raporla birlikte tanzim edilir. 14 üncü
maddenin aynı fıkrası gereğince staj yerinin değiştirilmemesi veya
stajyerin 33, 34 ve 35 inci maddeler uyarınca başka bir noterlikte vekalet
ile görevlendirilmesi yahut stajın son üç aylık devresi içinde noterliğin
değiştirilmesi hallerinde üç aylık raporlar ve stajın bitimine kadar
noterin görevine dönememesi halinde son rapor, eski raporlar göz önünde
tutulmak ve gerekli bilgi toplanmak suretiyle oda başkanı veya vekili
tarafından düzenlenir.
Noter odası başkanı, stajyerin dosyasını, kendi görüşünü de yazarak,
ikametgah adresi ile birlikte Türkiye Noterler Birliği Başkanlığına
gönderir.
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı, varsa itirazını da ilave etmek
suretiyle dosyayı Adalet Bakanlığına yollar.
ADALET BAKANLIĞININ KARARI :
Madde 17 - Adalet Bakanlığı tarafından,
dosyanın gelmesinden itibaren 15 gün içinde, stajdan beklenen maksadın
hasıl olup olmadığına dair bir karar verilir.
Stajdan beklenen maksat hasıl olmamışsa, bu karar noter yanındaki stajın
altı ay daha uzatılması veya stajyerlikten çıkarma şeklinde olabilir.
Stajdan beklenen maksat hasıl olmuşsa Adalet Bakanlığı tarafından stajyere
bir noterlik belgesi verilir. Bu belge, açık bulunan üçüncü sınıf
noterliklerden birine atanma hakkı verir.
Adalet Bakanlığının bu maddeye göre vereceği kararlar aleyhinde ilgili
stajyer, yanında staj yapılan noter ve Türkiye Noterler Birliği Danıştay'a
başvurabilirler.
NOTERLİK BELGESİNE SAHİP OLANLARIN DEFTERİ :
Madde 18 - Adalet Bakanlığında tutulacak bir deftere,
noterlik belgesine sahip olanlar, belge sıra numaralarına göre kaydedilir.
Defterdeki kaydı silinmiş olanların başvurmaları üzerine yeniden kayıtları,
25 inci maddenin ikinci fıkrası gereğince tespit edilecek başvurma
tarihlerine göre yapılır. Bu durumda olup aynı gün başvuran birden çok
istekli arasında sıralama, belge sıra numaralarına göre yapılır. Aynı gün
kayıtları yapılacaklar arasında, birinci fıkraya göre kaydı gerekenler de
varsa, birinci fıkraya göre yapılacak kayıt öncelik kazanır.
Deftere ilgilinin durumunu gösteren ve yönetmelikte belirtilecek diğer
hususlar da yazılır.
İlgilinin noterliğe atanması, ölümü, noterliğe atanma şartlarını daimi
olarak kaybetmesi ve bu kanunda gösterilen diğer hallerde defterdeki kaydın
silinmesi şekli yönetmelikte gösterilir.
ADRES BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ :
Madde 19 - Noterlik belgesine sahip olup, 18 inci
maddede gösterilen deftere kayıtlı bulunanlar, 9 uncu maddeye göre noter
odasına verdikleri tebligata salih adreslerinde meydana gelen
değişiklikleri de, değişiklik tarihinden itibaren 15 gün içinde Adalet
Bakanlığına bildirmekle yükümlüdürler.
STAJDA ÜCRET :
Madde 20 - Noterlik stajı ücretlidir.
Staj ücreti, Adalet Bakanlığının da mütalaası alınmak suretiyle Türkiye
Noterler Birliğince tespit olunur ve stajın başlangıç tarihinden Adalet
Bakanlığınca noterlik belgesinin verildiği tarihe kadar olmak üzere, Birlik
bütçesinden ödenir.
Stajyerin yönetmelikte gösterilen şekilde belgelendirilecek hastalığı
haline, en çok iki ay süre ile ve 15 inci maddedeki izin süresince ücreti
kesilmez.
Stajın 17 nci maddeye göre uzatılması halinde, uzatılan süre için stajyere
ücret ödenmez.
Stajyerin, stajyerlik şartlarından birini kendi elinde olmaksızın kaybetmesi
hali ayrık olmak üzere, stajı terk etmesi veya stajyerlikten çıkartılması
yahut da noterlik belgesine sahip bir kimsenin noterliğe atanmak için
Adalet Bakanlığınca yapılacak tekliflerden ikisini reddetmesi veya ilan
edilen noterliğe başvurması üzerine atandığı görevine başlamayarak müstafi
sayılması yahut ilk defa atandığı noterlikte en az iki yıl hizmet etmeden
kendi arzusu ile meslekten ayrılması hallerinde stajyerlik ücreti olarak
kendisine ödenen paranın tutarı, ödeme süresine karşılık olan kanuni faizi
ile birlikte İcra ve İflas Kanununun ilamların icrasına ilişkin hükümleri
uyarınca Türkiye Noterler Birliği tarafından kendisinden tahsil olunur.
Türkiye Noterler Birliğinin bu alacağı, yukarıdaki ödeme sebeplerinin vukuu
tarihinden itibaren bir yıl ve herhalde noterlik belgesinin verildiği
tarihten itibaren on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
STAJYERİN SORUMLULUĞU :
Madde 21 - Stajyerler, staj süresi içinde bu kanun ve
yönetmelik hükümleri uyarınca yaptıkları bütün işlerden dolayı, o işin asıl
görevlisi gibi sorumludurlar.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
NOTERLİĞE
ATAMA
BİRİNCİ BÖLÜM
İLAN VE BAŞVURMA USULÜ
İLAN :
Madde 22 - Boşalan, açılan veya
dördüncü sınıftan üçüncü sınıfa geçirilen noterlikler, o yerde, İstanbul ve
Ankara'da ve Adalet Bakanlığınca uygun görülecek diğer yerlerde çıkan birer
gazete ve Resmi Gazete' de birer defa ilan olunur.
Şu kadar ki, yaş tahdidi sebebiyle boşalacak noterliklerin, noterin yaş
tahdidine tabi tutulmasından önce ilanı zorunludur.
Yapılacak ilanda, boşalan ve üçüncü sınıfa
geçirilen noterliğin bir evvelki yıla ait gayrisafi geliri, açılan
noterliğin ise emsallerine göre Adalet Bakanlığınca tahmin edilecek
gayrisafi geliri ve isteklilerin hangi belgelerle birlikte başvurmaları
gerektiği gösterilir.
BAŞVURMA USULÜ :
Madde 23 – (Değişik
1. fıkra 13.06.2000 – 4579/2. md.) İlan
edilen noterliğe başvuranlar, 7 nci maddenin 1, 5 ve sonraki bentlerinde
yazılı şartları kaybetmediklerini gösterir belgeleri ile askerlik hizmetini
yaptıklarına veya askerlik hizmetine elverişli olmadıklarına ilişkin
belgeyi Adalet Bakanlığına veya Bakanlığa gönderilmek üzere bulundukları
yer Cumhuriyet Savcılığına verecekleri dilekçelerine iliştirmek
zorundadırlar.
Adalet Bakanlığınca verilen süre içerisinde noksan belgelerini tamamlamayan
kişilerin istemi nazara alınmaz.
Başvurma tarihinde noter bulunanlar hakkında yukarıdaki fıkralar hükmü
uygulanmaz.
9 uncu maddenin son fıkrası hükmü bu halde de uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
ÜÇÜNCÜ SINIF NOTERLİĞE ATAMA
İLAN ÜZERİNE ATAMA :
Madde 24 - 22 nci maddeye göre ilan edilen üçüncü sınıf noterliğe,
ancak Noterlik belgesini almış olan bir kimse atanabilir.
Adalet Bakanlığı, son ilan tarihinden itibaren bir ay tamamlandıktan ve her
halde 23 üncü maddenin 2 nci fıkrasına göre verilen sürenin bitiminden
sonra isteklilerden 18 inci maddede gösterilen defterdeki sırada en önde
bulunanı, engel bir hali olmamak şartıyla, noterliğe atar.
TEKLİF ÜZERİNE ATAMA :
Madde 25 - (Yürürlükten kaldırılmıştır. 16/11/1989 -
3588/17 md.)
TEKLİFİN REDDEDİLMESİNİN SONUCU :
Madde 26 - (Yürürlükten kaldırılmıştır. 16/11/1989 -
3588/17 md.)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BİRİNCİ, İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ SINIF NOTERLİKLERE ATANMA
ATAMA USULÜ :
Madde 27 - (Değişik: 16.11.1989 – 3588 / 2. md.)
Birinci sınıf noterliğe birinci sınıf, ikinci sınıf noterliğe birinci veya
ikinci sınıf, üçüncü sınıf noterliğe birinci, ikinci veya üçüncü sınıf
noterler arasından, 22 nci maddeye göre yapılan ilanları izleyen bir ay
içinde başvuran isteklilerden birisi, Adalet Bakanı tarafından atanır.
Noterlik belgesi sahiplerinin üçüncü sınıf bir noterliğe atanabilmesi,
üçüncü veya daha üst sınıf noter isteklilerin bulunmamasına bağlıdır.
İkinci ve üçüncü sınıf noterliklere atamada bir üst sınıftan olan
noterlerin atanma isteği diğer isteklilere tercih edilir. Bulunduğu
noterlikte iki yılını doldurmamış bulunan noterlerin atanma isteği nazara
alınmaz.
Atama yapılırken, aynı sınıftan noterlerin
meslekteki kıdemleri, kıdemde eşitlik halinde sicillerine göre yeterlik
dereceleri esas alınır. Aynı kıdem ve yeterlikte olanlardan Almanca,
Fransızca, İngilizce veya İtalyanca dillerinden en az birini bildiğini
yönetmelikte gösterilecek şekilde belgelendirenler diğer isteklilere, bu
dillerden biri ile öğretim yapan yabancı hukuk fakültelerinden birini
bitirmiş olanlar diğerlerine, hukuk doktoru olanlar hepsine tercih edilir.
Buna göre de şartlar eşit olursa hukuk fakültesi mezuniyet tarihindeki
önceliğe bakılır. Hukuk fakültesi mezuniyet tarihi de aynı ise atanacak
olan ad çekilerek belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MÜŞTEREK HÜKÜMLER
ATAMADAN ÖNCE VAZGEÇME :
(5728 sayılı Yasa ile
başlığı ile birlikte yeniden düzenlendi 8 Şubat 2008 R.G.)
MADDE 28- Atanma veya nakil
talebinde bulunan başvuru sahiplerinin, ilan süresinin bitimini müteakip
onbeş gün içinde Adalet Bakanlığına veya Adalet Bakanlığına gönderilmek
üzere Cumhuriyet başsavcılıklarına vazgeçme dilekçesi vermeleri halinde,
atama işleminde değerlendirilir; aksi halde vazgeçme dilekçesi atama
işleminde dikkate alınmaz.
NOTERLİĞİN KAPATILMASI VEYA İSTİFA YOLU İLE NOTERLİKTEN AYRILANLARIN ATANMA
İSTEĞİ:
Madde 29 – (Değişik: 16.11.1989 – 3588 / 3. md.)
Boşalan veya yeniden açılan bir noterliğe yapılan atama
tasarrufunun yargı organı tarafından iptali halinde açıkta kalan noter,
atanmadan önceki noterlik görevine döner; önceki noterliğe başkası atanmış
ise, kendi sınıfından boşalacak veya yeni açılacak ilk noterliğe diğer
bütün isteklilere tercihen atanır. Bu suretle atananların önceki noterlikte
geçen hizmet süresi, yeni atandığı noterlikte geçmiş sayılır.
Bulunduğu noterlikte iki yıllık hizmet süresini doldurduktan sonra istifa
yolu ile meslekten ayrılan bir noter, ilan üzerine başvurması halinde ve
noter olma yeterliğini kaybetmediğini de belgelendirmesi şartı ile
ayrıldığı tarihteki kendi sınıfından veya alt sınıftan bir noterliğe 27 nci
maddede belirtilen esas ve sıra çerçevesinde atanır.
Bulunduğu noterlikte iki yıllık hizmet süresini doldurmadan istifa yolu ile
meslekten ayrılan bir noterin ayrıldığı tarihteki kendi sınıfından bir noterliğe
atanabilmesi, noter olma yeterliğini kaybetmediğini belgelendirmekle
birlikte 24 ve 27 nci maddelerde belirtilen başka isteklinin bulunmamasına
bağlıdır. Ancak, müstafi noter, istediği takdirde kendi sınıfının altındaki
sınıftan bir Noterliğe 27 nci maddenin birinci fıkrasındaki esaslar
çerçevesinde atanır. Her iki durumda isteklilerin birden çok olması
halinde, 27 nci maddenin ikinci Fıkrası hükmü uyarınca tercih yapılır.
İstifa yolu ile meslekten ayrılan bir noter, ayrıldığı tarihten itibaren
altı ay geçmedikçe atanma talebinde bulunamaz.
İkinci defa istifa yolu ile meslekten ayrılanlar, bir daha noterliğe
atanamazlar.
Bu Kanunun yürürlüğünden önce noter yardımcısı olarak atanmış bulunanlar,
bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları hükümlerinden yararlanamazlar; bu
kimseler, istifa yoluyla noterlikten ayrıldıktan sonra, 7 nci maddedeki
nitelik ve yeterliklere sahip olmadıkça yeniden noterliğe atanamazlar.
GÖREVE BAŞLAMA, VAZGEÇME VE İSTİFA ETMİŞ SAYILMA :
Madde 30 - Noter sıfatı, noterliğe atama kararının tebellüğü ile
kazanılır. Kendi sınıfında veya yukarı sınıfta başka bir noterliğe atanan
veya nakledilen noter, atama yahut nakledilme kararını tebellüğ ettiği
tarihte yeni noterlik sıfatını kazanmakla beraber eski noterlik sıfatı da
sona erer.
Bir noterliğe atanan veya nakledilenler, atama veya nakledilme kararının
tebliğinden itibaren bir ay içinde yeni görevlerine başlamak
zorunluluğundadırlar. Atanan veya nakledilen kimsenin bu süre içinde, haklı
bir sebep olmaksızın göreve başlamaması veya atanma yahut nakledilme
isteminden vazgeçme dilekçesinin, atama ve nakil kararının kendisine
tebliğinden sonra Bakanlığa veya Cumhuriyet Savcılığına verilmesi halinde,
bu kimse noterlik mesleğinden istifa etmiş sayılır.
(16/11/1989 - 3588/17 md. ile ikinci fıkranın son cümlesi
yürürlükten kaldırılmış, aynı yasanın 4. md. ile üçüncü ve dördüncü
fıkralar aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.)
Bir noterliğe atanan kişi, atama veya nakil kararının kendisine tebliğinden
önce Bakanlığa veya Cumhuriyet Savcılığına vereceği bir dilekçe ile
isteminden vazgeçtiğini bildirebilir. Bu şekilde üç defa vazgeçenlerin daha
sonraki atanma istekleri nazara alınmaz. Bunlar noterlik belgesi sahibi ise
belgeleri iptal edilir. Atanma kararının tebliğinden önceki vazgeçmelerde
yeniden ilan yapılmaksızın mevcut isteklilerden biri, 24, 27 ve 29 uncu
maddelerdeki esaslara göre o noterliğe atanır.
Meslekte bulunanlar için yeni noterlikte işe başlama süresi, ayrıldıkları
noterliğin devir ve teslim işleminin tamamlandığı tarihten itibaren
işlemeye başlar.
(Ek son fıkra – 13.06.2000 – 4579/3. md.) Noterlik dairesini Adalet Bakanlığınca tespit edilen yer
dışında açan veya çalışmakta olduğu noterliği bu yer dışına nakleden
noterlere, Adalet Bakanlığınca noterlik dairesini tespit edilen yer
sınırları içine taşıması için bir aylık süre verilir. Bu süre içinde
noterliğini tespit edilen yer sınırları içine taşımayan noter, görevinden
istifa etmiş sayılır ve noterlik dairesi Türkiye Noterler Birliğinin
gözetiminde tespit edilen yer sınırları içine nakledilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
DÖRDÜNCÜ SINIF NOTERLİKLER
DÖRDÜNCÜ SINIF NOTERLİĞE İNDİRME :
Madde 31 - Açık bulunan üçüncü sınıf bir noterliğe
noter atanması mümkün olamazsa, bu noterlik, dördüncü maddedeki
sınıflandırma ve ilan hakkındaki hüküm uygulanmaksızın, Adalet Bakanlığınca
dördüncü sınıfa indirilir.
DÖRDÜNCÜ SINIF NOTERLİKLERİN YÖNETİMİ :
Madde 32 - (Değişik birinci fıkra:
2/3/2005-5309/2 md. ) Dördüncü sınıf
noterlikler, o yerin bağlı bulunduğu adalet komisyonunun inhası üzerine, Adalet
Bakanlığınca görevlendirilecek icra müdürü, icra müdür yardımcısı veya
kâtip sınıfından bir adalet memuru tarafından geçici olarak yönetilir.
Bu gibilere, geçici yetkili noter yardımcısı adı verilir.
(Ek fıkra:
2/3/2005-5309/2 md.) Asliye mahkemesinin bulunmadığı ilçelerde
açılacak olan dördüncü sınıf noterlikler için, öncelikle hükûmet
konaklarında imkânlar ölçüsünde yeterli nitelikte yer ayırmakla mülkî
amirler görevlidir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
NOTERE VEKALET VE İMZA YETKİSİ
BOŞALAN NOTERLİĞİN VEKALETEN YÖNETİMİ :
Madde 33 - Her ne sebeple olursa olsun
boşalan birinci, ikinci veya üçüncü sınıf bir noterliği, atanan noter
göreve başlayıncaya kadar o noterlikte çalışan ve stajının altı ayını
tamamlamış olan stajyer, bu durumdaki stajyerler birden fazla ise
kıdemlisi, o noterlikte bu durumda stajyer yoksa noter odasının uygun
bulacağı ve görevlendireceği aynı durumdaki stajyer, bunlardan hiç birisi
bulunmadığı takdirde o noterliğin başkatibi, onun da engelli bulunduğu
hallerde en kıdemli katibi vekaleten yönetir.
(Değişik
2. fıkra: 16.11.1989 - 3588/ m.5) Noterlikte bu işi görecek kâtip bulunmadığı takdirde, Cumhuriyet
Savcılığının bildirmesi üzerine, adalet komisyonu tarafından atanacak
yeterli bir adalet memuruna bu iş gördürülür. (Değişik 1. cümle - 2/3/2005 - 5309/3 md.) Noterlikte bu işi
görecek kâtip bulunmadığı takdirde, Cumhuriyet savcılığının bildirmesi
üzerine, adalet komisyonu tarafından atanacak icra müdürü, icra müdür
yardımcısı veya yeterli bir adalet memuruna bu iş gördürülür. İşin
yürütülmesinde yetersiz kaldığının denetimlerde belirlenmesi halinde vekil
her zaman değiştirilebilir.
Yukarıdaki fıkralar gereğince noterliği yürüten görevliye, kendi aylık veya
ücretinden az olmamak üzere, noter odası tarafından tayin olunacak ücret,
noterlik gelirinden ödenir. Ancak, bu ücret noterliğin aylık safi gelirinin
yarısından fazla olamaz.
(Değişik:
16.11.1989 – 3588/5. md.) Vekilin daire dışında bizzat yapacağı işlemlerden
alınacak yol ödeneği dahil noterliğin, aylık gayri safi gelirinden,
noterlik aidatı, vekilin ücreti ve noterliğin diğer giderleri ayrıldıktan
sonra kalanı, gelir ve giderin müfredatlı listesi ile birlikte en geç
müteakip ayın on beşine kadar vekil tarafından Türkiye Noterler Birliğine
gönderilir.
GEÇİCİ BİR SÜRE İŞTEN AYRILMALARDA VEKALET :
Madde 34 - Noterlerin, tutuklanma, işten el çektirme ve geçici olarak
işten çıkarma gibi sebeplerden dolayı geçici bir süre işlerinden
ayrılmaları halinde görevleri 33 üncü madde uyarınca gördürülür.
Bu takdirde, geçici olarak işten çıkarma hali ayrık olmak üzere diğer
hallerde noterlik aidatı ayrıldıktan sonra safi gelirin noter vekiline
verilen ücretten artan kısmının yarısı notere verilip, diğer yarısı zimmeti
çıktığı takdirde mahsup edilmek, aksi takdirde notere iade olunmak üzere,
soruşturma ve kovuşturma kesin bir kararla sonuçlanıncaya kadar alıkonulur.
Geçici olarak işten çıkarma halinde noter aidatı ve vekile verilen ücretten
artan noterlik safi geliri Türkiye Noterler Birliğine gönderilir.
Geçici yetkili noter yardımcısının birinci fıkrada gösterilen sebeplerle işinden
ayrılması halinde 32 nci maddedeki usule göre yerine bir vekil seçilir.
Vekil noterlik gelirinin tamamını alır.
ENGEL HALİNDE VEKALET :
Madde 35 - Hastalık ve izin gibi haklı engeller sebebiyle
işlerinden ayrılan noterlere, o noterlikte öncelikle imzaya yetkili kimse
vekalet eder.
İmzaya yetkili kimse bulunmaması halinde, stajının altı ayını doldurmuş
bulunan o noterlikteki stajyer, bu durumda stajyer yoksa başkatip veya
kıdemli noterlik katibi, o noterlikte vekalet görevinin verilebileceği bir
kimse bulunmadığı takdirde noter odasının uygun bulacağı yukarıda anılan
nitelikte başka bir stajyer bu işi görür.
(Değişik
üçüncü fıkra: 2/3/2005-5309/4 md.) Bunlardan birisinin bulunmadığı
hallerde, noterin Cumhuriyet savcılığına başvurması üzerine bu görev,
adalet komisyonunca icra müdürü, icra müdür yardımcısı veya yeterli bulunan
bir adalet memuruna, 33 üncü maddenin üçüncü fıkrası uyarınca takdir
edilecek ücret karşılığında gördürülür.
Geçici yetkili noter yardımcılarının 1 inci fıkrada gösterilen engelleri
halinde 34 üncü maddenin son fıkrası hükmü uygulanır.
İMZA YETKİSİ :
Madde 36 - Noter, kendisine yardım etmek üzere, stajının üç ayını
tamamlamış bulunan stajyerine, başkatibine veya diğer bir katibine imza
yetkisi verebilir.
Birden çok kimseye imza yetkisi verilmiş olması halinde, bunlardan
hangisinin öncelikle imzaya yetkili olduğu, yetki belgelerinde belirtilir.
İmza yetkisinin hangi şartlarda ve ne şekilde verilebileceği yönetmelikte
gösterilir.
BEŞİNCİ
KISIM
NOTERLERİN
ANDİÇMESİ, TEMİNATI, İMZA VE MÜHÜR ÖRNEKLERİ
NOTERLERİN ANDİÇMESİ :
Madde 37 - İlk defa noterliğe atananlar, işe başlamadan önce, bağlı
bulundukları asliye hukuk veya münferit sulh mahkemesinde, kendilerine
verilen bu görevi doğru ve tarafsız olarak yapacaklarına dair vicdan ve
namusları üzerine ant içerler. Tutulacak üç nüsha tutanağın bir nüshası
Adalet Bakanlığına gönderilir. Diğer nüshalardan biri Cumhuriyet
Savcılığında, öbürü de noterlikteki dosyasında saklanır.
TEMİNAT :
Madde 38 - Noterlik mesleğine
girenler, göreve başladıkları tarihten itibaren iki ay içinde, noterliğin
bir yıllık gayrisafi gelirinin % 5'i nispetinde teminat verirler
Teminat yalnız para olabilir.
Yeni açılacak olan noterliklerin teminatı noterliğin ilanında
gösterilen tahmini gayrisafi gelir üzerinden ödenir.
Noterler, ilk yılı takip eden yıllarda da bir evvelki yıla ait fiili
gayrisafi gelirlerinin % 1 ini o yılın Şubat ayı sonuna kadar teminat
olarak verirler.
Teminat parası, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bulunan milli
bir bankaya yatırılır. Bu bankalar yönetmelikte gösterilir.
Teminat parası noterlerin görevleri dolayısıyla sebep olabilecekleri
zararlara ve bu yüzden haklarında verilebilecek para cezasına karşılık
teşkil eder. Bu paralar başkasına temlik ve terhin edilemez. Haciz, 49 uncu
madde gereğince, devir işlemi sırasında alıkonulacak miktardan artakalanı
için mümkündür.
Teminat paralarını süresi içinde yatırmayan veya noksan yatıran notere,
Adalet Bakanlığınca teminatını tamamlaması için bir ayı geçmemek üzere
uygun bir süre verilir. Bu süre içinde de teminatını tamamlamayan
noter istifa etmiş sayılır.
İMZA VE MÜHÜR ÖRNEKLERİ :
Ma |